Με το Σύνταγμα υπό μάλης…

Η κινητικότητα που διαγράφεται στο πολιτικό σκηνικό με τη διαφαινόμενη δημιουργία νέων κομματικών σχηματισμών ενισχύει το περιβάλλον ρευστότητας και κατακερματισμού που χαρακτηρίζει το πολιτικό σύστημα και εντείνει τις προβλέψεις για ένα θολό μετεκλογικό τοπίο. Το στοίχημα της αυτοδυναμίας δημοσκοπικά μοιάζει «άπιαστο όνειρο» και η αβεβαιότητα μεγαλώνει όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης.

Η κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών έναντι της πολιτικής και των θεσμών δημιουργεί ένα ευμετάβλητο πολιτικό περιβάλλον και η προοπτική μετάβασης σε ένα νέο πολιτικό τοπίο με νέα κόμματα και συσχετισμούς διαμορφώνει νέες προκλήσεις. Σε μια εποχή απουσίας συναινέσεων και συγκλίσεων, όπως δείχνει το διαρκές αδιέξοδο στις Ανεξάρτητες Αρχές, με την πόλωση και την τοξικότητα να οδηγούνται στα άκρα, αλλά και οι τριβές που καταγράφονται εν όψει της εκκίνησης των διαδικασιών για τη νέα συνταγματική Αναθεώρηση, δεν είναι λίγοι εκείνοι που ατενίζουν το μέλλον με προβληματισμό και ανασφάλεια.

Κάποιοι αναρωτιούνται πού μπορεί να οδηγήσει η πανσπερμία κομμάτων και σε τι περιπέτειες θα μπει το πολιτικό σύστημα και ο κοινοβουλευτισμός στην προοπτική αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων το 2027 προκειμένου να επιτευχθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής. Υπό μια έννοια «όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην Ηρώδου Αττικού», καθώς το «κλειδί» των συνταγματικά προβλεπόμενων εξελίξεων κρατά εκ του ρόλου ο ένοικος του Προεδρικού Μεγάρου Κώστας Τασούλας, ο οποίος, εφόσον επιβεβαιωθούν οι δυσοίωνες εκτιμήσεις κάποιων δημοσκόπων, θα κληθεί να διαχειριστεί την κρίσιμη διαδικασία των διερευνητικών εντολών για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Διαχρονικοί συνομιλητές του Προέδρου της Δημοκρατίας διαβεβαιώνουν, πάντως, πως σε αντίθεση με την ανησυχία που εκπέμπεται μπροστά στην προοπτική νέων κομμάτων ο ίδιος δεν προβληματίζεται αρνητικά. Δεν είναι η πρώτη φορά άλλωστε τα τελευταία 25 χρόνια που είχαμε ανάλογα φαινόμενα. Υπό αυτή την έννοια μάλλον θεωρεί καλοδεχούμενα τα νέα κόμματα παρά το αντίθετο, καθώς ανέκαθεν πίστευε ότι η μεταπολιτευτική δημοκρατία δεν έχασε από τον κομματικό πλουραλισμό, αλλά μάλλον κέρδισε. Η Δημοκρατία δοκιμάστηκε και άντεξε ακόμα και όταν οι συνθήκες ήταν έκρυθμες, και αυτή είναι μια παρακαταθήκη που δεν μένει αναξιοποίητη.

Το άρθρο 37 του Συντάγματος

Στις εκλογές εξάλλου τον πρώτο λόγο τον έχει ο λαός, όπως συνηθίζει να λέει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στους συνομιλητές του, και σε αυτές πολίτες και πολιτικοί θα αναλάβουν τις ευθύνες τους. Από εκεί και πέρα, «ο Πρόεδρος έχει υπό μάλης το Σύνταγμα» και εφόσον προκύψει η ανάγκη θα εφαρμόσει όσα προβλέπει το άρθρο 37 του Συντάγματος. «Κανένα αδιέξοδο, δηλαδή», όπως διαπιστώνουν συνομιλητές του.

Το διάστημα μέχρι τις εκλογές είναι αρκετό (το πρώτο εξάμηνο του 2027), τόσο ώστε να εξοπλίζει με υπομονή όσους θυμούνται ότι και το 2023 οι δημοσκοπήσεις δεν έδειχναν αυτοδύναμη ΝΔ, όμως ψηφίστηκε από το 41%. Το ποσοστό αυτό, ωστόσο, «δεν υπάρχει» ήδη από τις ευρωεκλογές του 2024, ενώ το κλίμα για την κυβέρνηση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω. Παρά ταύτα υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν ότι ακόμα όλα είναι ανοιχτά. Αλλά και αν οι κάλπες επιφυλάξουν δυσάρεστες εκπλήξεις για το κυβερνών κόμμα, «η Δημοκρατία θα βρει διέξοδο σταθερότητας, αφού η αναγκαιότητα διακυβέρνησης θα διαμορφώσει και θα πλάσει συγκλίσεις που μπορεί τώρα να μη φαίνονται», σύμφωνα με τις εκτιμήσεις συνομιλητών του Κώστα Τασούλα.

Ο ίδιος μάλιστα φέρεται να πιστεύει ακράδαντα ότι πέρα από τα κάθε λογής σενάρια υπάρχει μια διαρκής αθόρυβη και αμφίδρομη διαλεκτική του εκλογικού σώματος με το πολιτικό σύστημα και τα κόμματα, η οποία μέσα από τη δημοκρατική διαδικασία «θα οδηγήσει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στη διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας». Κατά συνέπεια, δίπλα στον εύλογο προβληματισμό που υπάρχει, φαίνεται ότι τα συναισθήματα που επικρατούν στην Ηρώδου Αττικού είναι: περισσή ψυχραιμία, εμπιστοσύνη και σιγουριά ότι η χώρα δεν θα χάσει «το αγαθό της σταθερότητας».