Καθελκύστηκε το αμερικανικό υποβρύχιο Orca XLUUV – Ενα υπερόπλο που μπορεί να δράσει από την Ταϊβάν έως την Αρκτική

Το υποβρύχιο Orca XLUUV  είναι  το νέο υπερόπλο του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και  σηματοδοτεί την είσοδο των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια νέα εποχή ναυτικής υπεροχής. Το μεγαλύτερο μη επανδρωμένο υποβρύχιο στον κόσμο εγκαινιάζει μια περίοδο όπου η αυτόνομη δράση στα βάθη των ωκεανών αποκτά στρατηγική σημασία.

Με μήκος 26 μέτρων, το Orca δεν είναι απλώς ένα drone, αλλά μια πλήρως αυτόνομη πλατφόρμα ικανή να περιπολεί για μήνες χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση ή σκάφος υποστήριξης. Η τεχνολογία του επαναπροσδιορίζει τα όρια της υποβρύχιας επιτήρησης και δράσης.

Τεχνολογική υπεροχή και αυτονομία 12.000 χιλιομέτρων

Το Orca αποτελεί προϊόν συνεργασίας της Boeing και της Huntington Ingalls Industries. Η Boeing ανέλαβε το έργο το 2019, με το πρώτο πρωτότυπο να παρουσιάζεται το 2023, ενώ τρία ακόμη σκάφη βρίσκονται υπό κατασκευή στην Καλιφόρνια.

Το υποβρύχιο διαθέτει υβριδικό σύστημα πρόωσης που του επιτρέπει να διανύει έως και 12.000 χιλιόμετρα, συνδυάζοντας μπαταρίες λιθίου για αθόρυβη πλεύση και πετρελαιοκινητήρες για επαναφόρτιση κατά την ανάδυση. Μπορεί να μεταφέρει φορτίο έως 8 τόνων, προσαρμόσιμο ανάλογα με την αποστολή.

Χρησιμοποιεί εξελιγμένα αδρανειακά συστήματα και αλγόριθμους Kalman, σε συνδυασμό με Doppler Velocity Logs, εξασφαλίζοντας ακρίβεια εκατοστών ακόμη και χωρίς GPS. Αυτή η τεχνολογική υπεροχή του επιτρέπει να επιχειρεί σε περιβάλλοντα όπου τα επανδρωμένα σκάφη θα δυσκολεύονταν σημαντικά.

Το «οπλοστάσιο» του αόρατου κυνηγού

Το Orca XLUUV χαρακτηρίζεται από σπονδυλωτή κατασκευή, που του επιτρέπει να αλλάζει ρόλο μέσα σε λίγες ώρες. Ο κεντρικός του χώρος, μήκους περίπου 10 μέτρων, μπορεί να φιλοξενήσει διάφορα φορτία όπως νάρκες, μικρότερα drones ή πυραυλικά συστήματα.

Μπορεί να ποντίζει έξυπνες νάρκες τύπου Hammerhead, να λειτουργεί ως «μητρικό σκάφος» για μικρότερα τηλεκατευθυνόμενα οχήματα ή να φέρει πυραύλους κρουζ, ανάλογα με την αποστολή. Παράλληλα, διαθέτει προηγμένα αισθητήρια συστήματα που του προσφέρουν πλήρη εικόνα του περιβάλλοντος.

Το Synthetic Aperture Sonar (SAS) χαρτογραφεί τον βυθό με φωτογραφική λεπτομέρεια, ενώ οι ηλεκτρο-οπτικοί και θερμικοί αισθητήρες αναγνωρίζουν στόχους στην επιφάνεια. Τα συστήματα ESM επιτρέπουν την ανίχνευση εχθρικών ραντάρ και επικοινωνιών χωρίς να αποκαλύπτεται η θέση του.

Η μάχη των υπερδυνάμεων στα βάθη

Το Orca δεν δρα σε κενό ισχύος. Αντιμετωπίζει ανταγωνισμό από τη Ρωσία και την Κίνα, ωστόσο η τεχνολογική του πολυμορφία το καθιστά κυρίαρχο. Η Κίνα επενδύει σε δίκτυα μικρότερων UUVs, όπως το HSU-001, για επιτήρηση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, ενώ το Orca προσφέρει στις ΗΠΑ δυνατότητα μόνιμης παρουσίας σε κάθε ωκεανό.

Αντίθετα, το ρωσικό Poseidon αποτελεί πυρηνική τορπίλη στρατηγικής κρούσης, σχεδιασμένη για μαζική καταστροφή, ενώ το Orca είναι ένα ευέλικτο εργαλείο πληροφοριών και πολέμου. Η κινεζική προσέγγιση βασίζεται στην ποσότητα, με φθηνότερα drones που λειτουργούν ως δίκτυο, ενώ το Orca επενδύει στην αυτονομία και την τεχνητή νοημοσύνη.

Από την Ταϊβάν έως την Αρκτική

Το πρόγραμμα Orca ξεκίνησε ύστερα από αίτημα της Αμερικανικής Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού για ένα σύστημα τοποθέτησης ναρκών. Το σκάφος θεωρείται ιδανικό για περιοχές όπως η Ταϊβάν, όπου τα ρηχά νερά ευνοούν τον υποβρύχιο πόλεμο.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι νάρκες αποτελούν «χαμηλού κόστους τρόπο να διαταράξουν τα στρατιωτικά σχέδια της Κίνας». Το Orca μπορεί επίσης να εντοπίζει ή να εξουδετερώνει κινεζικά υποβρύχια, παρέχοντας κρίσιμο πλεονέκτημα στις ΗΠΑ.

Η μεγάλη αυτονομία του το καθιστά κατάλληλο για επιχειρήσεις μεγάλης διάρκειας, με χαμηλό κόστος και χωρίς ρίσκο για τα πληρώματα. Όπως δήλωσε η CNO Franchetti στο CSIS, «γνωρίζουμε ότι πρέπει να υιοθετήσουμε ρομποτικές, οικονομικότερες, αυτόνομες τεχνολογίες για να επεκτείνουμε την εμβέλεια και τη θανατηφόρα αποτελεσματικότητα του στόλου μας».

Ο «στρατιώτης-φάντασμα» των ωκεανών

Η ένταξη του Orca στην υπηρεσία του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού σηματοδοτεί τη μετάβαση προς τα μη επανδρωμένα μέσα υψηλού ρίσκου. Ο βυθός πλέον δεν θα ελέγχεται μόνο από επανδρωμένα πυρηνικά υποβρύχια, αλλά και από αυτόνομους «φρουρούς» που μπορούν να παραμένουν αόρατοι για μήνες.

Το Orca XLUUV προσφέρει στις ΗΠΑ πλεονέκτημα άρνησης πρόσβασης (A2/AD), επιτρέποντας αθόρυβη ανάπτυξη σε στρατηγικά στενά, όπως της Ταϊβάν ή του Ορμούζ, για έως έξι μήνες. Πρόκειται για τον πρώτο πραγματικό «στρατιώτη-φάντασμα» των ωκεανών.