Toν ρόλο του θύματος υποδύεται η Τουρκία
Σε τροχιά νέας διπλωματικής αντιπαράθεσης εισέρχονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με φόντο το σκηνικό που διαμόρφωσε η διπλή τουρκική πρόκληση με τα θαλάσσια πάρκα. Η Αθήνα διαμηνύει στην Άγκυρα ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι ρητά καθορισμένο από το Διεθνές Δίκαιο και δεν επιδέχεται καμία απολύτως αμφισβήτηση ή «γκρίζες» ερμηνείες.
Η νέα εστία τριβής πυροδοτήθηκε από τις αντιδράσεις της Άγκυρας σχετικά με τη θεσμοθέτηση του νέου ελληνικού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Η τουρκική πλευρά επιχείρησε να εγείρει ζητήματα δικαιοδοσίας και κυριαρχίας, δηλαδή, συνδέοντας την εθνική στρατηγική της Ελλάδας για την «πράσινη» μετάβαση με τις πάγιες αναθεωρητικές της βλέψεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι χαρακτηριστικό πως για το θέμα αυτό υπήρξαν ταυτόσημες τοποθετήσεις τόσο από τον εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών όσο και από τον ομόλογό του στο τουρκικό υπουργείο Αμυνας.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ απέρριψε στο σύνολό τους τους τουρκικούς ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντάς τους «αβάσιμους, απαράδεκτους και απορριπτέους». Μια ιδιαίτερα σκληρή φρασεολογία για τα διπλωματικά δεδομένα. Στην επίσημη τοποθέτησή της, η ελληνική διπλωματία υπογράμμισε ότι η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας είναι πλήρως κατοχυρωμένα από τις διεθνείς συνθήκες, οι οποίες αποτελούν το μοναδικό νόμιμο θεμέλιο της περιφερειακής σταθερότητας. Παράλληλα, η Αθήνα στηλίτευσε την εμμονή της Άγκυρας σε αναθεωρητικές θέσεις, σημειώνοντας με νόημα ότι η Τουρκία επαναλαμβάνει τις ίδιες ανυπόστατες αιτιάσεις για δεύτερη φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Στρατηγική
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στάση αυτή της Τουρκίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης, η οποία εκδηλώνεται κάθε φορά που η Ελλάδα επιχειρεί να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της εντός της επικράτειάς της, είτε πρόκειται για περιβαλλοντικά προγράμματα και θαλάσσια πάρκα είτε για ενεργειακές υποδομές. Η προσπάθεια της Άγκυρας να δημιουργήσει «γκρίζες ζώνες» μέσω διπλωματικών ανακοινώσεων προσκρούει σταθερά στη διεθνή νομιμότητα, αλλά και συνεχίζει να ναρκοθετεί το κλίμα διαλόγου που οι δύο πλευρές είχαν επιχειρήσει να οικοδομήσουν το προηγούμενο διάστημα.
Η ελληνική κυβέρνηση στέλνει σαφές μήνυμα ότι, ενώ παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική συνύπαρξη και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, δεν πρόκειται να ανεχθεί καμία αμφισβήτηση της εδαφικής της ακεραιότητας. «Οποιαδήποτε προσέγγιση αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο θα λαμβάνει την κατάλληλη απάντηση», αναφέρεται χαρακτηριστικά, υποδηλώνοντας την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προασπίσει τα συμφέροντά της σε κάθε επίπεδο.
Στο διπλωματικό πεδίο, η ελληνική πλευρά προχωρά ήδη σε πλήρη ενημέρωση των συμμάχων και των διεθνών εταίρων της, αναδεικνύοντας την τουρκική προκλητικότητα ως παράγοντα αστάθειας για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με την Αθήνα να τονίζει ότι ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) αποτελεί απαράβατο όρο για οποιαδήποτε πρόοδο στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Ντοκιμαντέρ
Η επόμενη μέρα βρίσκει την περιοχή σε κατάσταση επιφυλακής, με την Τουρκία να επιχειρεί να προβάλει τον εαυτό της ως τον αμυνόμενο που προκαλείται συνεχώς από την Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστική η προσπάθεια δημιουργίας ανθελληνικού κλίματος από το ντοκιμαντέρ που προβάλλει η τουρκική τηλεόραση με αναφορές σε «συστηματικές φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν εναντίον των Τούρκων και έχουν αποδειχθεί από διεθνείς εκθέσεις και ιστορικά έγγραφα» από την πλευρά των Ελλήνων από την εποχή της Επανάστασης του 1821 στον Μοριά και φτάνοντας μέχρι τα γεγονότα της Κύπρου. Η χώρα δηλαδή που κατηγορείται για μία σειρά από γενοκτονίες επιχειρεί να προσάψει την ίδια κατηγορία στους Ελληνες.
Η τροχιά των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η Αγκυρα θα επιλέξει να συνεχίσει την τακτική των μονομερών διεκδικήσεων ή αν θα επιστρέψει σε μια ρεαλιστική βάση συζήτησης, μακριά από ρητορικές εξάρσεις και ανυπόστατους ισχυρισμούς. Για την Αθήνα, η πυξίδα παραμένει σταθερή: απόλυτος σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο, θωράκιση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας και μηδενική ανοχή σε αναθεωρητικές σκοπιμότητες.