Ο διευθύνων σύμβουλος της Δημόσιας Επενδυτικής Τράπεζας της Γαλλίας στα «ΝΕΑ»: «Οι δημοκρατίες πεθαίνουν από το χρέος»

Το βιβλίο του για το γαλλικό κοινωνικό χρέος προκάλεσε έκπληξη το 2026 στη Γαλλία, κατακτώντας αμέσως τις λίστες των ευπώλητων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Δημόσιας Επενδυτικής Τράπεζας της Γαλλίας (Bpifrance), Nicolas Dufourcq, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το χρέος της χώρας και για την επείγουσα ανάγκη της Ευρώπης να επενδύσει στα ταλέντα της. Μιλάει στα «ΝΕΑ» για τους κινδύνους αυτούς.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση διανύει μια κρίση βιομηχανικής κυριαρχίας απέναντι στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και το ζήτημα τίθεται έντονα, ιδίως αυτή την περίοδο. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση;

Η Ευρώπη ζει μια στιγμή αλήθειας. Για πολύ καιρό βρισκόμασταν σε μια μορφή στρατηγικής αφέλειας. Βρισκόμαστε υπό ένα διπλό «προτεκτοράτο»: αμερικανικό στο ψηφιακό πεδίο και κινεζικό στη βιομηχανία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ελέγχουν τις πλατφόρμες, το λογισμικό και την τεχνητή νοημοσύνη· η Κίνα, από την άλλη, προχωρά μαζικά στις μπαταρίες, τα ηλεκτρονικά και τα ηλεκτρικά οχήματα. Αν δεν επανεξοπλιστούμε βιομηχανικά, η Ευρώπη θα μετατραπεί σε μια απλή αγορά εισαγωγών. Πρέπει, λοιπόν, να υπερασπιστούμε τους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, των ηλεκτρονικών και της ρομποτικής, να επενδύσουμε εκ νέου μαζικά στην ενέργεια και στο παραγωγικό κεφάλαιο και, κυρίως, να στηρίξουμε τις βιομηχανικές ΜΜΕ, που αποτελούν την καρδιά της οικονομίας μας. Βλέπω καθημερινά ευρωπαϊκές ΜΜΕ με λιγότερους από 100 εργαζομένους που φοβούνται τον κινεζικό ανταγωνισμό στα μηχανήματα. Πρόκειται για ένα βιομηχανικό «τσουνάμι», με μηχανές έως και 50% φθηνότερες από τις ευρωπαϊκές. Το τονίζω: πρέπει να επιβάλουμε δασμούς.

Ορισμένοι μιλούν για προστατευτισμό. Είναι αυτή η σωστή κατεύθυνση;

Η Ευρώπη πρέπει να έχει το θάρρος να ωριμάσει. Αυτό δεν είναι οικονομικός εθνικισμός, είναι ρεαλισμός. Πιστεύω σε μια ισχυρή Ευρώπη, ικανή να επενδύει στην έρευνα, στους ημιαγωγούς και στην τεχνητή νοημοσύνη, διατηρώντας παράλληλα μια ισχυρή τοπική βάση. Η ιδέα δεν είναι να κλειστούμε, αλλά να δώσουμε στον εαυτό μας τον χρόνο να ξαναγίνουμε ανταγωνιστικοί.

Η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται συχνά ως το νέο πεδίο οικονομικής μάχης. Είναι η Ευρώπη πίσω;

Η μεγάλη μας εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες αφορά το software, το ψηφιακό πεδίο και τα χρηματοοικονομικά. Από το 2007, όταν η Ευρώπη έχασε τη στροφή του cloud computing, αυτό έγινε σταδιακά. Και οι αμερικανικές μέθοδοι ήταν ιδιαίτερα επιθετικές σε οικονομικό επίπεδο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μας επιτρέψει να ανακάμψουμε στα ευρωπαϊκά λογισμικά. Δεν είναι πολύ αργά. Η οικονομία είναι πάντα σαν ένας διαρκής τυφώνας, αυτό σημαίνει ότι, ακόμα κι αν οι μεγάλες εταιρείες χρησιμοποιούν ακόμη τη Microsoft, δεν είναι αργά να επανέλθουμε χάρη στην τεχνολογία. Αρκεί βέβαια οι ευρωπαίοι διευθυντές να επιλέγουν ευρωπαϊκά λογισμικά! Οι Κινέζοι δεν θέτουν καν αυτό το ερώτημα: επιλέγουν κινεζικά λογισμικά! Οι Αμερικανοί το ίδιο. Εμείς δεν είμαστε αρκετά προσκολλημένοι στο «Made in Europe». Αυτό δημιουργεί όχι μόνο οικονομικό αλλά και δημοκρατικό πρόβλημα, γιατί αυτές οι τεχνολογίες διαμορφώνουν τις κοινωνίες μας.

Το ανησυχητικό βιβλίο σας για το κοινωνικό χρέος της Γαλλίας προκάλεσε πολλές αντιδράσεις. Μιλάτε για ένα σύστημα χρηματοδοτούμενο με δανεισμό και για δημοκρατικό κίνδυνο. Γιατί;

Γιατί πάντα ήμουν πεπεισμένος ότι οι δημοκρατίες πεθαίνουν από το χρέος. Το γαλλικό χρέος καλπάζει και συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ οι κρίσεις μάς περικυκλώνουν. Στην επόμενη κρίση θα προσθέσουμε άλλο ένα 20% χρέους, περνώντας από το 120% στο 140% ή και 150% – αυτό είναι καταστροφικό. Τα δύο στοιχεία που κοστίζουν περισσότερο στη Γαλλία είναι οι συντάξεις και το σύστημα υγείας. Αυτά επιβαρύνουν διαρκώς το κράτος με χρέος.

Ποια είναι η λύση;

Να μεταρρυθμιστούν! Ενώ οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη μεταρρυθμίσει το σύστημά τους, στη Γαλλία το όριο παραμένει στα 62 έτη. Οι Γάλλοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να πιστεύουν ότι το κοινωνικό κράτος θα συνεχίσει να δανείζεται για χάρη τους. Πρέπει να αυξηθεί η ηλικία συνταξιοδότησης και να αυξηθεί η ιδιωτική συμμετοχή των ασθενών, ανάλογα με το εισόδημα. Οταν σκεφτεί κανείς ότι μέσα στα επόμενα 5 χρόνια θα υπάρχουν 50% περισσότεροι άνω των 75 ετών, δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να καλύπτουμε το 100% των δαπανών υγείας. Το βιβλίο μου έχει επιτυχία γιατί αναδεικνύω μια βαθιά ανησυχία – και ο κόσμος θέλει να καταλάβει. Το χρέος βρίσκεται στο επίκεντρο του πολιτικού μας προβλήματος εδώ και πολύ καιρό. Η ελληνική εμπειρία μάς θυμίζει ότι οι ισορροπίες μπορούν να επιδεινωθούν πολύ γρήγορα.