ΜΙΔΑ: Έρχεται το ενιαίο μητρώο ακινήτων – Τι αλλάζει για 7,1 εκατ. ιδιοκτήτες

ια δεκαετίες, η εικόνα της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα παρέμενε αποσπασματική και ασύνδετη. Εκατομμύρια ιδιοκτήτες υποχρεώνονταν να δηλώνουν επανειλημμένα τα ίδια στοιχεία σε διαφορετικούς φορείς: στην εφορία μέσω Ε9, Ε2 ή myProperty, στα Υποθηκοφυλακεία και το Κτηματολόγιο για μεταγραφές, αλλά και στους δήμους για οικοδομικές άδειες. Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύνθετο δίκτυο βάσεων δεδομένων που δεν επικοινωνούσαν μεταξύ τους, δημιουργώντας πολλαπλές και συχνά αντικρουόμενες «εικόνες» για το ίδιο ακίνητο.

Αυτό το σκηνικό αλλάζει μέσα στις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, έως το τέλος Μαρτίου θα τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα των ακινήτων σε ένα ενιαίο σημείο. Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν ή να διορθώσουν την εικόνα της περιουσίας τους, όπως αυτή προκύπτει από τις διάφορες υπηρεσίες.

Το ΜΙΔΑ δεν αποτελεί μια ακόμα δηλωτική υποχρέωση. Πρόκειται για ένα εργαλείο που θα επιτρέψει στο κράτος να αποκτήσει πλήρη εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας, διευκολύνοντας τη χάραξη πολιτικής για τη φορολογία, τη στέγαση και την ανάπτυξη. Παράλληλα, αναμένεται να αναδείξει ακίνητα που δεν είχαν δηλωθεί ποτέ μέχρι σήμερα.

Τι θα βλέπουν οι πολίτες στην πλατφόρμα

Με την ενεργοποίηση του συστήματος, περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες –φυσικά και νομικά πρόσωπα– θα συνδεθούν στο ΜΙΔΑ μέσω των προσωπικών τους κωδικών στο myAADE. Στην οθόνη τους θα εμφανίζονται αυτόματα όλα τα ακίνητά τους, οργανωμένα σε τρεις προσυμπληρωμένες καρτέλες.

Η πρώτη θα περιλαμβάνει τα στοιχεία της εφορίας (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση), η δεύτερη τα δεδομένα του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα), ενώ η τρίτη θα συγκεντρώνει πληροφορίες από άλλες δημόσιες πηγές, οι οποίες θα εμπλουτίζονται σταδιακά με νέες διασυνδέσεις.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να αντιστοιχίσουν τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η πλατφόρμα θα επισημαίνει τυχόν αποκλίσεις, δίνοντας τη δυνατότητα άμεσης διόρθωσης.

Τι πρέπει να δηλωθεί

Για κάθε ακίνητο θα πρέπει να επιβεβαιωθούν η ταυτότητα, η διεύθυνση, το είδος και το ποσοστό δικαιώματος, καθώς και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα, όπου συχνά υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δηλώσεων στην εφορία, το Κτηματολόγιο και τους δήμους.

Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν στοιχεία που αντλούνται από άλλους φορείς, όπως τους αριθμούς παροχής ηλεκτροδότησης. Κρίσιμη θεωρείται και η σωστή δήλωση της πραγματικής χρήσης κάθε ακινήτου, με επιλογή ανάμεσα σε περισσότερες από 60 κατηγορίες (οικιστική, βιομηχανική, αγροτική κ.ά.).

Στις περιπτώσεις μίσθωσης, θα πρέπει να δηλωθούν τα στοιχεία του μισθωτή, το ποσό και η διάρκεια της μίσθωσης. Εντοπισμένες ασυμφωνίες θα επισημαίνονται αυτόματα από το σύστημα, με πρόβλεψη ευελιξίας κατά την αρχική φάση εφαρμογής.

Αποκλίσεις χωρίς κυρώσεις

Η ενοποίηση των βάσεων δεδομένων αναμένεται να αναδείξει αποκλίσεις στα στοιχεία των ακινήτων. Όπως επισημαίνει το οικονομικό επιτελείο, αυτές οι ασυμφωνίες δεν συνεπάγονται απαραίτητα αδήλωτη περιουσία, αλλά αποτελούν αποτέλεσμα δεκαετιών ασύνδετης ή χειρόγραφης καταγραφής.

Με το νέο ψηφιακό μητρώο, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να διορθώσουν εύκολα τα λάθη του παρελθόντος σε μία ενιαία βάση. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί διασταυρώσεις μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου, ώστε να περιοριστούν οι ανακρίβειες πριν από το πλήρες άνοιγμα της πλατφόρμας.

Ιδιαίτερα δύσκολη θεωρείται η αποτύπωση των αγροτεμαχίων, καθώς σε πολλές περιοχές –όπως η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και η Βόρεια Ελλάδα– εξακολουθούν να υφίστανται άτυπες παραχωρήσεις ή ανταλλαγές εκτάσεων χωρίς επίσημους τίτλους. Πλέον, τα στοιχεία αυτά θα αξιοποιούνται και για τον υπολογισμό αγροτικών επιδοτήσεων και τη λειτουργία του νέου συστήματος ΟΣΔΕ/AGRI SNAP.

Επαρκής χρόνος για δηλώσεις

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει τονίσει ότι στόχος του ΜΙΔΑ δεν είναι να επιβάλει νέα γραφειοκρατία, αλλά να αποτυπώσει με ακρίβεια την πραγματική εικόνα των ακινήτων. Μετά την επίσημη έναρξη λειτουργίας, οι ιδιοκτήτες θα ειδοποιηθούν και θα έχουν επαρκή χρόνο για διορθώσεις, με δυνατότητα παράτασης.

Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η υποχρέωση δήλωσης κάθε νέας μίσθωσης ή μεταβολής χρήσης από τον Απρίλιο, η οποία θα πρέπει να καταχωρίζεται άμεσα στο σύστημα.

Πώς θα αξιοποιηθούν τα δεδομένα

Τα στοιχεία του ΜΙΔΑ θα ενημερώνονται δυναμικά και θα αξιοποιούνται για ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων, αυτόματη προσυμπλήρωση δηλώσεων, εντοπισμό κενών ακινήτων και χάραξη στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής. Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, το σύστημα θα αποτελέσει ευκαιρία τακτοποίησης χρόνιων εκκρεμοτήτων, ενώ για όσους αμελήσουν τις διορθώσεις, οι διοικητικές και φορολογικές συνέπειες θα είναι αναπόφευκτες.

Με το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, η χώρα κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς την πρώτη ολοκληρωμένη και ψηφιακά ενοποιημένη καταγραφή της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα.