Τα νοικοκυριά πληρώνουν τον λογαριασμό από τις πετρελαϊκές κρίσεις

Βαθιά βάζουν το χέρι στην τσέπη οι καταναλωτές κάθε φορά που οι γεωπολιτικές και πολιτικές εξελίξεις οδηγούν σε τοπικές ή ευρύτερες συγκρούσεις, από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή.

Ειδικά από το 2020 και μετά, λόγω των εξελίξεων οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να έχουν καταγράψει πολλά άλματα, με μεγάλα χαμένα τα νοικοκυριά. Από την έναρξη της επίθεσης ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και την απάντηση της Τεχεράνης με χτυπήματα σε άλλες γειτονικές χώρες καταγράφεται πλέον ακόμη ένα ράλι στην ενέργεια που απειλεί να εκτροχιάσει προσωπικούς προϋπολογισμούς, αλλά και δημοσιονομικά και νομισματικά πλάνα.

Πριν ξεκινήσει ο (τελευταίος) πόλεμος στην περιοχή οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent βρίσκονταν στα 72 δολάρια το βαρέλι. Αργά την Παρασκευή οι τιμές ξεπερνούσαν ακόμη και τα 91 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας άνοδο πάνω από 26% μέσα σε μια εβδομάδα.

Αναλυτές και οίκοι εξέφραζαν την εκτίμηση, όπως γίνεται πάντα όταν υπάρχουν τέτοιες εξελίξεις, ότι ο μαύρος χρυσός μπορεί να κινηθεί ακόμη και αρκετά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι αν δεν σταματήσουν οι εχθροπραξίες.

Πολύ μεγαλύτερη άνοδο από το πετρέλαιο είχε καταγράψει το αντίστοιχο διάστημα το φυσικό αέριο στην Ευρώπη (TTF). Οι συγκεκριμένες τιμές επηρεάζονταν τόσο από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή όσο και από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία. Οι τιμές του φυσικού αερίου σκαρφάλωσαν από τα 32 ευρώ στα 53 ευρώ η μεγαβατώρα (MWh) το ίδιο διάστημα, καταγράφοντας αύξηση που ξεπέρασε το 60%.

Το ράλι του φυσικού αερίου οδήγησε προς τα πάνω στη συνέχεια τις τιμές του λιγνίτη. Στο καύσιμο αυτό στράφηκαν πολλές χώρες περιλαμβανομένων και ευρωπαϊκών για να καλύψουν τη μείωση των ροών υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ και άλλους παραγωγούς και τη συνολικότερη αδυναμία μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Μέσα σε μία εβδομάδα οι τιμές του λιγνίτη αυξήθηκαν από τα 105 δολάρια ο τόνος στα 133 δολάρια που αποτελούσαν υψηλό διετίας. Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του λιγνίτη σχεδόν στο διπλάσιο των σημερινών τους επιπέδων, σε περίπου 250 δολάρια ανά τόνο.

Το στοίχημα της μεταφοράς

Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου του Περσικού Κόλπου αναζητούσαν τρόπο για να ξεκινήσουν ξανά οι εξαγωγές πριν γεμίσουν οι δεξαμενές αποθήκευσης, με τη Σαουδική Αραβία να εκτιμάται ότι έχει μόλις δύο εβδομάδες πριν αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή επειδή δεν θα έχει πού να φυλάξει τόσο πετρέλαιο.

Από την προηγούμενη εβδομάδα το Ιράκ είχε αρχίσει ήδη να μειώνει την παραγωγή σε τρία από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά του κοιτάσματα.

Υπήρχαν σχέδια να διακοπεί η άντληση πετρελαίου σε περισσότερα πετρελαϊκά κοιτάσματα το επόμενο διάστημα αφαιρώντας εκατομμύρια βαρέλια αργού από την αγορά, εκτός εάν άρχιζαν ξανά οι μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Δίλημμα για τις κεντρικές τράπεζες

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκαλεί ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό έχει αρχίσει να δημιουργεί διλήμματα και σε μεγάλες κεντρικές τράπεζες, ειδικά στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ειδικά η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι παρακολουθεί στενά την πορεία των τιμών για να δει πώς θα πράξει στη συνέχεια.

Αναταραχές επικράτησαν όλο το προηγούμενο διάστημα στα μεγαλύτερα χρηματιστήρια. Από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη και την Ασία οι επενδυτές προσπαθούσαν να εκτιμήσουν τις εξελίξεις, με τις διακυμάνσεις να είναι συνεχείς ειδικά τις πρώτες μέρες του πολέμου.