Μεσσίας με το ζόρι
Η ταινία «Life of Brian», των Monty Python, προβλήθηκε στη χώρα μας υπό τον τίτλο «Ενας προφήτης, μα τι προφήτης!». Ο τίτλος ήταν ατυχής. Διότι σκοπός της ταινίας ήταν, μεταξύ άλλων, να δείξει πώς ένας άνθρωπος από το πουθενά βρίσκεται φορτωμένος με τις προσδοκίες των άλλων. Ο Μπράιαν γεννήθηκε στην αρχαία Ιουδαία την ίδια μέρα με τον Ιησού, στη διπλανή φάτνη. Μπερδεύτηκαν ακόμα και οι τρεις Μάγοι που, όταν κατάλαβαν το λάθος τους, επέστρεψαν και απέσπασαν βιαίως τα δώρα από τη μητέρα του. Ηταν νόθος γιος αξιωματικού από τη Ρώμη. Χωρίς να το θέλει, έμπλεξε με τα πολιτικά και το Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Ιουδαίας.
Συμμετείχε σε κάποιες ακτιβιστικές πράξεις καλώντας τους Ρωμαίους να φύγουν από την Ιουδαία. Κάποια στιγμή, προσπαθώντας να ξεφύγει από το κυνηγητό των Ρωμαίων, βρέθηκε πάνω σε μία ξύλινη εξέδρα. Και άρχισε να λέει ασυναρτησίες στο συγκεντρωμένο πλήθος. Το ακροατήριο γοητεύτηκε. Θεώρησε ότι ο λόγος του Μπράιαν φωτίζει τον δρόμο για τις μεγάλες αλήθειες της ζωής. Και, προς μεγάλη του απογοήτευση, αλλά και τρόμο, ξεκίνησε να τον ακολουθεί. Ο Μπράιαν προσπάθησε να ξεφύγει, αλλά ήταν μάταιο. Εφτασαν να προσκυνούν ως και το σανδάλι που του βγήκε όταν έτρεχε.
Το μετέτρεψαν σε αντικείμενο λατρείας. Τελικώς ο ήρωάς μας συνελήφθη από τους Ρωμαίους. Και οδηγήθηκε στον σταυρό. Οι πιστοί του τον εγκατέλειψαν. Το Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Ιουδαίας μετέβη στον χώρο της σταύρωσης και απέδωσε τιμές. Κανένας δεν προσπάθησε να τον σώσει. Πέφτουν οι τίτλοι του τέλους και ακούγεται το υπέροχο «Always look at the bright side of life». «Η φωτεινή πλευρά της ζωής. Ερχεται από το τίποτα και επιστρέφεις πάλι στο τίποτα. Τι έχασες; Τίποτα». Εχασες μια ζωή, αλλά το μόνο που σου μένει πάνω στον σταυρό είναι να το φιλοσοφήσεις.
Δεν φαντάζεστε πόσο η συγκεκριμένη ταινία μου θυμίζει την περιπέτεια που ζει η Μαρία Καρυστιανού. Και με κάνει να τη βλέπω με μεγαλύτερη συμπάθεια. Διότι η Καρυστιανού είναι και αυτή ένας Μπράιαν. Την υποχρεώνουν να γίνει Μεσσίας με το ζόρι. Ολοι προσέχουμε τις δηλώσεις και τις εμφανίσεις της. Ομως κανένας δεν δίνει σημασία στην πίεση που υφίσταται από το πλήθος των οπαδών της. Αυτοί την πίεσαν να βρέξει τα πόδια της στον Ρουβίκωνα της πολιτικής.
Και εκείνοι, οι δημοσιολόγοι, που την έβλεπαν ακόμα και Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή την ύψωναν μέχρι το ουράνιο στερέωμα ως τη γυναίκα που θα πάρει τη χώρα στην αγκαλιά της, όπως η Παναγία κρατά τον Ιησού. Σήμερα αρκετοί παριστάνουν τους έκπληκτους, ψελλίζουν ένα «Κρίμα» και μας λένε ότι δεν περνούσε από το μυαλό τους ότι αυτή η γυναίκα θα έσπευδε να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την προσωπική της τραγωδία και τον αγώνα για δικαίωση.
Σοβαρά τώρα; Αυτοί που της φούσκωσαν τα μυαλά, τώρα δυσφορούν. Εκείνοι που της έλεγαν ότι στο πρόσωπό της αποτυπώνονται οι πόθοι ενός λαού για δικαιοσύνη, κάθαρση και τιμωρία των επίορκων, τώρα παίρνουν τις αποστάσεις τους και της δείχνουν, από μακριά, τα δόντια τους. Ομως οι πολλοί, οι ανώνυμοι, οι χειροκροτητές του Καποδίστρια, είναι εκεί έξω και την περιμένουν να ανέβει στην ασπίδα ώστε να την περιφέρουν ως το νέο είδωλο λατρείας. Μέχρι να βαρεθούν και αυτοί.
Η Μαρία Καρυστιανού έμπλεξε. Η προσωπική της τραγωδία ζευγάρωσε με τις προσδοκίες ενός ετερόκλητου πλήθους που αναζητεί Μεσσίες-τιμωρούς. Και εκείνη, μια γυναίκα ακρωτηριασμένη ψυχικά, βρέθηκε στο μέσον μίας πολύβουης δίνης, έχοντας γύρω της πονηρούς και αρπακτικά που μυρίζονται χρήμα και εξουσία. Ακόμα και αν η ίδια δεν σκόπευε να πολιτευτεί, στη θέση που βρέθηκε δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Και τώρα δεν κουβαλάει μόνο τον σταυρό της. Εχει πάνω της τα μάτια μιας χώρας και τις προσδοκίες των πιστών της. Εγινε ένας Μπράιαν, αλλά το έργο δεν είναι κωμωδία. Είναι υπαρξιακό δράμα.