Arrivederci στο κρέας αλόγου: Νομοσχέδιο-ορόσημο για την απαγόρευση σφαγής και κατανάλωσης

Μια βαθιά πολιτισμική και νομική τομή επιχειρείται στην Ιταλία, όπου κατατέθηκε για πρώτη φορά σχέδιο νόμου που επιδιώκει να αναγνωρίσει τα ιπποειδή – άλογα, γαϊδούρια και μουλάρια – ως ζώα συντροφιάς και να απαγορεύσει οριστικά τη σφαγή και την κατανάλωσή τους. Η πρόταση, με αριθμό AC 48 και τίτλο «Norme per la tutela degli equidi e il loro riconoscimento come animali di affezione», κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τη βουλευτή Michela Vittoria Brambilla, μέλος του κόμματος Noi Moderati, και ήδη εξετάζεται από την Επιτροπή Γεωργίας.

Η Brambilla, γνωστή για τη φιλοζωική της δράση και πρόεδρος της LEIDAA, υποστηρίζει ότι «βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα και όμως τα ιπποειδή εξακολουθούν να υφίστανται εκμετάλλευση σε κάθε επίπεδο». Οπως επισημαίνει, η Ιταλία παραμένει από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου η πρακτική κατανάλωσης κρέατος αλόγου είναι νόμιμη.

Το νομοσχέδιο προβλέπει 13 άρθρα που συγκροτούν ένα αυστηρό πλαίσιο: πλήρη απαγόρευση σφαγής και εξαγωγής για σφαγή, απαγόρευση εμπορίας και κατανάλωσης κρέατος, περιορισμούς στη χρήση ιπποειδών σε επικίνδυνα ή στρεσογόνα θεάματα και απαγόρευση χρήσης τους σε επιστημονικά πειράματα. Επίσης, εισάγονται αυστηρότερες διατάξεις για τις μεταφορές και την ιχνηλασιμότητα, με στόχο να περιοριστούν φαινόμενα παράνομων σφαγών και «τριγωνικών» μεταπωλήσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία του Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT), οι σφαγές αλόγων στην Ιταλία μειώθηκαν από πάνω από 70.000 ετησίως το 2012 σε περίπου 22.000 το 2024, δείχνοντας μια σαφή πτωτική τάση. Παράλληλα, έρευνα της Ipsos κατέγραψε ότι μόλις το 17% των καταναλωτών κρέατος δηλώνει ότι καταναλώνει κρέας αλόγου τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, ενώ το 42% όσων δεν το καταναλώνουν επικαλούνται συναισθηματικούς λόγους, θεωρώντας τα άλογα «φίλους» ή «ζώα συντροφιάς».

Η πρόταση έχει τη στήριξη φιλοζωικών οργανώσεων, όπως η OIPA, που υπογραμμίζει ότι τα ιπποειδή έχουν διαχρονικά «πληρώσει το τίμημα της ανθρώπινης εκμετάλλευσης», από τα πεδία μαχών και τις αγροτικές εργασίες έως τις ιπποδρομίες και τα παράνομα κυκλώματα.

Η δημόσια συζήτηση στην Ιταλία είναι έντονη. Υποστηρικτές του νομοσχεδίου μιλούν για «πολιτισμική εξέλιξη» και για αποδοχή των ιπποειδών ως ζώων συντροφιάς. Αντίθετα, εκπρόσωποι του αγροδιατροφικού τομέα εκφράζουν ανησυχίες για οικονομικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές όπου η κατανάλωση κρέατος αλόγου αποτελεί παραδοσιακό στοιχείο της τοπικής γαστρονομίας.

Η ιταλική πρωτοβουλία, εφόσον προχωρήσει, ενδέχεται να επηρεάσει τον ευρωπαϊκό διάλογο για το καθεστώς των ιπποειδών και να επαναφέρει το ερώτημα κατά πόσο η κοινωνική αντίληψη για ένα ζώο μπορεί να καθορίζει τη νομική του ιδιότητα. Σε κάθε περίπτωση, το AC 48 δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ρύθμιση, αλλά ένα συμβολικό βήμα που επαναπροσδιορίζει τη σχέση ανθρώπου και αλόγου στη σύγχρονη Ευρώπη.