Το λιπώδες μέλλον
Τα ντεσιμπέλ που εκπέμπονται από το ταχυφαγείο σε τρομάζουν. Και αν ανοίξεις την πόρτα του, θα σε χτυπήσουν με δύναμη στο πρόσωπο. Μέσα στο κατάστημα είναι περίπου τριάντα παιδιά. Κυνηγούν έναν κλόουν υπό τους ήχους του τραγουδιού που νίκησε στη Eurovision.
Στα χέρια τους κρατούν χάρτινες συσκευασίες με τηγανιτές πατάτες και κοτομπουκιές. Κάπου στο βάθος, πίσω από έναν πάγκο, φαίνεται η κορυφή μίας μεγάλης τούρτας. Σε μία άλλη επιφάνεια είναι τοποθετημένα κάθε λογής αναψυκτικά. Και πίσω από ένα διαχωριστικό τζάμι είναι τα τραπεζάκια των γονιών. Εκπαιδευμένοι, πια, στον θόρυβο, παραδομένοι στη μοίρα τους, μοιράζονται αμήχανες κουβέντες και κλεφτές ματιές στο κινητό.
Ο χρόνος δεν τους ανήκει, είναι εκεί για να περάσουν καλά τα παιδιά τους. Για αυτό και τα μπουκώνουν με junk food. Στην πατρίδα μας η παιδική διασκέδαση είναι λες και ανήκει σε ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα πάχυνσης. Με εθισμό στις τροφές υψηλών λιπαρών και πολλών θερμίδων. Εκπαιδεύουμε τα παιδιά στην κακή διατροφή. Τα μαθαίνουμε να συνδέουν την απόλαυση με την κατανάλωση τροφίμων που προσθέτουν κιλά και φτιάχνουν πιτσιρίκια με χοληστερίνη.
Και όταν με το καλό μεγαλώσουν, θα φορέσουν ένα νοσοκομειακό νυχτικό και θα μπουν στη μακρά σειρά των ασθενών με καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτη. Δεν πρόκειται για δικό μου συμπέρασμα. Επισημαίνεται στις σχετικές εκθέσεις του ΟΟΣΑ. Το 28% των 15χρονων στην Ελλάδα είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Η χώρα που σύστησε στον κόσμο τη μεσογειακή διατροφή, ταΐζει τα παιδιά της σαν αμερικανάκια. Και αυτά τα παιδιά, όταν μεγαλώνουν, συντηρούν τη θεαματική «επίδοση» της χώρας μας, εντός του ΟΟΣΑ, στα μη μεταδοτικά νοσήματα (καρδιοπάθειες, καρκίνους, διαβήτη, παχυσαρκία κ.λπ.).
Η τελευταία έκθεση του Οργανισμού, που κυκλοφόρησε προ ημερών, επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα αγνοεί τους παράγοντες κινδύνου. Τρώει άσχημα, καπνίζει πολύ, δεν ασκείται και στέλνει τις ζυγαριές στα κόκκινα. Για ποιο λόγο συνεχίζει να έχει υψηλό προσδόκιμο ζωής; Επειδή διατίθεται καλή πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας και υπάρχει φροντίδα από την οικογένεια. Ομως η έκθεση προειδοποιεί για το μέλλον. Θα είναι χειρότερο. Λιπώδες και παχύσαρκο. Διαβητικό.
Με ασθμαίνουσα καρδιά και υψηλούς καρκινικούς δείκτες. Προσέξτε και αυτό. Αν καταφέρναμε, επισημαίνει ο ΟΟΣΑ, να ελέγξουμε το βάρος μας, αν όχι όπως οι Σκανδιναβοί, αλλά, τουλάχιστον, όπως οι Ιταλοί, θα πετυχαίναμε ένα μικρό θαύμα. Οι πρόωροι θάνατοι θα ήταν μειωμένοι κατά 18%. Θα γλιτώναμε κάθε χρόνο από 64.000 περιστατικά χρόνιων νοσημάτων. Και θα περιορίζαμε σημαντικά τις δαπάνες για την Υγεία. Αλλά όχι.
Παραμένουμε, πεισματικά, μία χώρα που γερνάει με υπέρβαρους και παχύσαρκους ανθρώπους. Εντάξει, έχουμε μία σειρά από δικαιολογίες για αυτό. Οι πόλεις μας δεν προσφέρονται για περπάτημα. Κάνει ζέστη. (Λες και οι Σκανδιναβοί είναι πιο άνετοι με το πολικό κρύο). Το φαγητό είναι μέρος της κοινωνικοποίησης. Μας αρέσει να μαζευόμαστε γύρω από το τραπέζι. Και αποφεύγουμε την πρόληψη επειδή δεν είναι, βρε παιδί μου, καλό να μπλέκεις με γιατρούς. Και αν δεν είμαστε καλά, όλο και θα έχουμε κάποιο αντιβιοτικό στο κουτί με τα φάρμακα. Το παιδί; Ε, ας φάει και το junk. Μπόι θα γίνει.
Ναι, παίζει ρόλο και ο οικονομικός παράγοντας. Κάποτε οι φτωχοί ήταν λιπόσαρκοι και οι πλούσιοι κοιλαράδες. Τώρα η εικόνα είναι αντίστροφη. Οι ευκατάστατοι έχουν πρόσβαση σε καλά τρόφιμα και πιο υγιεινή διατροφή. Οι ασθενέστεροι καταφεύγουν σε περισσότερα ζυμαρικά ή θα σβήσουν την πείνα τους με πιτόγυρο.
Ομως πάνω από όλα είναι ο τρόπος ζωής. Είναι αγχώδης ως προς τον ρυθμό, αλλά ράθυμος όσον αφορά την κίνηση. Και ενώ συζητάμε για την επιβάρυνση της ψυχικής υγείας από τις αγωνίες της καθημερινότητας, θέματα όπως η συνεπής άσκηση και η καλύτερη διατροφή δεν έρχονται ψηλά στην ατζέντα. Παχαίνουμε. Φουσκώνουμε όλοι μαζί, αλλά σκάμε ο καθένας μόνος του.