Αποποίηση κληρονομιάς μετά από χρόνια: Ποιοι γλιτώνουν και ποιοι μπλέκουν

Αποποίηση κληρονομιάς μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 191/2019 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), η οποία έχει γίνει αποδεκτή από τη Διοίκηση. Η γνωμοδότηση διευκρινίζει ότι η καθυστέρηση στην υποβολή της αποποίησης δεν την καθιστά αυτομάτως εκπρόθεσμη, ούτε μετατρέπει τον αποποιηθέντα σε πλασματικό κληρονόμο.

Το ζήτημα της εμπρόθεσμης ή μη αποποίησης εξετάζεται είτε από τη Διοίκηση, στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπουν τα άρθρα 61 και 62 του νόμου 4182/2013, είτε από τα αρμόδια Δικαστήρια. Η θέση αυτή υιοθετήθηκε ομόφωνα από το Α΄ Τμήμα του ΝΣΚ.

Η γνωμοδότηση του ΝΣΚ

Το ερώτημα προς το ΝΣΚ αφορούσε το αν αποποιήσεις που έγιναν μετά την παρέλευση πολλών ετών από τον θάνατο του κληρονομούμενου θεωρούνται εμπρόθεσμες, ειδικά σε περιπτώσεις όπου το Δημόσιο διεκδικεί κληρονομικό δικαίωμα. Η γνωμοδότηση 191/2019 απάντησε ότι η καθυστέρηση από μόνη της δεν αρκεί για να καταστήσει την αποποίηση άκυρη, επισημαίνοντας ότι κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά από τις αρμόδιες αρχές.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, οι υποθέσεις που απασχολούν τη Διοίκηση πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάση αυτή τη νομική προσέγγιση. Το πλήρες κείμενο της γνωμοδότησης είναι διαθέσιμο στη Διαύγεια.

Αποδοχή και αποποίηση κληρονομιάς

Η σωστή κατανόηση των θεμάτων που αφορούν την αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής πίεσης. Πολλοί πολίτες καλούνται να διαχειριστούν κληρονομιές επιβαρυμένες με χρέη, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε προσωπική οικονομική ευθύνη αν αποδεχθούν την κληρονομιά χωρίς προσεκτική εξέταση.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία υπάρχουν στον οδηγό «Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την αποδοχή και αποποίηση της κληρονομιάς».

Νέες ρυθμίσεις με τον νόμο 5095/2024

Με τον νόμο 5095/2024 επερ́χονται αλλαγές στη διαδικασία δήλωσης αποδοχής και αποποίησης κληρονομιάς. Ορίζονται πλέον σαφώς οι περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται η παρουσία δικηγόρου κατά την υποβολή της σχετικής δήλωσης. Οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στη μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφάλεια των συναλλαγών.