Στα σκαριά νέα ενεργειακή συμφωνία: Σούπερ επένδυση Νο2 με τη Σαουδική Αραβία
Την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας επισφράγισε η τριήμερη επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στο Ριάντ, όπου μπήκαν οι βάσεις προκειμένου να αποτελέσει η χώρα μας πύλη εισόδου για τη μεταφορά πράσινης ενέργειας από τη Σαουδική Αραβία προς την Ευρώπη.
Ενόψει της ενεργειακής πρωτοπορίας την οποία θέλει οπωσδήποτε να διατηρήσει η Σαουδική Αραβία και την επόμενη δεκαετία (2030) και με δεδομένο ότι σήμερα παράγει το 1/6 της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας, Ριάντ και Αθήνα συμφώνησαν να καταστεί η Ελλάδα κόμβος μεταφοράς της παραγόμενης σαουδαραβικής ενέργειας είτε σε μορφή ΑΠΕ είτε σε μορφή πράσινου υδρογόνου, με προοπτική αυτό να φτάσει μελλοντικά στις αγορές της Γερμανίας και της Αυστρίας περνώντας μέσω της ελληνικής επικράτειας. Με δεδομένες τις παγκόσμιες εξελίξεις που δυσχεραίνουν τις ενεργειακές μεταφορές μέσω πλοίων, το Ριάντ φαίνεται πως βρήκε στην Αθήνα την ιδανική οδό προκειμένου να συνεχίσει να αυξάνει το αποτύπωμά του στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, τη στιγμή δε που η ΑΙ αποδεικνύει καθημερινά πως η ποσότητα της ενέργειας που πλέον απαιτείται είναι μεγαλύτερη από όση ίσως είχε γίνει αντιληπτή επί ευρωπαϊκού εδάφους μέχρι πρότινος.
Με συμμετοχή 50-50
Οι δύο χώρες, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, αναμένουν την ολοκλήρωση των μελετών ειδικού σκοπού για την τελική χάραξη του νέου ενεργειακού διαδρόμου (Saudi Greek Interconnector) – ο οποίος θα μεταφέρει ΑΠΕ από τη Σαουδική Αραβία προς την Ελλάδα – έως το τέλος του β’ τριμήνου του 2026. Πρόκειται για μια κοινοπραξία (Εταιρεία Ειδικού Σκοπού) μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και του αντίστοιχου σαουδαραβικού φορέα (National Grid) με συμμετοχή 50-50, για την οποία θα τεθούν εκ νέου ζητήματα επί τάπητος τόσο σε επικοινωνία που θα έχει ο έλληνας υπουργός Ενέργειας με τον σαουδάραβα ομόλογό του εντός του Ιανουαρίου, όσο και σε επόμενη διμερή συνάντηση με φόντο τις ενεργειακές εξελίξεις που προγραμματίζονται για τον προσεχή Απρίλιο, χωρίς ωστόσο να έχει κλειδώσει ακόμα η τοποθεσία (Αθήνα ή Ριάντ).
Το επόμενο στάδιο στη συνεργασία Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας στο πεδίο των ενεργειακών πρότζεκτ θα αφορά τη μεταφορά πράσινου υδρογόνου προς τις ευρωπαϊκές χώρες, το οποίο εντάσσεται σε πιο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με τη χώρα μας να διατηρεί την κομβική της θέση ως πύλη εισόδου στην αγορά της Ευρώπης και σε αυτόν τον ενεργειακό διάδρομο με υπογραφή Ριάντ. Το διαφαινόμενο, δε, ενεργειακό παζλ που ενώνει Μέση Ανατολή με Ευρώπη, με πρώτο κομμάτι τον East-Med Corridor (ως ένα μικρό μόνο μέρος του μεγαλεπήβολου πρότζεκτ IMEC) που βρίσκεται ήδη σε φάση κατασκευής, αποκαλύπτει τον τρόπο που σχεδιάζει να κινηθεί η Σαουδική Αραβία τα επόμενα χρόνια και τη θέση που επιφυλάσσει για την Ελλάδα, με την οποία φέτος συμπληρώνει 100 χρόνια διμερών διπλωματικών σχέσεων.
Με φόντο τα mega deals με το Ριάντ, από την Αθήνα γίνεται λόγος για μια πολύ σημαντική, στρατηγική, διμερή σχέση, εντός της οποίας η ελληνική πλευρά πλοηγείται με το κατάλληλο σύστημα και με τον απαραίτητο σχεδιασμό. Εμφατικά, εξάλλου, επισημαίνεται και ο χρονισμός της επίσκεψης του Σταύρου Παπασταύρου στη Σαουδική Αραβία, όπου ακριβώς πριν από έναν χρόνο είχε πραγματοποιήσει επίσκεψη ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την τότε συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας των δύο χωρών, που είχε αποτελέσει σημείο εκκίνησης για την υλοποίηση μεγάλων έργων, τα οποία ήδη βρίσκονται στα σκαριά. Οπως, για παράδειγμα, το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο ESEN, που συνδέει Ελλάδα και Σαουδική Αραβία και στο οποίο η ΔΕΗ συμμετέχει με 25%.
Στο πλαίσιο των επαφών που είχε κατά την επίσημη επίσκεψή του στο Ριάντ ο Σταύρος Παπασταύρου επεσήμανε τόσο το γεγονός ότι η δυναμική της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών παραμένει ισχυρή και πολυεπίπεδη, καθώς εδράζεται στο κοινό όραμα των δύο ηγετών για ένα αυτοδύναμο ενεργειακά μέλλον, όσο και την ίδια τη δυναμική της Ελλάδας σε ορυκτούς πόρους και σπάνιες γαίες. Στο πλαίσιο της συμμετοχής του στη διεθνή υπουργική συνάντηση για τους ορυκτούς πόρους (Future Minerals Forum 2026), ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε πως η χώρα μας βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης σε παραγωγή βωξίτη, περλίτη, χαλκού, ενώ φιλοδοξεί μέσω της παραγωγής γαλλίου να αποτελέσει προσεχώς τον μοναδικό προμηθευτή της Ευρώπης σε αυτό το σπάνιο ορυκτό, που θεωρείται κρίσιμο σε τομείς τεχνολογίας, αεροβιομηχανίας, άμυνας και ψηφιακών εφαρμογών.