Από «κόσκινο» και οι μικρές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS – Τι αλλάζει σε χαρτζιλίκια και δωρεές

IRIS και φορολογία βρίσκονται στο επίκεντρο για χιλιάδες φορολογούμενους που πραγματοποιούν μεταφορές χρημάτων μέσω της συγκεκριμένης υπηρεσίας.

Η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στην ΕΡΤ, ανέλυσε τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες για να αποφύγουν φορολογικές επιβαρύνσεις και πότε μια συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά και να φορολογηθεί.

Η χρήση του IRIS για τη μεταφορά χρημάτων έχει αυξηθεί αισθητά, καθώς προσφέρει εύκολες και γρήγορες λύσεις για μικρές καθημερινές συναλλαγές. Παρά την ευκολία, υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες που πρέπει να τηρούνται, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι μεταφορές μπορούν να δημιουργήσουν φορολογικές υποχρεώσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των μεταφορών χρημάτων από γονείς προς παιδιά, ειδικά κατά τη φοιτητική περίοδο. Για το χαρτζιλίκι και τα συνηθισμένα έξοδα διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών έως 25 ετών δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρηματικό όριο, σύμφωνα με την οδηγία της ΑΑΔΕ που επικαλέστηκε η φοροτεχνικός.

Σε αυτές τις περιπτώσεις καλύπτονται έξοδα που σχετίζονται με την καθημερινότητα, όπως ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, δίδακτρα, βιβλία, μετακινήσεις και άλλες ανάγκες διαβίωσης.

Όπως εξήγησε η Νίκη Βομπιράκη, για τα ποσά που αφορούν χαρτζιλίκι σε ανήλικο ή φοιτητή έως 25 ετών δεν απαιτείται δήλωση ως δωρεά στο myProperty και δεν τίθεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο.

Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να υπάρχει σαφής αιτιολογία στη μεταφορά χρημάτων. Η αναγραφή της αιτίας της συναλλαγής μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου.

Η φοροτεχνικός τόνισε ότι «καλό είναι σε κάθε μεταφορά να βάζουμε μία αιτιολογία και για να τη θυμόμαστε στο μέλλον», επισημαίνοντας πως η αιτιολογία βοηθά στην τεκμηρίωση του λόγου για τον οποίο έγινε η συναλλαγή.

Μεταφορές για αγορά ακινήτου ή μεγάλες δαπάνες

Διαφορετική είναι η προσέγγιση όταν η μεταφορά χρημάτων δεν αφορά χαρτζιλίκι, αλλά χρησιμοποιείται για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου ή για σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες.

Σε περιπτώσεις όπως αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, δημιουργία αποταμίευσης ή επένδυσης, ίδρυση επιχείρησης ή αποπληρωμή προσωπικού δανείου, η μεταφορά μπορεί να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή και απαιτείται διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση.

Η κα Βομπιράκη σημείωσε ότι «εδώ έχουμε επαύξηση περιουσίας» και τόνισε πως σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ασφαλέστερο να ακολουθείται η νόμιμη διαδικασία και να δηλώνεται η δωρεά, ακόμα κι αν δεν προκύπτει φόρος.

Η διαδικασία αφορά την τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό και τη δήλωση της δωρεάς μέσω του myProperty.

Αφορολόγητο, συγγένεια και φορολογικοί συντελεστές

Καθοριστικό ρόλο στη φορολόγηση των χρηματικών δωρεών διαδραματίζει ο βαθμός συγγένειας μεταξύ δότη και λήπτη των χρημάτων.

Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, όταν η δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Σε αυτήν περιλαμβάνονται σύζυγοι, πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, παιδιά, παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.

Για ποσά άνω του αφορολόγητου, εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 10% επί του υπερβάλλοντος ποσού, όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η χρηματική δωρεά δεν πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Σε αυτή την περίπτωση, επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και μεταξύ γονέα και παιδιού, όπως διευκρίνισε η φοροτεχνικός.

Φορολογία μεταφορών μεταξύ αδελφών και τρίτων

Διαφορετική είναι η φορολογική μεταχείριση στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ αδελφών. Τα αδέλφια υπάγονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας και οι χρηματικές δωρεές μεταξύ τους φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ.

Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται και άλλες συγγενικές σχέσεις που δεν περιλαμβάνονται στην πρώτη, ενώ υπάρχει και τρίτη κατηγορία.

Για μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων, γνωστών και λοιπών τρίτων προσώπων, ο φόρος ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή.

Η κα Βομπιράκη προειδοποίησε για τις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές, όπου τα χρήματα μεταφέρονται μέσω τρίτου προσώπου, όπως από αδελφό σε γονέα και στη συνέχεια σε άλλο αδελφό. Τέτοιες συναλλαγές υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο και δεν παρακάμπτουν τους κανόνες φορολόγησης.

Η σημασία της αιτιολογίας στη μεταφορά χρημάτων

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης δόθηκε έμφαση στη σωστή αιτιολογία που συνοδεύει κάθε τραπεζική μεταφορά ή μεταφορά μέσω IRIS.

Η συμβουλή προς τους φορολογούμενους είναι να αποφεύγουν ασαφείς ή χιουμοριστικές αιτιολογίες και να αναγράφουν με σαφήνεια τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής. Όπως σχολιάστηκε στην εκπομπή, η αιτιολογία λειτουργεί ως ένα «βιβλίο εσόδων-εξόδων», καταγράφοντας τον λόγο της μεταφοράς.

Η σωστή αιτιολογία δεν απαλλάσσει από τον φόρο, αλλά συμβάλλει στην τεκμηρίωση της συναλλαγής και στην απόδειξη της πραγματικής αιτίας για την οποία μετακινήθηκαν τα χρήματα.