Οδηγός για τη συναυλιακή Μεγάλη Εβδομάδα

Διανύοντας ήδη τη Μεγάλη Δευτέρα, η Αθήνα συντονίζεται με τους ρυθμούς της κατάνυξης. Καθώς το Θείο Δράμα βρίσκεται στο επίκεντρο και η πόλη προσδοκά το μήνυμα της Ανάστασης, μια σειρά από συναυλίες θρησκευτικής και λόγιας μουσικής απηχούν το πνεύμα της Μεγάλης Εβδομάδας, προσκαλώντας μας στους ναούς και στις αίθουσες των μουσείων. Το θρησκευτικό συναίσθημα εντείνεται μέσα από τα αριστουργήματα σπουδαίων συνθετών όπως των Αλμπινόνι, Βιβάλντι, Χέντελ, Μπαχ, Σούμπερτ, Χάιντ, Σούμαν, Φορέ, Στράους, Μασκάνι και Βαβίλοφ, Μπρίτεν, Μπρούκνερ, μελωδίες για τον πόνο των ανθρώπων, την ευθραυστότητα των πραγμάτων, για όσα χάνονται, για όσα μένουν, για τις μνήμες που επιμένουν και για όλα εκείνα που πάντα θα μας φέρνουν πιο κοντά.

Μεγάλη Δευτέρα

Το μνημειώδες «Ρέκβιεμ» του Τζουζέπε Βέρντι παρουσιάζεται απόψε (6/4) στην αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» του ΚΠΙΣΝ, σε μια σύμπραξη της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας και της Χορωδίας της ΕΡΤ. Υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού, το εμβληματικό έργο ερμηνεύουν η Μυρτώ Παπαθανασίου, η Μαίρη – Ελεν Νέζη, ο Mario Zeffiri και ο Πέτρος Μαγουλάς.

Την ίδια βραδιά το σύνολο Maiandros Ensemble στη Μουσική Βιβλιοθήκη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών αφιερώνει τη συναυλία «Mater Dolorosa – Η Μητέρα των Αναστεναγμών» στον πόνο της Παναγίας μπροστά στο Θείο Πάθος, μέσα από μελωδίες που αποπνέουν βαθιά θρησκευτική ευλάβεια.

Την πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών παρουσιάζει στο Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος» του Ωδείου Αθηνών (20.30) ένα αριστούργημα που σπάνια ακούγεται στην Ελλάδα, το ορατόριο «Παύλος» του Φέλιξ Μέντελσον. Πρόκειται για μια παραστατική μουσική αφήγηση της ζωής του Αποστόλου των Εθνών, με την οποία η ορχήστρα ολοκληρώνει τον φετινό κύκλο Συμφωνικές Βραδιές.

Υπό τη διεύθυνση του Νίκου Μαλιάρα, τη Φιλαρμόνια πλαισιώνουν οι σολίστ Ελένη Καλένος, Ειρήνη Καράγιαννη, Ανδρέας Καραούλης και Χριστόφορος Σταμπόγλης. Στο ιδιαίτερα απαιτητικό χορωδιακό μέρος συμπράττουν η Ακαδημαϊκή Χορωδία Νέων Αθηνών, η Μεικτή Χορωδία του Εθνικού Ωδείου και το φωνητικό σύνολο Apollo Voice Ensemble από το Ηράκλειο της Κρήτης.

Στην ιστορική Οικία Αγγελικής Χατζημιχάλη, η Μεγάλη Δευτέρα αποκτά έναν ιδιαίτερο, «εξωτικό» ήχο. Μια ομάδα λυρικών ερμηνευτών και μουσικών προτείνει μια διαφορετική καλλιτεχνική παρέμβαση, παρουσιάζοντας σπάνια θρησκευτικά έργα του 17ου αιώνα από τη Βολιβία και το Περού, πλάι σε αποσπάσματα από τον Περγκολέζι και τη «Φόνισσα» του Γιώργου Κουμεντάκη υπό τον γενικό τίτλο «Το μπαρόκ παράδοξο».

Στον υποβλητικό χώρο του μουσείου στην Πλάκα, οι Αναστασία Κότσαλη, Λητώ Μεσσήνη, Νίκος Σπανάτης, Αλέξης Μαστιχιάδης και Δημήτρης Τίγκας θα ζωντανέψουν αυτό το ασυνήθιστο μπαρόκ σύμπαν σε τρεις διαδοχικές εμφανίσεις (18.00, 19.30 και 21.00). Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη. Στο Βυζαντινό Μουσείο, οι «Μουσικοί Περίπατοι» της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών συναντούν την ηρεμία της Μεγάλης Δευτέρας (20.30). Ενα τρίο με βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο (Νίκος Μάνδυλας, Βάνια Παπαδημητρίου, Πόπη Μαλαπάνη) παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που ξεκινά από τον Χάιντν και φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

Το πένθιμο «Ελεγειακό Τρίο» του Ραχμάνινοφ, οι αρμενικές μελωδίες του Κομιτάς και η θρησκευτικότητα από το Mozart Adagio του Αρβο Περτ, έργο εμπνευσμένο από μια σονάτα για πιάνο του Μοτσαρτ, δένουν φυσικά με τον χώρο του μουσείου, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ταιριάζει απόλυτα στην πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας. Στον Αγιο Φίλιππο στο Μοναστηράκι, απέναντι από την Αρχαία Αγορά, η Μεγάλη Δευτέρα (21.00) αποκτά μια δική της μουσική ταυτότητα. Το σύνολο De Profundis παρουσιάζει εκεί τις «Μεταμορφώσεις», μια συναυλία με έργα των Μπαχ και Μότσαρτ που εντάσσεται σε έναν κύκλο μηνιαίων συναντήσεων. Στην κατανυκτική ατμόσφαιρα του ορθόδοξου ναού, οι μουσικοί Ηλίας Γυφτονικολός, Ζωή Προκοπίου, Κωνσταντίνα Μπάλλα, Χρυσή Τζάβλα, Ελένη Φουρλάνου, Μυρτώ Ξηρουχάκη και Γιώργος Ντάνης φέρνουν τη λόγια μουσική στο επίκεντρο της ιστορικής γειτονιάς. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Στον καθολικό ναό του Αγίου Παύλου στον Πειραιά, η Ενωση Λυρικών Πρωταγωνιστών Ελλάδος διοργανώνει (19.30) μια πασχαλινή συναυλία με τίτλο «Ecce Homo».

Υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια της Μάτας Κατσούλη, οι μονωδοί του σωματείου θα ερμηνεύσουν άριες και ντουέτα των Μπαχ, Περγκολέζι και Χέντελ, με στόχο τη στήριξη των σκοπών της Ενωσης.  Στη συναυλία συμμετέχουν οι καλλιτέχνες Αγγελική Βαρδάκα, Σοφία Καπετανάκου, Αθηνά Καστρινάκη, Ολγα Μπαλωμένου, Κατερίνα Μποτόνη, Πέτρος Σαλάτας, Δέσποινα Σκαρλάτου, Τζούλια Σουγλάκου και Βίκυ Τσιλιακού, ενώ στο εκκλησιαστικό όργανο συνοδεύει η Ελένη Κεβεντσίδου. Στο θέατρο ΜΕΤΣ, η Χριστίνα Μαξούρη και ο Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης παρουσιάζουν σήμερα και αύριο (Μεγάλη Τρίτη, 7/4) ένα πρόγραμμα για φωνή και πιάνο. Μια λιτή μουσική συνάντηση με τραγούδια που αφηγούνται την ανθρώπινη απώλεια, τη μνήμη και όσα μας ενώνουν.

Οι δύο καλλιτέχνες μοιράζονται μικρές ιστορίες για τον πόνο των ανθρώπων και των πραγμάτων, αναζητώντας την ελπίδα μέσα από τη μουσική.

Με κεντρικό άξονα τον πόνο της μητέρας μπροστά στο Θείο Πάθος, το Maiandros Ensemble παρουσιάζει (20.00) τη μουσική παράσταση «Mater Dolorosa: Η Μητέρα των Αναστεναγμών» στην αίθουσα «Γιάννης Μαρίνος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

Ο αφηγηματικός λόγος συναντά έργα των Αλμπινόνι, Βιβάλντι, Μπαχ και Σούμπερτ.

Οι Μιχάλης Παπαδόπουλος, Φύλλις Δαπέργολα, Κατερίνα Λέκκα και Αννα Μελετιάδου δημιουργούν μια κατανυκτική διαδρομή, απόλυτα ταιριαστή με το πνεύμα της ημέρας.

Μεγάλη Τρίτη

Πάμε σε μια πιο καθαρή και άμεση διατύπωση, που εστιάζει στα έργα και τους συντελεστές χωρίς περιττά κοσμητικά επίθετα:

Το Ergon Ensemble, υπό τη διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, παρουσιάζει στο θέατρο Ολύμπια τη Μεγάλη Τρίτη και τη Μεγάλη Τετάρτη (7 και 8/4, 20.30) τη συναυλία «Ψωμί από στάχτη».

Στο επίκεντρο της βραδιάς βρίσκονται οι φωνές της Σαβίνας Γιαννάτου και της Μαρίας Κωστράκη, σε έναν μουσικό διάλογο ανάμεσα σε δύο σημαντικά έργα της σύγχρονης δημιουργίας.  Το πρόγραμμα περιλαμβάνει το «Kyrie Eleison» του Τζον Τάβενερ, μια σύνθεση βασισμένη στην ορθόδοξη λειτουργική παράδοση, και το «Ayre» του Οσβάλντο Γκολίχοφ, έναν κύκλο τραγουδιών με αναφορές στις παραδόσεις της Μεσογείου και της Νότιας Ισπανίας.

Στην Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» του ΚΠΙΣΝ, η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζουν (20.00) μια συναυλία αφιερωμένη στην ειρήνη.

Υπό τη διεύθυνση της Γιάλντα Ζάμανι και με σολίστ τη βιολονίστρια Λιβ Μίγκνταλ, η ορχήστρα φέρνει στο προσκήνιο έργα που σπάνια ακούγονται στις αίθουσες συναυλιών.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνθέσεις των Μπεσάρα ελ-Χούρι (Λίβανος), Χοσεΐν Ντεχλαβί (Ιράν), Πάουλ μπεν Χαΐμ (Ισραήλ) και Ρίχαρντ Στράους (Γερμανία), σε μια μουσική συνάντηση δημιουργών από διαφορετικούς πολιτισμούς.

Στην Αγγλικανική Εκκλησία του Αγίου Παύλου, η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στα «Πάθη», μια παράσταση που ενώνει τον λόγο με τη μουσική υπό το φως των κεριών. Η Μάγδα Μαυρογιάννη στην αφήγηση και ο Δημήτρης Αϊβαλιώτης στην ερμηνεία αναπλάθουν τη διαδρομή από την Είσοδο στα Ιεροσόλυμα έως την Ανάσταση.

Στη βραδιά συμμετέχουν η Λίνα Ροδοπούλου (κελτική άρπα), η Χορωδία του Εθνικού Ωδείου Αθηνών υπό τον Σπύρο Κλάψη, καθώς και η συνθέτρια Πηγή Λυκούδη με δικά της έργα.  Μέσα από τον ήχο του εκκλησιαστικού οργάνου, της άρπας και των κρουστών, η παράσταση ακολουθεί τους μεγάλους σταθμούς της Εβδομάδας των Παθών σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα.

Μεγάλη Τετάρτη

Η μουσική εβδομάδα ολοκληρώνεται τη Μεγάλη Τετάρτη (8/4) με την καθιερωμένη πασχαλινή συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών στο Μέγαρο Μουσικής. Το πρόγραμμα εστιάζει στη θρησκευτικότητα και την ανθρώπινη υπαρξιακή αγωνία, μέσα από τρία εμβληματικά έργα του 19ου και του 20ού αιώνα.

Η βραδιά ξεκινά με την «Ημιτελή Συμφωνία» του Φραντς Σούμπερτ, ένα έργο που διακρίνεται για τη δομή και την εκφραστική του λιτότητα. Ακολουθεί η «Sinfonia da Requiem» του Μπέντζαμιν Μπρίτεν, μια σύνθεση που αποτυπώνει την αγωνία απέναντι στον θάνατο και φέρει έντονο αντιπολεμικό χαρακτήρα. Η συναυλία κλείνει με το επιβλητικό «Te Deum» του Αντον Μπρούκνερ, έργο που αναδεικνύει την αίσθηση της κατάνυξης. Υπό τη μουσική διεύθυνση του Κωνσταντίνου Τερζάκη, συμπράττουν η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, η Χορωδία της ΕΡΤ και η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων. Τις σολιστικές φωνές αναλαμβάνουν η υψίφωνος Σοφία Κυανίδου, η μεσόφωνος Μαίρη – Ελεν Νέζη, ο τενόρος Mario Zeffiri και ο βαθύφωνος Πέτρος Μαγουλάς.