Ο καιρός παγκοσμίως: El Niño και La Niña – Γιατί οι επιστήμονες κρατούν… μικρό καλάθι

Οι προβλέψεις από τα μεγαλύτερα μετεωρολογικά κέντρα παγκοσμίως συγκλίνουν πλέον σε ένα βασικό σενάριο: Tο El Niño φαίνεται πως επιστρέφει. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, είναι αν θα εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά ισχυρό επεισόδιο αντίστοιχο με εκείνα του 1997-98 ή του 2015-16.

Προς το παρόν, κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα. Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα αποτελεί και το βασικό συμπέρασμα των τελευταίων επίσημων εκτιμήσεων.

Η NOAA/CPC έχει ήδη επισημάνει το ενδεχόμενο έκδοσης “El Niño Watch”, εκτιμώντας πως υπάρχει πιθανότητα άνω του 80% το φαινόμενο να αναπτυχθεί από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2026 και να διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι τον χειμώνα 2026-27 στο βόρειο ημισφαίριο. Εκεί όπου εντοπίζεται η μεγαλύτερη αβεβαιότητα είναι η ένταση που τελικά θα αποκτήσει το φαινόμενο.

Στις τελευταίες αναλύσεις τους, οι Αμερικανοί μετεωρολόγοι αναφέρουν ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για το αν το επερχόμενο Ελ Νίνιο θα είναι ασθενές, μέτριο, ισχυρό ή πολύ ισχυρό. Με απλά λόγια, η επιστροφή του θεωρείται σχεδόν βέβαιη, όχι όμως και το αν θα εξελιχθεί σε ένα ιστορικό κλιματικό γεγονός.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο όρος «Super El Niño» κυριαρχεί σε διεθνή δημοσιεύματα και τηλεοπτικά δίκτυα. Ωστόσο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) ξεκαθαρίζει ότι ο συγκεκριμένος όρος δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν δημοσιογραφικό χαρακτηρισμό που χρησιμοποιείται για επεισόδια με θερμοκρασιακές ανωμαλίες ίσες ή μεγαλύτερες από +2°C στην περιοχή Niño 3.4.

Οι επίσημοι οργανισμοί, όπως η NOAA/CPC και ο WMO, χρησιμοποιούν διαφορετική ταξινόμηση, βασισμένη στον δείκτη ONI, κατηγοριοποιώντας τα επεισόδια σε ασθενή, μέτρια, ισχυρά και πολύ ισχυρά, χωρίς τον όρο «super».

Στην ιστορία των καταγραφών, τρεις χρονιές ξεχωρίζουν για την ένταση του φαινομένου: το 1982-83, το 1997-98 και το 2015-16. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι θερμοκρασιακές ανωμαλίες στην περιοχή El Niño 3.4 ξεπέρασαν το όριο των +2°C, γι’ αυτό και χαρακτηρίστηκαν ως «πολύ ισχυρά» επεισόδια.

Αν το El Niño του 2026 κινηθεί σε αντίστοιχα επίπεδα, τότε θα μπορούσε να περάσει στην ίδια κατηγορία των ιστορικά ισχυρών φαινομένων. Μέχρι στιγμής όμως, κανένα προγνωστικό μοντέλο δεν μπορεί να το επιβεβαιώσει με επιστημονική βεβαιότητα.

Το El Niño και η La Niña αποτελούν φυσικά φαινόμενα της κλιματικής μεταβλητότητας του πλανήτη και εμφανίζονται εδώ και δεκαετίες με ακανόνιστη συχνότητα. Από τα μέσα του 20ού αιώνα έχουν καταγραφεί περίπου 20 έως 25 επεισόδια El Niño και αντίστοιχος αριθμός επεισοδίων La Niña, ανάλογα με τα κριτήρια και τους δείκτες που χρησιμοποιούνται.

Οι ειδικοί τονίζουν πως οι ανοιξιάτικες προβλέψεις συνοδεύονται πάντα από αυξημένη αβεβαιότητα, εξαιτίας του λεγόμενου “spring forecast barrier”, μιας περιόδου κατά την οποία τα προγνωστικά μοντέλα ENSO παρουσιάζουν μειωμένη αξιοπιστία ως προς την ένταση και την εξέλιξη του φαινομένου.

Για αυτόν τον λόγο, οι επιστήμονες συνιστούν προσοχή απέναντι σε υπερβολικούς τίτλους και κινδυνολογία, προτείνοντας την παρακολούθηση μόνο των επίσημων ενημερώσεων από τη NOAA/CPC, τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό και τα εξειδικευμένα κλιματικά κέντρα.