Ανατροπή στην ογκολογία: Εμβόλια mRNA κατά του καρκίνου ανοίγουν νέους δρόμους στην ανοσοθεραπεία

Εμβόλια mRNA κατά του καρκίνου φαίνεται να ανοίγουν νέους δρόμους στην ανοσοθεραπεία, σύμφωνα με δύο πρόσφατες επιστημονικές μελέτες που δίνουν ελπίδα για αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση κακοηθειών όπως ο καρκίνος του παγκρέατος.

Νέος μηχανισμός ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 15 Απριλίου στο περιοδικό Nature από επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις αποκάλυψε ότι τα εμβόλια mRNA μπορούν να προκαλέσουν ισχυρές αντικαρκινικές ανοσολογικές αντιδράσεις ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή ενός τύπου κυττάρων που θεωρούνταν μέχρι σήμερα απαραίτητα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, πέρα από τα συμβατικά δενδριτικά κύτταρα τύπου 1 (cDC1), τα οποία μέχρι τώρα θεωρούνταν κρίσιμα για την ενεργοποίηση των Τ κυττάρων, ένας συγγενής τύπος, τα cDC2, μπορεί να αναλάβει ανεξάρτητα τον ίδιο ρόλο. Στα πειράματα με ποντίκια, τα cDC2 ενεργοποίησαν τα Τ κύτταρα μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως «cross dressing», κατά την οποία άλλα κύτταρα επεξεργάζονται την πρωτεΐνη που κωδικοποιείται από το mRNA και μεταφέρουν τμήματά της στα cDC2 για παρουσίαση στο ανοσοποιητικό σύστημα.

«Αυτή η εργασία αποκαλύπτει έναν νέο τρόπο με τον οποίο τα εμβόλια mRNA ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα — μέσω των cDC1 και cDC2 — γεγονός που εξηγεί τη δύναμή τους και προσφέρει νέους στόχους για τη βελτίωση μελλοντικών εμβολίων κατά του καρκίνου», δήλωσε ο ερευνητής William Gillanders.

Ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος ζουν έξι χρόνια μετά τον εμβολιασμό

Παράλληλα, νέα δεδομένα από κλινική δοκιμή πρώιμου σταδίου για εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου του παγκρέατος δείχνουν ότι σχεδόν όλοι οι ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία παραμένουν ζωντανοί έξι χρόνια αργότερα. Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Έρευνα του Καρκίνου στο Σαν Ντιέγκο.

Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Vinod Balachandran στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center, περιέλαβε 16 ασθενείς που έλαβαν το εξατομικευμένο εμβόλιο autogene cevumeran — ανάπτυγμα των εταιρειών BioNTech και Genentech — σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Οι μισοί εμφάνισαν ανοσολογική απόκριση στο εμβόλιο· έξι χρόνια μετά, επτά από τους οκτώ εξακολουθούν να ζουν, ενώ αρκετοί, μεταξύ αυτών και ο πρώτος συμμετέχων, είναι ελεύθεροι νόσου.

Τα αποτελέσματα βασίζονται σε στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο Nature τον Φεβρουάριο του 2025, σύμφωνα με τα οποία τα Τ κύτταρα που προκλήθηκαν από το εμβόλιο έχουν μέση διάρκεια ζωής 7,7 έτη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανοσολογική απόκριση μπορεί να υπερβαίνει το χρονικό παράθυρο στο οποίο συνήθως επανεμφανίζεται ο καρκίνος του παγκρέατος.

Προς μεγαλύτερη κλινική δοκιμή

Ο Balachandran έχει ήδη ξεκινήσει τη Φάση 2 της τυχαιοποιημένης δοκιμής IMCODE 003, με τη συμμετοχή περίπου 260 ασθενών παγκοσμίως, προκειμένου να αξιολογηθεί εάν η προσέγγιση με εμβόλιο mRNA υπερτερεί της τυπικής χημειοθεραπείας μετά από χειρουργική επέμβαση. Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται έως το 2029.

Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου, με ποσοστό πενταετούς επιβίωσης κάτω του 13%. Όπως σημείωσε ανεξάρτητος επιστήμονας, «η πιο σημαντική διαπίστωση είναι ότι όσοι ανταποκρίνονται στο εμβόλιο τείνουν να ζουν περισσότερο από εκείνους που δεν ανταποκρίνονται».