Ο Τραμπ κήρυξε πόλεμο στη φέτα – Εκστρατεία εξαγωγής «fake τυριών» από τις ΗΠΑ

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανοίγει νέο εμπορικό μέτωπο με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτή τη φορά γύρω από τις ονομασίες τυριών και άλλων παραδοσιακών προϊόντων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί για τους Αμερικανούς παραγωγούς το δικαίωμα χρήσης ονομάτων όπως φέτα, παρμεζάνα, ασιάγκο, ρομάνο και γκοργκοντζόλα σε αγορές εκτός ΗΠΑ.

Όπως αναφέρει η The Wall Street Journal, η εκστρατεία της κυβέρνησης Τραμπ για την ελεύθερη χρήση αυτών των ονομασιών σημείωσε σημαντική πρόοδο το περασμένο έτος. Οι εξαγωγές αμερικανικών τυριών αυξήθηκαν κατά 20%, φτάνοντας νέο ρεκόρ 613.000 τόνων. Η Σόνα Μόρις, επικεφαλής πολιτικής εμπορίου στην Ομοσπονδία Εθνικών Γαλακτοπαραγωγών των ΗΠΑ, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πραγματικό άλμα» για τον κλάδο.

Σύμφωνα με την ίδια, οι αμερικανικές γαλακτοβιομηχανίες, διαθέτοντας μεγάλες και αποδοτικές μονάδες παραγωγής με μακρά παράδοση σε ευρωπαϊκά στυλ τυριών, μπορούν να προσφέρουν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές από τους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.

Η ευρωπαϊκή απάντηση

Η πρωτοβουλία των ΗΠΑ προκαλεί έντονες αντιδράσεις στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Χαρακτηριστική είναι η στάση του Consorzio del Formaggio Parmigiano Reggiano, που εκπροσωπεί εκατοντάδες Ιταλούς παραγωγούς και αντιτίθεται σθεναρά στη χρήση του όρου «παρμεζάνα» για προϊόντα εκτός της καθορισμένης περιοχής παραγωγής στη βόρεια Ιταλία.

Το Consorzio εκτιμά ότι οι πωλήσεις «ψευτο-παρμεζάνας» εκτός ΕΕ ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ ετησίως. Οι Ιταλοί παραγωγοί υπογραμμίζουν πως το ζήτημα δεν είναι μόνο εμπορικό, αλλά αφορά και τη διαφάνεια προς τον καταναλωτή, ο οποίος συχνά θεωρεί ότι αγοράζει προϊόν με αυθεντική ιταλική προέλευση και μέθοδο παραγωγής.

Ανάλογη είναι η περίπτωση της φέτας, την οποία οι Αμερικανοί αντιμετωπίζουν ως ένα απλό «τυρί που θρυμματίζεται». Αντίθετα, η ΕΕ επιμένει ότι πρόκειται για προϊόν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ελληνική παράδοση και συγκεκριμένες περιοχές παραγωγής.

Πεδίο μάχης οι ονομασίες των τυριών

Καθώς ΗΠΑ και ΕΕ εφαρμόζουν διαφορετικά καθεστώτα προστασίας στις δικές τους αγορές, η αντιπαράθεση μεταφέρεται πλέον στις εμπορικές σχέσεις με τρίτες χώρες. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Ινδονησίας, όπου η ΕΕ ανακοίνωσε συμφωνία για την προστασία περισσότερων από 200 ευρωπαϊκών προϊόντων, μεταξύ των οποίων η φέτα και η γκοργκοντζόλα.

Λίγο αργότερα, η διοίκηση Τραμπ αντέδρασε με δική της εμπορική συμφωνία, μέσω της οποίας η Ινδονησία φέρεται να αποδέχθηκε τη χρήση των ονομασιών από Αμερικανούς παραγωγούς. Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιότυπο αδιέξοδο, καθώς οι δύο συμφωνίες κινούνται σε αντίθετη κατεύθυνση και καμία δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επισήμως.

Ανάλογες ισορροπίες διαμορφώνονται και στην Αυστραλία, όπου η συμφωνία με την ΕΕ προβλέπει προστασία εκατοντάδων ευρωπαϊκών προϊόντων, με μεταβατικές περιόδους και περιορισμούς στη χρήση ονομασιών από τοπικούς παραγωγούς.

Νέο εμπορικό ρήγμα

Πίσω από τη διαμάχη για τις ονομασίες κρύβεται μια βαθύτερη σύγκρουση για τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου τροφίμων. Οι αμερικανικές γαλακτοκομικές επιχειρήσεις, μεγάλες και εξωστρεφείς, βλέπουν στις αναπτυσσόμενες αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής μια σημαντική ευκαιρία.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη επιδιώκει να προστατεύσει την προστιθέμενη αξία των προϊόντων ονομασίας προέλευσης. Οι εξαγωγές αμερικανικού τυριού καταγράφουν ήδη ισχυρή άνοδο, ενισχύοντας την πεποίθηση της Ουάσιγκτον ότι η μάχη αυτή έχει ουσιαστικό οικονομικό διακύβευμα.