Πέθανε η Μαργαρίτα Παπανδρέου σε ηλικία 102 ετών
Έφυγε σήμερα Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου από τη ζωή σε ηλικία 102 ετών η Μαργαρίτα Παπανδρέου, στέλεχος του γυναικείου κινήματος, συγγραφέας και δεύτερη σύζυγος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και πρώην πρωθυπουργού, Ανδρέα Παπανδρέου.
Η δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν μια εμβληματική προσωπικότητα για το γυναικείο κίνημα στην Ελλάδα. Γνώρισε τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ στην Αμερική, όσο έκανε το μεταπτυχιακό της στην Μινεσότα, όπου εκείνος ήταν καθηγητής Οικονομικών. Τον ακολούθησε στην Ελλάδα την δεκαετία του ‘60, στηρίζοντας την ενασχόλησή του με την πολιτική και κινητοποιήθηκε η ίδια για την απελευθέρωση του το 1967, όταν ο Ανδρέας συνελήφθη με επεισοδιακό τρόπο από τους πραξικοπηματίες.
Φωτογραφία αρχείου που απεικονίζει την Μαργαρίτα Παπανδρέου. (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Στην Μεταπολίτευση, με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, η Μαργαρίτα Παπανδρέου έδωσε πνοή στο γυναικείο κίνημα -βγήκε μπροστά, προωθώντας πολιτικές του ΠΑΣΟΚ για τον πολιτικό γάμο και τις αμβλώσεις, που αντιμετωπίζονταν με δυσπιστία ακόμα και μέσα στο ίδιο το κόμμα που ίδρυσε ο σύζυγός της.
Η προσωπική της σχέση με τον Ανδρέα βρισκόταν συχνά στο μικροσκόπιο, ενώ μαζί είχαν τέσσερα παιδιά, τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, τον ευρωβουλευτή Νίκο Παπανδρέου, την Σοφία και τον Ανδρέα.
Συνδέοντας τη ζωή της με την πολιτική διαδρομή του Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο παντρεύτηκε με πολιτικό γάμο στο Ρίνο το 1951, η Μαργαρίτα Παπανδρέου έζησε αρχικά στις ΗΠΑ (Μινεσότα και Καλιφόρνια). Το 1961 η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου αποφάσισε να δραστηριοποιηθεί ενεργά στην ελληνική πολιτική σκηνή.
Μετά την επιβολή της Χούντας των Συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967 και τη σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου, η Μαργαρίτα Παπανδρέου ανέπτυξε έντονη διεθνή δραστηριότητα. Αξιοποιώντας τις επαφές της στο εξωτερικό, κινητοποιήθηκε για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης με στόχο την αποφυλάκισή του.
Μετά την απελευθέρωσή του, η οικογένεια εγκατέλειψε την Ελλάδα και έζησε στην εξορία, αρχικά στη Στοκχόλμη και στη συνέχεια στο Τορόντο, όπου παρέμεινε μέχρι την πτώση του καθεστώτος.
Η επιστροφή στην Αθήνα μετά τη μεταπολίτευση την έφερε στο επίκεντρο της δημόσιας ζωής. Ωστόσο, η ίδια διαμόρφωσε σταδιακά τη δική της αυτόνομη πορεία, η οποία ολοκληρώθηκε και σε προσωπικό επίπεδο το 1989, με το τέλος του γάμου της με τον Ανδρέα Παπανδρέου μετά από περίοδο κρίσης.
Κομβικό σταθμό στη δημόσια παρουσία της αποτέλεσε η ενασχόλησή της με το ελληνικό γυναικείο κίνημα. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου πρωτοστάτησε στην ίδρυση της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), μιας ανεξάρτητης οργάνωσης στην οποία διετέλεσε πρόεδρος για οκτώ χρόνια.
Μέσω της ΕΓΕ, άσκησε πίεση για τη θεσμοθέτηση ριζικών αλλαγών στο οικογενειακό δίκαιο κατά τη δεκαετία του 1980, όπως: Κατάργηση της προίκας και καθιέρωση του πολιτικού γάμου, θεσμοθέτηση του συναινετικού διαζυγίου, διατήρηση του επωνύμου της γυναίκας μετά τον γάμο, αναγνώριση ίσων δικαιωμάτων και των δύο γονέων στην επιμέλεια των παιδιών.
Παράλληλα με τον ακτιβισμό, η Μαργαρίτα Παπανδρέου ανέπτυξε συγγραφική δραστηριότητα, καταγράφοντας βιώματα από την πολιτική ιστορία και τους αγώνες για την ισότητα.
Συμμετείχε ενεργά σε διεθνείς πρωτοβουλίες για την ειρήνη, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, υποστηρίζοντας σταθερά ότι η ισότητα των φύλων δεν πρέπει να εξαντλείται στους νόμους, αλλά να εφαρμόζεται στην καθημερινότητα, την εργασία και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.