Κρίστιαν Χάνελτ στα «ΝΕΑ»: Η ώρα της Ελλάδας όταν σιγήσουν τα όπλα
O πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν υποχρεώνει τους Ευρωπαίους να ασχοληθούν περισσότερο με τη νότια γειτονιά τους, λέει στα «ΝΕΑ» ο Κρίστιαν Χάνελτ, βασικός αναλυτής του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν για την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Αυτό θα γίνει ακόμα και αν οι Ευρωπαίοι διαλαλούν ότι δεν είναι δικός τους αυτός ο πόλεμος και αρνούνται κάθε συμμετοχή στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
«Δεν είναι ο δικός μας πόλεμος, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε τις τεράστιες συνέπειές του», λέει ο Χάνελτ. «Το Ιράν, ακόμα και αν στο αρνητικό σενάριο επιβιώσει το καθεστώς των σκληροπυρηνικών, θα είναι μια κατεστραμμένη χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων που θα πρέπει να ανοικοδομηθεί. Και ο Λίβανος είναι πολύ κοντά μας, θα είναι τραγωδία αν καταρρεύσει, μπλοκάροντας τη μετεξέλιξη της Συρίας και προκαλώντας νέα κύματα προσφύγων. Μπορούμε ήδη να προβλέψουμε τις συνέπειες και να προετοιμαστούμε γι’ αυτές από τώρα».
Στην προετοιμασία της Ευρώπης ο γερμανός αναλυτής επιφυλάσσει ιδιαίτερο ρόλο στην Ελλάδα. «Πιστεύω ότι είναι η ώρα των μικρότερων χωρών της Μεσογείου, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και άλλες χώρες που έχουν σημαντική εμπειρία στην περιοχή», λέει ο Χάνελτ. Είναι πεπεισμένος ότι η Ελλάδα μαζί με τους μεσογειακούς εταίρους της στην ομάδα MED-9 μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για να επανέλθουν στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα του τερματισμού των πολέμων, η αναζήτηση διπλωματικών λύσεων, η εγκαθίδρυση μιας τάξης ειρήνης και συνεργασίας στην Εγγύς και Μέση Ανατολή.
«Στη σημερινή συγκυρία που αντιμετωπίζουμε συνεχώς γεωστρατηγικές πιέσεις, την αστάθμητη πολιτική του Τραμπ, την επιθετικότητα της Ρωσίας, την πρόκληση της Κίνας, τους πολέμους στη γειτονιά μας, η προσωπική μου εμπειρία δείχνει ότι είναι καλύτερο να κατανέμονται τα καθήκοντα σε περισσότερους και όχι πάντα στους ίδιους. Δεν πρέπει να είναι πάντα Γερμανοί, Ιταλοί και Γάλλοι. Γιατί να μην έχουμε έναν έλληνα ειδικό απεσταλμένο της ΕΕ;», αναρωτιέται ο Χάνελτ.
Ποιος, όμως, θα πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία; «Τα κράτη – μέλη της ΕΕ που θα υποστηρίζουν μια τέτοια ιδέα», απαντά. «Η Ελλάδα, για παράδειγμα, με την εμπειρία της, θα ήταν μια καλή περίπτωση, η Κύπρος έχει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο, ακολουθεί η Ιρλανδία και η ελληνική προεδρία το δεύτερο εξάμηνο του 2027».
Η ανησυχία του Χάνελτ είναι να μην επαναληφθούν τα λάθη που έγιναν με την Αραβική Ανοιξη το 2011, με ταυτόχρονες εξεγέρσεις σε μια σειρά από χώρες, χωρίς να είναι κανένας προετοιμασμένος για τη διαχείριση των συνεπειών τους.
Πέρα από την άμεση διαχείριση της σημερινής κρίσης, θα πρέπει να αναπτυχθούν και πρωτοβουλίες για την εμπέδωση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή. «Οταν σιγήσουν τα όπλα στον πόλεμο με το Ιράν, θα μπορούσε να αναβιώσει η ιδέα μιας Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία για τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Η παλιά “ιδέα του Ελσίνκι” της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ), αυτή τη φορά για τη νότια γειτονιά της Ευρώπης», λέει ο Χάνελτ.
Προς το παρόν, όμως, μιλούν τα όπλα. Και μάλιστα χωρίς ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ να έχει μια στρατηγική εξόδου από τον πόλεμο με το Ιράν. Το θεοκρατικό καθεστώς των μουλάδων δείχνει αντοχές και η καθεστωτική αλλαγή δεν μπορεί να έρθει από το εξωτερικό, όταν δεν υπάρχουν δίκτυα υποστήριξης στο εσωτερικό της χώρας. Μόνον αν σημαντικά τμήματα του στρατού, της αστυνομίας, των μυστικών υπηρεσιών αλλάξουν στρατόπεδο, υπάρχει πιθανότητα καθεστωτικής αλλαγής, εκτιμά ο γερμανός αναλυτής.
Αλλά η εξέλιξη του πολέμου προοιωνίζεται τη μετάβαση σε μια εξίσου στυγνή στρατιωτική δικτατορία με πυρήνα τους Φρουρούς της Επανάστασης. «Δεν βλέπω λύση Βενεζουέλας αυτή τη στιγμή. Για εμάς, το σενάριο παραμονής στην εξουσία ενός αποδυναμωμένου θεοκρατικού καθεστώτος που θα συνεχίσει να καταπιέζει τον πληθυσμό της χώρας και να απειλεί τους γείτονές του είναι κακό», λέει ο Χάνελτ. Οπως, βεβαίως, και η κατάρρευση του Ιράν.