څېړنه: راتلونکې لسيزه کې د نړۍ زبرځواک هېوادونه خپلې اټومي وسلې پياوړې کوي
د ستوکهولم د سولې د تحقیقاتو انستیتیوت SIPRI په خپل کلني راپور کې چې نن خپور شو، دا خبره کړې.
د دې مرکز یوه مخکښ څېړونکي ویلي داسې نښې نښاني شته چې د اټومي وسلو د کموالي پېر چې د سړې جګړې له پای ته رسېدو وروسته یې خبره کېدله نوره نو پای ته رسېدلې ده.
د ستوکهولم د سولې د تحقیقاتو انستیتیوت وايي امکان لري په راروانو لسو کلونو کې د متحدو ایالتونو او روسیې په ګډون نهه لوی قدرتونه د اټومي وسلو سروکي زیات او عصري کړي او په اړه یې ډېر تبلیغات وکړي.
دې تحقیقاتي مرکز د ۲۰۲۲ کال په اړه په خپل کلني راپور کې ویلي چې امریکا، روسیه، برتانیا، فرانسه، چین، هند، پاکستان، اسراییل او شمالي کوریا لاهم خپلې اټومي وسلې عصري کوي او که څه هم د ۲۰۲۱ کال له جنوري څخه د ۲۰۲۲ کال تر جنوري پورې د اټومي سروکو په شمېر کې نسبي کموالی راغلی، خو په راروانه لسیزه به د دې هېوادونو د اټومي وسلو زېرمې زیاتې شي.
د راپور له مخې د پروسږن کموالي علت هم تر ډېره دا و، چې دې هېوادونو د تېرو کلونو زاړه سروکي له منځه وړي وو.
د ستوکهولم د سولې د تحقیقاتي انستیتیوت د اټکل له مخې اوس مهال ۳۷۳۲ اټومي سروکي په توغندیو او الوتکو کې ځای پرځای شوي چې له ډلې یې ۲۰۰۰ د تیارسۍ په حالت کې او توغولو ته چمتو دي.
د راپور له مخې تقریبا ټول دا سروکي یا د روسیې یا د متحدو ایالتونو دي.
په راپور کې یادونه شوې چې په ۲۰۲۲ کال کې د امریکا له ټولو ۵۴۲۸ سروکو څخه ۱۷۴۴ او د روسیې له ټولو ۵۹۷۷ سروکو څخه ۱۵۸۸یې یا په توغندیو یا په الوتکو کې ځای پر ځای شوي دي.
د راپور له مخې نور اوه هېوادونه چې اټومي وسلې لري هم د اټومي وسلو د نویو سیسټمونو د تولید یا ځای پر ځای کولو په حال کې دي یا یې په دې برخه کې خپل پلانونه اعلان کړي دي.
د ستوکهولم د سولې د تحقیقاتي انستیتیوت راپور همدا راز ویلي دي چې پاکستان ۱۶۵ او هند ۱۶۰ اټومي سروکي لري.
د ستوکهوم د سولې په تحقیقاتي انستیتیوت کې د ګڼې وژنې وسلو د پروګرام مخکښ څېړونکی او د امریکايي ساینسپوهانو د فدراسیون د اټومي معلوماتو د پروژې مشر هانس ام کریستینسن Hans M. Kristensen وايي، داسې نښې نښاني شته چې د اټومي وسلو د کموالي پېر چې د سړې جګړې له پای ته رسېدو وروسته یې خبره کېدله نوره نو پای ته رسېدلې ده.