Έρχεται πλαφόν-σοκ στα δάνεια: Τέλος στα «χαράτσια» των τραπεζών;
Μέτρα για την αποφυγή δημιουργίας νέων κόκκινων καταναλωτικών δανείων και κατά της αισχροκέρδειας των τραπεζών στα καταναλωτικά δάνεια περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μετά το Πάσχα.
«Λαμβάνουμε μέτρα για να βάλουμε τέλος σε άσχημες καταστάσεις για τους καταναλωτές που αφορά καταναλωτικά δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις» ανέφερε (Real FM) προ ημερών ο Τάκης Θεοδωρικάκος.
Βέβαια, η νομοθετική ρύθμιση δεν αφορά κάτι άλλο από την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας 2023/2225 της ΕΕ. Η Οδηγία αναφέρει ότι τα κράτη – μέλη «θεσπίζουν μέτρα, όπως ανώτατα όρια, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η κατάχρηση και να διασφαλίζεται ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να χρεώνονται με υπερβολικά υψηλά χρεωστικά επιτόκια, συνολικά ετήσια πραγματικά επιτόκια ή συνολικό κόστος της πίστωσης για τον καταναλωτή».
Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης αναμένεται να ορίζει ένα πλαφόν στο «συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο» ή «ΣΕΠΕ», το οποίο θα αντιστοιχεί πιθανότατα στο 40% επί του ποσού της πίστωσης, δηλαδή του όγκου του δανείου. Στο ΣΕΠΕ συνυπολογίζονται εκτός του επιτοκίου και διάφορες τραπεζικές χρεώσεις, όπως είναι τα έξοδα εξέτασης δανείου κ.λπ. Η νομοθετική διάταξη θα ισχύει μόνο για τα καταναλωτικά δάνεια τακτής λήξης όγκου έως 100.000 ευρώ, που σημαίνει ότι «ανοιχτά» δάνεια και πιστωτικές κάρτες δεν θα ρυθμίζονται από αυτήν.
Το… βερεσέ
Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, το νομοθέτημα αναμένεται επίσης να ορίζει τη λειτουργία των παρόχων υπηρεσιών «Αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα» («Buy Now, Pay Later» ή BNPL), δηλαδή του σύγχρονου βερεσέ που χωρίζει το κόστος μιας αγοράς σε τρεις ή τέσσερις άτοκες μηνιαίες δόσεις, με μια μικρή εφάπαξ χρέωση. Το μέτρο αυτό κρίνεται αναγκαίο προκειμένου να προφυλαχθούν οι καταναλωτές από φαινόμενα υπερχρέωσης, όπως έχει συμβεί σε χώρες με ανεπτυγμένη αγορά BNPL όπως οι ΗΠΑ.
Τα τελευταία χρόνια, η καταναλωτική πίστη έχει αυξηθεί σημαντικά στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύοντας το μεγαλύτερο τμήμα των δανείων προς νοικοκυριά το 2023 και το 2024. Το 2025, τα καταναλωτικά δάνεια ανήλθαν σε περισσότερα από 1,93 δισ. ευρώ, ενώ στους πρώτους δύο μήνες του 2026 οι εκταμιεύσεις ανέρχονται σε 281 εκατ. ευρώ, στα ίδια περίπου επίπεδα με την αντίστοιχη περίοδο του περσινού έτους.
Η σημαντική πιστωτική επέκταση που καταγράφεται στα καταναλωτικά δάνεια μετά την κρίση κρίνεται θετικά από τράπεζες και πολιτεία και θα υπάρχει στη διάταξη μέριμνα ώστε αυτή η πορεία να μην ανακοπεί.