Αναπτυξιακή αγωνία

Οι μεγάλες κινητοποιήσεις στη Λέσβο που απαίτησαν μέτρα για την αντιμετώπιση των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού σε κτηνοτροφικές μονάδες του νησιού και στήριξη των παραγωγών, όπως και η αγωνία για την κλίμακα των παρεμβάσεων που θα χρειαστούν για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, δεν θα πρέπει να θεωρηθούν απλώς μια «τυπική» αγροτοκτηνοτροφική κινητοποίηση που ζητά μεγαλύτερες κρατικές ενισχύσεις. Πολύ περισσότερο αποτελεί μια κραυγή αγωνίας που μας φέρνει αντιμέτωπους με το είδος της αναπτυξιακής προοπτικής που αυτή τη στιγμή θέλουμε για τη χώρα.

Και αυτό γιατί το προηγούμενο διάστημα, με αφορμή τις μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις καταγράφηκε, για πρώτη φορά ίσως τόσο έντονα, μια τάση να αντιμετωπίζεται η αγροτοκτηνοτροφική παραγωγή ως δραστηριότητα ουσιωδώς παρωχημένη – ή όχι και τόσο παραγωγική – και σε τροχιά να ξεπεραστεί από άλλες δραστηριότητες – ενδεικτική άλλωστε και η μείωση των απασχολουμένων στον ευρύτερο αγροτοκτηνοτροφικό τομέα. Μόνο που αυτό σημαίνει ότι όχι απλώς μια σειρά από οικονομικές δραστηριότητες, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο από πρακτικές, ένας πολιτισμός ολόκληρος τίθεται σε κίνδυνο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα χαρακτηριστικά, την απασχόληση, την πληθυσμιακή πυκνότητα ευρύτερων περιοχών. Μια στοιχειώδης ματιά σε μια περιοχή όπως η Λέσβος και τα στοιχεία για την έκταση της κτηνοτροφίας, την απασχόληση που διατηρεί η εκτροφή, η παραγωγή γάλακτος, η τυροκομία, τη συσχέτιση ανάμεσα σε αυτή τη δραστηριότητα και τη διατήρηση ικανού αριθμού κατοίκων στα χωριά, δείχνει τη σημασία που έχουν τέτοιες δραστηριότητες, αλλά και το μέγεθος της αρνητικής επίπτωσης που θα είχε μια μεγάλης κλίμακας συρρίκνωση αυτού του κλάδου.

Κυρίως, όμως, αναδεικνύει ένα ερώτημα που αφορά το είδος της ανάπτυξης που θέλουμε για περιοχές όπως τα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Και αυτό γιατί οι εναλλακτικές λύσεις απέναντι στην ενίσχυση τοπικών παραγωγικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων δύσκολα μπορούν να δώσουν ανάλογη δυναμική αλλά και να στηρίξουν πραγματικά τοπικές κοινωνίες και όχι απλώς εισοδήματα. Η στροφή προς τον τουρισμό και το real estate, συμπεριλαμβανομένης και της προσέλκυσης επενδυτών για Golden Visa, μπορεί να φαντάζει ως εισροή κεφαλαίων αλλά δεν δημιουργεί την ίδια δυναμική ως προς την απασχόληση, την ώρα που συχνά έρχεται να συγκρουστεί με παραγωγικές δραστηριότητες, ενώ το ίδιο ισχύει και για φαραωνικά σχέδια ΑΠΕ που κατά καιρούς επανέρχονται.

Το ίδιο ισχύει και για τις όποιες εισροές υπάρχουν για τη διαχείριση του Μεταναστευτικού και του Προσφυγικού. Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή το δεύτερο μεγαλύτερο δημόσιο ή ιδιωτικό έργο στη Λέσβο, μετά το φράγμα Τσικνιά, είναι ένα μεγάλο κέντρο κράτησης, μια φυλακή για μετανάστες και πρόσφυγες, στη Βάστρια, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί αναπτυξιακή επένδυση, όποιες και εάν οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις. Προσθέστε σε αυτό και την υπονόμευση του Πανεπιστημίου Αιγαίου από τη συνειδητή κυβερνητική προώθηση των ιδιωτικών σουπερμάρκετ πτυχίων και μπορείτε να καταλάβετε το μέγεθος και το βάθος μιας αναπτυξιακής αγωνίας στην οποία μέχρι στιγμής απάντηση δεν δίνεται.