Ελαιόλαδο: Πλημμυρίζει η Ιταλία με φθηνές εισαγωγές από την Τυνησία

Η Ιταλία έχει «πλημμυρήσει» από φθηνές εισαγωγές ελαιολάδου από την Τυνησία, οι οποίες έχουν προκαλέσει βουτιά στις τιμές, αλλά και κόντρα μεταξύ των εγχώριων παραγωγών και των εταιρειών εμφιάλωσης.

Η οργάνωση αγροτών Coldiretti παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι οι εισαγωγές ελαιολάδου από την Τυνησία αυξήθηκαν περίπου 40% σε ετήσια βάση τους πρώτους 10 μήνες του 2025. Αυτό έριξε τις τιμές και ανάγκασε πολλούς παραγωγούς από την Ιταλία να πουλήσουν ακόμα και κάτω από το κόστος για να μείνουν στην αγορά, δείχνουν τα στοιχεία που επικαλούνται οι «Financial Times».

Οι προειδοποιήσεις της Coldiretti, η οποία εκπροσωπεί 1,6 εκατ. μέλη από κάθε είδους παραγωγούς, έρχονται καθώς η Τυνησία επιδιώκει να διπλασιάσει σε 100.000 τόνους ετησίως την ποσόστωση ελαιολάδου που μπορεί να εξάγει στην ΕΕ αδασμολόγητα. Μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε τη συμφωνία των κρατών-μελών της ΕΕ, πολλά από τα οποία αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση από τους εγχώριους αγρότες για τις εισαγωγές τροφίμων.

Η Ιταλία βασίζεται εδώ και χρόνια στις εισαγωγές ελαιολάδου για να καλύψει την ετήσια εγχώρια ζήτηση, η οποία ανέρχεται σε περίπου 600.000 τόνους. Οι εισαγωγές αυτές προέρχονταν παλαιότερα κατά κύριο λόγο από την Ισπανία. Πλέον όμως αυξάνονται όλο και περισσότερο τέτοιες εισαγωγές από την Τυνησία, χώρα η οποία στέλνει ελαιόλαδο στην Ιταλία προς 3,50 ευρώ ανά κιλό. Η τιμή αυτή, την οποία επικαλούνται εγχώριοι παραγωγοί της γειτονικής χώρας που μίλησαν στη βρετανική εφημερίδα, αναγκάζει πολλούς Ιταλούς να πουλήσουν κάτω του κόστους.

Η Coldiretti αναφέρει ότι περισσότεροι από 500.000 τόνοι ελαιολάδου εισήχθησαν στην Ιταλία το 2025, ξεπερνώντας κατά πολύ την εγχώρια παραγωγή των περίπου 300.000 τόνων.

Οι ιταλοί ελαιοκαλλιεργητές έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια πολλές αντιξοότητες στην παραγωγή, από ασθένειες των φυτών έως ασταθείς καιρικές συνθήκες, ελλείψεις εργατικού δυναμικού και ελαιώνες που είναι δύσκολο να ανανεωθούν με νέα δέντρα λόγω αυστηρών κανόνων προστασίας του τοπίου, αναφέρεται. Ακολούθησαν δύο σεζόν αντίξοων κλιματικών συνθηκών που περιόρισαν την παραγωγή σε όλη την Ευρώπη και οδήγησαν τις τιμές σε πολυετή υψηλά, με κορύφωση το 2024. Οι εξελίξεις αυτές ενθάρρυναν τους τυνήσιους αγρότες να φυτέψουν περισσότερες ελιές, επεκτείνοντας τη δική τους παραγωγή. Ετσι άρχισαν να στέλνουν πολύ περισσότερο προς την Ευρώπη.

Κίνδυνοι

Εχουν εντοπιστεί όμως και κίνδυνοι. Τον περασμένο μήνα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου την οποία επικαλούνται οι «FT» και ανέφερε ότι το 75% των εισαγωγών ελαιολάδου της ΕΕ προέρχεται από την Τυνησία διαπίστωσε σημαντικά κενά στην εποπτεία. Στην έκθεση αυτή οι έλεγχοι για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και άλλα επιβλαβή στοιχεία στο εισαγόμενο ελαιόλαδο χαρακτηρίστηκαν «είτε ανύπαρκτοι είτε πολύ περιορισμένοι» σε πολλά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας και της Ισπανίας.

Η αγορά ελαιολάδου στην Ιταλία – και όχι μόνο – παρουσιάζει συνεχώς νέες προκλήσεις για τους καταναλωτές. Οταν είχαν αυξηθεί σημαντικά οι τιμές του γνήσιου ελαιολάδου, άρχισαν να εμφανίζονται φαινόμενα απάτης όπου επιτήδειοι πωλούσαν σπορέλαια χρωματισμένα με χλωροφύλλη για να μοιάζουν με λάδι ελιάς, σύμφωνα με την Coldiretti. Αλλες περιπτώσεις αφορούν γνήσιο ελαιόλαδο που φέρει ετικέτες που το παρουσιάζουν ως εξαιρετικό παρθένο, παρά το γεγονός ότι δεν πληροί τα απαιτούμενα πρότυπα για τέτοιον χαρακτηρισμό. Επίσης έχουν καταγραφεί φαινόμενα ορισμένοι έμποροι στην Ιταλία να παρουσιάζουν το τυνησιακό λάδι ως ιταλικό.