Η αθηροσκλήρωση ξεκινά από τα 20;
Οι καρδιακές παθήσεις συχνά ξεκινούν αθόρυβα, δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα. Πότε όμως αρχίζει η φθορά της καρδιάς; Νέα μελέτη δείχνει ότι η αθηροσκλήρωση μπορεί να κάνει την εμφάνισή της ακόμη και από την πρώιμη ενήλικη ζωή, αλλάζοντας όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την έναρξη της καρδιαγγειακής νόσου.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι παράγοντες όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, η ηλικία και επιβαρυντικές συνήθειες, όπως το κάπνισμα, είναι μεν σημαντικοί για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, δεν αποτυπώνουν όμως ολόκληρη την εικόνα.
Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση New England Journal of Medicine, συμμετείχαν περισσότεροι από 16.000 ενήλικες ηλικίας 18 έως 70 ετών, χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή νόσο, από τη Δανία και την Ισπανία. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις για τον εντοπισμό της «σιωπηλής» αθηροσκλήρωσης, δηλαδή της συσσώρευσης αθηρωματικών πλακών στα τοιχώματα των αρτηριών.
Η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε τρισδιάστατο αγγειακό υπερηχογράφημα για την αξιολόγηση των καρωτιδικών και μηριαίων αρτηριών, καθώς και στεφανιαία αξονική αγγειογραφία και μέτρηση της ασβεστοποίησης των στεφανιαίων αρτηριών.
Και τι αποκάλυψαν; Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες εμφάνιζαν ήδη ευρήματα αθηροσκλήρωσης, μιας νόσου που αποτελεί βασικό υπόβαθρο των περισσότερων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και θανάτων παγκοσμίως.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το εύρημα στους νεότερους. Ένας στους 13 συμμετέχοντες ηλικίας 18 έως 29 ετών παρουσίαζε ήδη σημάδια αθηροσκλήρωσης. Στις ηλικίες 60 έως 70 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε τους 9 στους 10.
Η πορεία της νόσου, ωστόσο, δεν ήταν ίδια στα δύο φύλα. Η αθηροσκλήρωση εμφανίστηκε και εξελίχθηκε νωρίτερα στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες καταγράφηκε μεταγενέστερη, αλλά απότομη αύξηση στη μέση ηλικία, περίπου στην περίοδο της εμμηνόπαυσης.
Παράλληλα, όσο αυξανόταν η ηλικία, αυξανόταν και η έκταση της αθηροσκλήρωσης, με τον όγκο των αθηρωματικών πλακών να παρουσιάζει εκθετική αύξηση. Μάλιστα, οι περισσότεροι άνθρωποι που εμφάνιζαν σιωπηλή αθηροσκλήρωση στις στεφανιαίες αρτηρίες είχαν αντίστοιχα ευρήματα και στις αρτηρίες του λαιμού ή των κάτω άκρων, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για μια συστηματική διαδικασία που εξελίσσεται σε ολόκληρο το αγγειακό δίκτυο.
«Αυτά τα δεδομένα από πολλαπλές τοποθεσίες υποστηρίζουν την έννοια της σιωπηλής αθηροσκλήρωσης ως μιας συστηματικής, προοδευτικής παθολογικής διαδικασίας, με τους άνδρες να παρουσιάζουν μια αθηροσκληρωτική πορεία περίπου 5 έως 10 χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες», δήλωσε ο καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και επικεφαλής ερευνητής του προγράμματος REACT, Dr. Henning Bundgaar