Γρίπη: Νέα μετάλλαξη του ιού – «Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι κρίσιμες», το εποχικό «κύμα» νωρίτερα στην Ελλάδα
Μια νέα μετάλλαξη του ιού της γρίπης, η απόκλιση της ελληνικής εικόνας από την υπόλοιπη Ευρώπη και η απότομη διακύμανση της θετικότητας μέσα σε μόλις μία εβδομάδα συνθέτουν το ασυνήθιστο σκηνικό της φετινής περιόδου της γρίπης.
Πιο συγκεκριμένα, στις ΗΠΑ η δραστηριότητα του ιού αυξάνεται νωρίτερα από το αναμενόμενο, με τη μετάλλαξη G155E να βρίσκεται στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας. Και παρότι τα έως τώρα δεδομένα δεν δείχνουν ότι προκαλεί βαρύτερη νόσηση, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι σε έναν κόσμο που έχει μετατραπεί σε «παγκόσμιο χωριό», οι ιοί δεν γνωρίζουν σύνορα, επιμένοντας ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι προτιμότερο να γίνει χωρίς καθυστερήσεις.
Τα περισσότερα δείγματα που εξετάζονται στις ΗΠΑ είναι μέχρι στιγμής θετικά στον γνώριμο υπότυπο H1N1. Εκείνο, ωστόσο, που έχει χτυπήσει «καμπανάκι» στους επιστήμονες μετά την πρώιμη έναρξη του κύματος στη Δυτική Ακτή, είναι η G155E – μια γενετική αλλαγή στην αιμοσυγκολλητίνη, πρωτεΐνη στην επιφάνεια του ιού που παίζει καθοριστικό ρόλο στην αναγνώρισή του από το ανοσοποιητικό σύστημα.
Σύμφωνα με το Reuters, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι όσοι έχουν εκτεθεί στο παρελθόν στον H1N1, είτε μέσω νόσησης είτε μέσω εμβολιασμού, ενδέχεται να διατηρούν μόνο μερική προστασία στη νέα αυτή μεταλλαγμένη εκδοχή του ιού. Ο προβληματισμός αφορά ιδιαίτερα τους νεότερους, οι οποίοι ενδέχεται να μην έχουν προηγούμενη ανοσιακή εμπειρία απέναντι στον Η1Ν1, που φέρει παρόμοια μεταλλαγμένα χαρακτηριστικά. Οπως δήλωσε στο Reuters η δρ Jennifer Duchon, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Mount Sinai Children’s Hospital της Νέας Υόρκης, υπάρχει ανησυχία για το ενδεχόμενο βαρύτερης νόσησης σε αυτή την ομάδα.
Η εικόνα εντούτοις είναι εντελώς διαφορετική στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στην Ευρώπη και σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) η δραστηριότητα της γρίπης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα για την εποχή. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η φετινή περίοδος φαίνεται να έχει ξεκινήσει περίπου 15 ημέρες νωρίτερα από το συνηθισμένο, δημιουργώντας ένα πρώτο ερώτημα για την εξέλιξή της τις επόμενες εβδομάδες.
«Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι κρίσιμες», επισημαίνει η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, εξηγώντας ότι το διάστημα αυτό θα δείξει αν η πρώιμη δραστηριότητα εντός των συνόρων θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει νέα αύξηση. Αλλωστε, η εικόνα των τελευταίων εβδομάδων παρουσιάζει διακυμάνσεις: ενώ την εβδομάδα 5-11 Οκτωβρίου η θετικότητα στην κοινότητα ξεπέρασε το 10% (επιδημικό κατώφλι που σηματοδοτεί την εποχική δραστηριότητα της γρίπης), όμως στην αμέσως επόμενη έκθεση υποχώρησε.
Την ίδια στιγμή, εντούτοις, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν από 27 σε 52, δείχνοντας ότι η υποχώρηση ενός δείκτη δεν σημαίνει απαραίτητα και αντίστοιχη αποκλιμάκωση ενός άλλου.
Εν τω μεταξύ, η κ. Ψαλτοπούλου υπογραμμίζει ότι οι καιρικές συνθήκες και ο συγχρωτισμός μπορούν να επηρεάσουν τη μετάδοση, ενώ η πορεία της γρίπης δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια από μία μόνο εβδομαδιαία μέτρηση. Για τον λόγο αυτό, το μήνυμα των ειδικών είναι να μην αναβληθεί ο αντιγριπικός εμβολιασμός.
Στο πλαίσιο αυτό και, όπως τονίζει η ίδια, οι πολίτες δεν χρειάζεται να περιμένουν για να εμβολιαστούν έως και τα μέσα Νοέμβρη, ιδίως όσοι ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου. Υπενθυμίζει, δε, ότι ο διεθνής στόχος για την αντιγριπική εμβολιαστική κάλυψη των ατόμων 65 ετών και άνω είναι τουλάχιστον 75%. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία του ECDC για την περίοδο 2024-2025, δείχνουν πως η κάλυψη στους ηλικιωμένους στην ΕΕ/ΕΟΧ ήταν μόλις 47%.