H «Liberation», ο Κρετίνσκι και το δάνειο των 17 εκατ. ευρώ
«Νέο μαχαραγιά των γαλλικών μίντια»: με τον τρόπο αυτόν είχε παρουσιάσει το μακρινό 2018 στους Γάλλους η εφημερίδα «Le Parisien» τον Ντανιέλ Κρετίνσκι. Γιατί αυτός ο τσέχος μεγιστάνας της ενέργειας είχε βαλθεί τότε να αγοράζει τον έναν γαλλικό τίτλο μετά τον άλλο.
Είχε αγοράσει τα ευρωπαϊκά ραδιόφωνα του ομίλου Lagardère, στη συνέχεια το περιοδικό «Marianne» κι έπειτα – αντί 50 εκατομμυρίων ευρώ – το 49% του μεριδίου του επονομαζόμενου και «πανκ τραπεζίτη» Ματιέ Πιγκάς, συνιδιοκτήτη, από κοινού με τον Ξαβιέ Νιέλ, του ομίλου Le Monde, σε αυτόν τον τελευταίο. Ο Κρετίνσκι διακήρυττε την αγάπη του για την «ποιοτική δημοσιογραφία», έναν «πυλώνα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας», αλλά δεν έπειθε.
Και η αλήθεια είναι πως ακόμα με καχυποψία τον αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι – παρότι έχει πουλήσει ήδη από το 2023 το μερίδιό του στη «Monde» στον Νιέλ και ετοιμάζεται σύμφωνα με τη «Le Figaro» να βοηθήσει ξανά τη «Libération» με ένα επιπλέον δάνειο 17 εκατ. ευρώ, το τέταρτο που της χορηγεί από το 2022.
Παρά τις επανειλημμένες ενέσεις ρευστότητας (15 εκατομμύρια ευρώ το 2022, 12-14 εκατομμύρια ευρώ το 2023, 15 εκατομμύρια ευρώ το 2024), η ιστορική αριστερή εφημερίδα, που ιδρύθηκε το 1973 με τη συμμετοχή του Ζαν-Πολ Σαρτρ, αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα: εμφανίζει έναν κύκλο εργασιών περίπου 30 εκατ. ευρώ με ζημιές 10 εκατομμυρίων.
Κι αυτό παρότι η κυκλοφορία της έφτασε φέτος τα 117.465 φύλλα, σημειώνοντας αύξηση 6,5% σε ετήσια βάση, ενώ οι ψηφιακές συνδρομές της έφτασαν τις 84.000 (σε σύνολο 95.000 συνδρομών), σημειώνοντας αύξηση 8% σε σύγκριση με πέρυσι. Το πρώτο δάνειο που της είχε χορηγήσει ο Κρετίνσκι, «χωρίς καμία προϋπόθεση» όπως είχε δηλώσει ο ίδιος, προοριζόταν να εξασφαλίσει τη λειτουργία της εφημερίδας για τέσσερα χρόνια μέχρι να φτάσει σε ισοζύγιο. Στην πραγματικότητα, το ισοζύγιο αναμενόταν αρχικά για το 2023, μετατέθηκε για το 2026 και τώρα ελπίζεται για το 2028.
Το ενδιαφέρον όμως είναι πως ο Κρετίνσκι, παρότι θεωρείται σχεδόν ως μέτοχος, στην πραγματικότητα δεν κατέχει μερίδιο στην εφημερίδα. Η «Libé» ανήκει από το 2000 σε ένα ίδρυμα κοινωφελούς σκοπού, το Fonds de Dotation pour une Presse Indépendante (FDPI). Τα δάνεια που έχει χορηγήσει ο τσέχος μεγιστάνας δεν μπορούν να μετατραπούν σε μετοχές, συνεπώς ο Κρετίνσκι δεν μπορεί, ακόμα και αν ήθελε, να ελέγξει την εφημερίδα.
Οπως σημειώνει λοιπόν η «Figaro», η οικονομική λογική αυτής της χρηματοδότησης είναι δύσκολο να κατανοηθεί. «Οικονομικά, δεν έχει βάση» διαβεβαιώνει ένας ειδικός στα γαλλικά μίντια. «Ο Κρετίνσκι έχει δανείσει στη “Libération” ποσό μεγαλύτερο από την αγοραία αξία της, η εφημερίδα δεν θα πουλιόταν σήμερα για 60 εκατομμύρια ευρώ» προσθέτει. Αλλά ο επιχειρηματίας, που διεκδικεί τον έλεγχο της Fnac Darty, «έχει μεγάλες βιομηχανικές φιλοδοξίες στη Γαλλία. Χρησιμοποίησε τα μίντια για να γίνει γνωστός και να χτίσει ένα ισχυρό δίκτυο, κατανοώντας ότι η στήριξη μιας εμβληματικής εφημερίδας ενισχύει τη θέση του στη γαλλική αγορά».
Απομένει να φανεί πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση – μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2027 ή και πιο πέρα; Η «Libération» παραμένει υπό συνεχή οικονομική πίεση. Θα καταλήξει τελικά στον πιστωτή της; Η εταιρεία συμμετοχών Presse Independante SAS, η οποία κατέχει τη «Libératio», μπορεί να μεταβιβαστεί, όμως την απόφαση μπορεί να λάβει μόνο το FDPI. «Ως ιδιοκτήτης, θα ήταν αναγκασμένος να χρηματοδοτεί συνεχώς την εφημερίδα, καθώς δεν θα ήθελε να φανεί ως ο δισεκατομμυριούχος που έκλεισε τη “Libération”» σχολιάζει ο τραπεζίτης Ζαν-Κλεμάν Τεξιέ.