Βιντεοσκόπηση εν ώρα οδήγησης: Η επικίνδυνη μόδα του «ενός δευτερολέπτου» – Επίδειξη ταχύτητας και επικίνδυνοι ελιγμοί στα social media

Το κινητό σηκώνεται, η κάμερα ανοίγει και ο δρόμος μετατρέπεται για λίγα δευτερόλεπτα σε περιεχόμενο για τα social media. Βίντεο μέσα από κινούμενα αυτοκίνητα, νυχτερινές διαδρομές, το τιμόνι σε πρώτο πλάνο, το κοντέρ να ανεβαίνει και η μουσική να παίζει δυνατά εμφανίζονται συχνά σε stories και αναρτήσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η λήψη συνοδεύεται από επίδειξη ταχύτητας ή επικίνδυνους ελιγμούς, σαν η οδήγηση να έχει μετατραπεί σε θέαμα για λίγα δευτερόλεπτα προβολής.

Το πρόβλημα όμως δεν αρχίζει μόνο όταν ο οδηγός πατάει γκάζι. Ακόμη και με χαμηλότερη ταχύτητα, το να κρατά το κινητό, να ανοίγει την κάμερα, να επιλέγει πλάνο ή να κοιτάζει την οθόνη σημαίνει ότι η προσοχή του παύει να είναι αποκλειστικά στραμμένη στον δρόμο. Και στην οδήγηση μερικά δευτερόλεπτα αρκούν για να αλλάξουν τα πάντα: ένα απότομο φρενάρισμα, ένας πεζός, ένα δίκυκλο, ένα όχημα που αλλάζει λωρίδα.

«Η οδήγηση είναι μια πολύ σύνθετη και πολύ απαιτητική διαδικασία. Είναι δύσκολη και επικίνδυνη και γι’ αυτό πρέπει να είμαστε 100% αφοσιωμένοι, χωρίς να αποσπάται καθόλου η προσοχή μας», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης), αντιπεριφερειάρχης Οδικής Ασφάλειας και Κέντρου Διαχείρισης Κυκλοφορίας.

Οπως εξηγεί ο ίδιος, από τη στιγμή που ο οδηγός αρχίζει να βιντεοσκοπεί, η προσοχή του μεταφέρεται αναγκαστικά και στην οθόνη. «Κοιτάζεις το κινητό, κοιτάζεις την οθόνη σου και ουσιαστικά παύεις να παρατηρείς τι συμβαίνει γύρω σου. Μπορεί να περάσουν αρκετά δευτερόλεπτα, κατά τα οποία δεν έχεις τον νου σου στον δρόμο». Το αποτέλεσμα, όπως λέει, είναι το αυτοκίνητο για εκείνο το διάστημα να κινείται ουσιαστικά χωρίς την πλήρη εποπτεία του οδηγού.

Βίντεο άγνωστης προέλευσης και νέος ΚΟΚ

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος του κινδύνου. Με 50 χιλιόμετρα την ώρα, ένα όχημα διανύει περίπου 14 μέτρα κάθε δευτερόλεπτο. «Εάν αυτό συνεχιστεί για μερικά δευτερόλεπτα, μπορεί να έχεις διανύσει 50, 100 ή ακόμη και 200 μέτρα χωρίς ουσιαστικά να κοιτάζεις τον δρόμο. Φανταστείτε πόσο επικίνδυνο είναι αυτό», επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης).

Υπάρχει, βέβαια, μια σημαντική διάκριση: από ένα βίντεο που βλέπει κανείς στα social media δεν μπορεί πάντοτε να γνωρίζει αν τραβήχτηκε από τον ίδιο τον οδηγό, από συνεπιβάτη ή από κινητό που ήταν στερεωμένο σε ειδική βάση. Δεν είναι, επομένως, κάθε βίντεο μέσα από αυτοκίνητο παράνομο. Ο νέος ΚΟΚ, ωστόσο, είναι σαφής: η εν κινήσει χρήση κινητού ή άλλης ηλεκτρονικής συσκευής για βιντεοσκόπηση ή ζωντανή μετάδοση από τη θέση του οδηγού απαγορεύεται, εκτός αν η συσκευή βρίσκεται σε ειδική θέση.

Για την παράβαση αυτή προβλέπονται διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες. Η πρόβλεψη για βιντεοσκόπηση και live μετάδοση έχει πλέον ενσωματωθεί ρητά στον ΚΟΚ, δείχνοντας ότι η χρήση του κινητού πίσω από το τιμόνι δεν αντιμετωπίζεται ως μια αθώα ψηφιακή συνήθεια, αλλά ως συμπεριφορά που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στον δρόμο.

Οταν ο περισπασμός γίνεται φιγούρα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναρτήσεις στις οποίες η βιντεοσκόπηση συνδυάζεται με επίδειξη. Κοντέρ που δείχνουν υψηλές ταχύτητες, απότομα πατήματα στο γκάζι και αυτοσχέδιοι «αγώνες» γίνονται υλικό προς ανάρτηση, και συχνά προς επιβράβευση με likes και σχόλια. Η λογική των social μπορεί έτσι να μετατρέψει μια επικίνδυνη πράξη σε εικόνα προς μίμηση, ιδίως όταν το ρίσκο παρουσιάζεται ως κάτι εντυπωσιακό ή «cool». «Είναι εξίσου επικίνδυνη περίπτωση, ίσως ακόμη περισσότερο», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης). «Από τη μία αποσπάται η προσοχή του οδηγού και από την άλλη υπάρχει κάποιος ο οποίος το κάνει για να “φιγουράρει”, προβάλλοντας μια ανόητη και εγκληματικά επικίνδυνη συμπεριφορά».

Για τον Κωνσταντίνο Μαρκουίζο (Ιαβέρη), το μήνυμα πρέπει να είναι απόλυτο: «Κάθε απασχόληση πέρα από την ίδια την οδήγηση, όσο βρισκόμαστε πίσω από το τιμόνι, είναι άκρως επικίνδυνη». Και το κινητό, λόγω της διαρκούς απαίτησης για προσοχή, γίνεται ένας από τους μεγαλύτερους περισπασμούς. «Να μη βιντεοσκοπούμε, να μη βγάζουμε φωτογραφίες, να μη γράφουμε μηνύματα. Υπάρχουν άνθρωποι που φτάνουν στο σημείο να βλέπουν ακόμη και ταινίες ή σειρές κατά τη διάρκεια της οδήγησης», προσθέτει.

Χάνοντας τον έλεγχο

Το κρίσιμο, όπως τονίζει ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης), είναι ότι το «ένα δευτερόλεπτο» που θεωρεί κάποιος αμελητέο δεν τελειώνει πραγματικά σε ένα δευτερόλεπτο. Χρειάζεται χρόνος για να επιστρέψει το βλέμμα στον δρόμο, να αντιληφθεί ο οδηγός τι έχει αλλάξει και να αντιδράσει. «Μέχρι να αντιληφθούμε τι έχει συμβεί και να αντιδράσουμε μπορεί να έχουν περάσει τρία, τέσσερα ή πέντε δευτερόλεπτα», εξηγεί.

Και δεν αφορά μόνο όσους τρέχουν υπερβολικά. «Μιλάω για όλους εμάς, τους καθημερινούς οδηγούς», υπογραμμίζει ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης), φέρνοντας ως παράδειγμα κάποιον που κινείται σε έναν συνηθισμένο αστικό δρόμο και παράλληλα ασχολείται με το κινητό του.

Το story θα εξαφανιστεί έπειτα από 24 ώρες. Μια στιγμή απροσεξίας, όμως, μπορεί να έχει συνέπειες που δεν εξαφανίζονται. «Δεν πρέπει ούτε για ένα δευτερόλεπτο το μυαλό μας να είναι απασχολημένο με οτιδήποτε άλλο εκτός από την οδήγηση – και ιδιαίτερα με το κινητό», καταλήγει ο Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης).