Τέσσερα χρόνια
Στα μέσα Φεβρουαρίου του 2022, σχεδόν κανείς δεν περίμενε ότι η Ρωσία θα εισέβαλλε στην Ουκρανία. Ούτε οι ίδιοι οι Ουκρανοί, κι είναι κάτι που καταλογίζουν στον πρόεδρό τους, ο οποίος προφανώς δεν δημοσιοποίησε τις πληροφορίες που είχε για να μην υπάρξει μαζική διαφυγή από τη χώρα.
Μετά τη ρωσική εισβολή, στις 24 Φεβρουαρίου, σχεδόν κανείς στη Δύση δεν περίμενε ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε πάνω από μερικές εβδομάδες, καθώς η στρατιωτική δυσαναλογία υπέρ της Ρωσίας ήταν συντριπτική. Εξού και η πρόταση της Ουάσιγκτον στον πρόεδρο Ζελένσκι να φυγαδευτεί για να αποφύγει τη σύλληψη ή τον θάνατο. «Πυρομαχικά χρειάζομαι, όχι μεταφορικό μέσο», απάντησε εκείνος.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο κόσμος έχει αλλάξει ριζικά, η παλιά τάξη πραγμάτων έχει λάβει τέλος, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ έχει φέρει τα πάνω κάτω, αλλά η κατάσταση στο ουκρανικό μέτωπο εμφανίζεται σταθεροποιημένη. Οι αριθμοί είναι βέβαια συντριπτικοί: 1,2 εκατομμύρια θύματα στη ρωσική πλευρά (εκ των οποίων πάνω από 300.000 θεωρούνται νεκροί), πάνω από μισό εκατομμύριο στην ουκρανική πλευρά (με 100.000 – 140.000 νεκρούς), 5,8 εκατομμύρια ουκρανοί πρόσφυγες και 3,7 εκατομμύρια εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της Ουκρανίας. Αλλά η Ρωσία δεν πέτυχε, ούτε αναμένεται να πετύχει, τον πρωταρχικό της στόχο να υποτάξει την Ουκρανία και να την καταστήσει υποτελές κράτος. Ελέγχει το ένα πέμπτο της χώρας, όσο περίπου ήλεγχε και πριν από την εισβολή. Αντί όμως να την απομακρύνει από τη Δύση, όπως επιδίωκε, την έστρεψε ακόμη περισσότερο προς τα εκεί.
Ο πόλεμος αφύπνισε επίσης την Ευρώπη. Συνειδητοποιώντας ότι οι βλέψεις του Πούτιν δεν θα σταματήσουν στο Κίεβο, και διαπιστώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί και να μην την υπερασπιστούν αν δεχθεί επίθεση, αποφάσισε να ενισχύσει με ίδια μέσα την άμυνά της. Ο δρόμος θα είναι μακρύς και δύσκολος.
Οι πολίτες ήδη δεν βλέπουν με καλό μάτι την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών εις βάρος αγαθών που τους είναι απαραίτητα. Οι λαϊκιστές είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν αυτή τη δυσαρέσκεια. Μπροστά στις νέες προκλήσεις, όμως, κανείς δεν δικαιούται να χώνει το κεφάλι του στην άμμο.