Nομοσχέδιο Υπουργείου Μεταφορών: Στα 100 ευρώ το πρόστιμο για μετακίνηση χωρίς εισιτήριο

Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για τη μετακίνηση χωρίς εισιτήριο στα μέσα μαζικής μεταφοράς προβλέπει νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών», που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τη νύχτα της Πέμπτης και  έως τις 19 Φεβρουαρίου 2026.

Το νομοσχέδιο – σκούπα, περιλαμβάνει «φωτογραφικές διατάξεις» και εκτεταμένες ρυθμίσεις για τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων, τα πρατήρια καυσίμων, τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές, την ηλεκτροκίνηση και τη λειτουργία συγκοινωνιακών φορέων.

Ειδικότερα, με τις νέες ρυθμίσεις, καταργείται το πρόστιμο που υπολογιζόταν ως πολλαπλάσιο του εισιτηρίου και θεσπίζονται σταθερά ποσά για τους παραβάτες της εισιτηριοδιαφυγής στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Συγκεκριμένα, το πρόστιμο ορίζεται πλέον σε 100 ευρώ για τους υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και σε 50 ευρώ για όσους δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση του προστίμου κατά 50% στην περίπτωση που ο παραβάτης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών, εντός προθεσμίας που θα καθοριστεί με σχετική υπουργική απόφαση.

Το σχέδιο νόμου αποσαφηνίζει επίσης το πλαίσιο ελέγχου και επιβολής των προστίμων. Αρμόδιοι για τους ελέγχους ορίζονται οι εντεταλμένοι ελεγκτές κομίστρου των συγκοινωνιακών φορέων ή εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι τρίτων φορέων (ιδιώτες), στους οποίους έχει ανατεθεί η συγκεκριμένη αρμοδιότητα. Για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας υπεύθυνος φορέας παραμένει ο ΟΑΣΑ, ενώ για τη Θεσσαλονίκη ο ΟΣΕΘ.

Τα πρόστιμα που δεν θα εξοφλούνται εγκαίρως θα βεβαιώνονται πλέον στη Φορολογική Διοίκηση και θα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, ενισχύοντας, σύμφωνα με το υπουργείο, την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού και τη συμμόρφωση των επιβατών.

Παράλληλα, θεσπίζεται ενιαία ψηφιακή εφαρμογή για τη βεβαίωση και διαχείριση των προστίμων μετακίνησης χωρίς εισιτήριο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με πρόβλεψη για ηλεκτρονική πληρωμή, ενστάσεις και διασύνδεση με κρατικά μητρώα, υπό αυστηρούς όρους προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Αυστηρότερος έλεγχος ρύπων σε Αθήνα – Θεσσαλονίκη

Στο Κεφάλαιο Α΄ του νομοσχεδίου, που αφορά τον τεχνικό έλεγχο και τις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων, προβλέπεται η καθιέρωση ελέγχου εκπομπών μικροσωματιδίων σε πετρελαιοκίνητα οχήματα κατηγοριών Euro 5 και Euro 6 (καθώς και Euro V και Euro VI), τα οποία έχουν έδρα την Περιφέρεια Αττικής ή την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ορίζεται στο ένα εκατομμύριο μικροσωματίδια ανά κυβικό εκατοστό, μέτρο που αποσκοπεί στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Αλλαγές στα πρατήρια καυσίμων και υγραερίου

Σημαντικές είναι και οι ρυθμίσεις που αφορούν τα πρατήρια καυσίμων. Το σχέδιο νόμου απαγορεύει τη χορήγηση νέων αδειών για πρατήρια υγραερίου ή μικτά πρατήρια σε ισόγεια πολυόροφων κτιρίων, όταν στους υπερκείμενους ορόφους στεγάζονται κατοικίες ή χρήσεις συνάθροισης κοινού. Για τα ήδη λειτουργούντα μικτά πρατήρια προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως την 1η Δεκεμβρίου 2027, οπότε και θα πρέπει να παύσει η εμπορία υγραερίου.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η περίφραξη των πρατηρίων καυσίμων, θα διέπεται αποκλειστικά από την πολεοδομική νομοθεσία, ενώ εισάγεται η δυνατότητα εγκατάστασης απομακρυσμένου στομίου πλήρωσης δεξαμενών, με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας κατά τη διαδικασία ανεφοδιασμού.

Ηλεκτροκίνηση και εναλλακτικά καύσιμα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ηλεκτροκίνηση και στα οχήματα εναλλακτικών καυσίμων. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι κάτοχοι άδειας οδήγησης κατηγορίας  Β θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να οδηγούν και οχήματα εναλλακτικών καυσίμων αυξημένου βάρους, όταν αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο σύστημα πρόωσης.

Επιπλέον, ρυθμίζονται θέματα λειτουργίας των συνεργείων που εξυπηρετούν οχήματα υψηλής τάσης, καθώς και οι προϋποθέσεις στάθμευσης και φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε στεγασμένους και υπαίθριους χώρους στάθμευσης, οι οποίες θα καθοριστούν με κοινές υπουργικές αποφάσεις.

Ρυθμίσεις για τέλη και ρυμουλκούμενα

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης απαλλαγές από τέλη χρήσης για συγκεκριμένες κατηγορίες οχημάτων, όπως πυροσβεστικά οχήματα εθελοντικών οργανώσεων πολιτικής προστασίας, καθώς και νέες διατάξεις για τη χορήγηση στοιχείων – πινακίδων  κυκλοφορίας σε ρυμουλκούμενα οχήματα κατηγοριών Ο1 και Ο2, με απλοποίηση της διαδικασίας και καθορισμό ενιαίου παραβόλου.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπογραμμίζει ότι, στόχος του σχεδίου νόμου είναι η αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας, η προστασία του περιβάλλοντος και η προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς και της βιώσιμης κινητικότητας.

Κ.Ε.Κ μόνο από ΚΤΕΟ

Ακόμη, το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο περιλαμβάνει νέες διατάξεις για τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων και τη λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών. Με το άρθρο 7 τροποποιείται το πλαίσιο χορήγησης της Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων, η οποία θα εκδίδεται πλέον από δημόσια και ιδιωτικά ΚΤΕΟ, ενώ για τον έλεγχο σε δημόσια ΚΤΕΟ το τέλος ορίζεται στο ένα τέταρτο του κόστους του αρχικού τεχνικού ελέγχου.

Παράλληλα, συστήνεται στο υπουργείο Μεταφορών Μητρώο Εισαγόμενων Μεταχειρισμένων Οχημάτων, στο οποίο θα καταχωρούνται υποχρεωτικά τα στοιχεία κάθε εισαγόμενου οχήματος πριν από την πρώτη ταξινόμησή του στη χώρα. Στόχος είναι η κεντρική εποπτεία και ο έλεγχος της νομιμότητας των δικαιολογητικών.

Με άλλο άρθρο θεσπίζεται νέο Μητρώο Εποπτών ΚΤΕΟ στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) και συγκροτούνται μικτά κλιμάκια ελέγχου με τη συμμετοχή της ΑΑΔΕ και της Επιθεώρησης Εργασίας, για εντατικοποίηση των ελέγχων στη λειτουργία των ΚΤΕΟ.

Το νομοσχέδιο επεκτείνει επίσης τις αρμοδιότητες των εταιρειών του Ομίλου ΟΑΣΑ, προσθέτοντας την προμήθεια και αναβάθμιση τροχαίου υλικού, ενώ εξαιρεί συγκεκριμένες δαπάνες συγκοινωνιακού έργου από το όριο κρατικής επιχορήγησης. Παράλληλα, «τακτοποιούνται» δαπάνες παρελθόντων ετών για δρομολόγια των ιδιωτικών ΚΤΕΛ και υπηρεσιών καθαρισμού. Ουσιαστικά «αμνηστεύει» τη διοίκηση του ΟΑΣΑ για τις πληρωμές που είχε κάνει στους ιδιώτες των ΚΤΕΛ και στις εταιρείες καθαρισμού μέχρι τις 31/12/2025.

Ακόμα, επιτρέπονται εργασίες συντήρησης του δικτύου της ΣΤΑΣΥ σε ώρες κοινής ησυχίας, υπό προϋποθέσεις, ενώ ιδρύεται Σχολή Οδηγών στην ΟΣΥ, με δυνατότητα εκπαίδευσης υποψηφίων οδηγών λεωφορείων με δαπάνη της εταιρείας.

Δεκάμηνη δοκιμαστική κυκλοφορία ηλεκτρικών λεωφορείων

Με άλλες διατάξεις επεκτείνεται σε δέκα μήνες η δυνατότητα προσωρινής κυκλοφορίας αμιγώς ηλεκτρικών λεωφορείων στο δίκτυο του ΟΑΣΑ, στο πλαίσιο δοκιμαστικής λειτουργίας, χωρίς άμεση φορολογική επιβάρυνση. Τα οχήματα θα τίθενται στη διάθεση της ΟΣΥ για έως 310 ημέρες, χωρίς την υποχρέωση κατάθεσης τραπεζικής εγγύησης, «διευκολύνοντας την αξιολόγηση νέων τεχνολογιών ηλεκτροκίνησης στις αστικές συγκοινωνίες» και απαλλάσσοντας τους ιδιώτες προμηθευτές από φορολογικά βάρη.

Το νομοσχέδιο αναμορφώνει επίσης το καθεστώς χορήγησης αδειών ΕΔΧ αυτοκινήτων σε φορείς ατόμων με αναπηρία, αυξάνοντας τη γεωγραφική κάλυψη ανά περιφερειακή ενότητα και απλοποιώντας τις τεχνικές προδιαγραφές των οχημάτων.

Εφαρμογή για αξιολόγηση των ταξί – Επιδοτήσεις στα ΚΤΕΛ

Προβλέπεται ακόμη η δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής αξιολόγησης των υπηρεσιών ταξί μέσω QR code, με ανώνυμη συμμετοχή των επιβατών. Επίσης, επαναλαμβάνεται η διάταξη που προβλέπει ότι από 1ης Ιανουαρίου 2026 κάθε παλιό ταξί που θα αποσύρεται από την κυκλοφορία θα αντικαθίσταται από καινούργιο μηδενικών ρύπων (ηλεκτρικό). Πρόκειται για διάταξη που ήδη προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στον κλάδο των ταξί.

Στο σκέλος των ενισχύσεων, αυξάνονται κατά 8 εκατ. ευρώ οι διαθέσιμες πιστώσεις για την αντικατάσταση λεωφορείων ΚΤΕΛ, με προτεραιότητα σε εκκρεμείς αιτήσεις προηγούμενων ετών, ενώ επικαιροποιείται το πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο.

Ακόμα, ρυθμίζονται ζητήματα ηλεκτροκίνησης από τους ΟΤΑ, καθώς και ειδικά θέματα διοίκησης και διαχείρισης των ακινήτων της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.».

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του διοικητικού Μεγάρου του ΟΣΕ στην οδό Καρόλου, προβλέπεται ότι πλέον την αποκλειστική αρμοδιότητα για την τύχη του κτιρίου (ακόμα και τη μίσθωσή του σε τρίτους κ.λ.π) θα έχει η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε». Δηλαδή, στις όποιες αποφάσεις για την τύχη του κτιρίου, δεν θα συμμετέχει πλέον το υπουργείο Οικονομικών, ως βασικός μέτοχος του ΟΣΕ.

Υπενθυμίζεται, ότι πρόσφατη προσπάθεια της προσωρινής διοίκησης του ΟΣΕ να παραχωρήσει το ιστορικό κτίριο σε ιδιώτες, προκάλεσε τις σφοδρές αντιδράσεις των εργαζομένων.

Ολόκληρο το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών  εδώ: https://www.opengov.gr/yme/?p=5739