Νέα Σελήνη Μαρτίου: Η ιδανική νύχτα για να δεις πλανήτες και αστερισμούς

Η νέα σελήνη του Μαρτίου φέρνει σκοτεινούς, καθαρούς ουρανούς, χωρίς φυσική φωτορύπανση – ιδανικούς για παρατήρηση αστερισμών και μακρινών ουράνιων σωμάτων που συνήθως καλύπτονται από το φως της Σελήνης.

Η φάση της νέας σελήνης σημειώνεται στις 18 Μαρτίου, στις 9:23 μ.μ. όταν ο σεληνιακός δίσκος περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη. Εκείνη τη στιγμή, η Σελήνη είναι αόρατη από τη Γη, χαμένη μέσα στη λάμψη του Ήλιου.

Αυτή η περίοδος είναι ιδανική για όσους θέλουν να αποδράσουν από τα φώτα της πόλης και να παρατηρήσουν άστρα, γαλαξίες και φυσικά φαινόμενα της άνοιξης, πριν η ημισέληνος επιστρέψει στις 25 Μαρτίου.

Ορατοί πλανήτες

Με καθαρή θέα προς τα δυτικά, μπορεί κανείς να δει την Αφροδίτη να λάμπει χαμηλά στον ορίζοντα την ώρα μετά τη δύση του Ήλιου. Ο πλανήτης, γνωστός και ως «δίδυμος της Γης» λόγω του μεγέθους και της σύστασής του, εξαφανίζεται κάτω από τον ορίζοντα περίπου ενενήντα λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα.

Με τη Σελήνη κάτω από τον ορίζοντα, ο Δίας κυριαρχεί στον νυχτερινό ουρανό, ψηλά προς το νότο, κοντά στα λαμπρά άστρα Κάστορα και Πολυδεύκη του αστερισμού των Διδύμων.

Ο Ουρανός παραμένει αμυδρός μέσα στον αστερισμό του Ταύρου και δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι. Μπορεί να εντοπιστεί κοντά στο αστρικό σύμπλεγμα των Πλειάδων, περίπου πέντε μοίρες δεξιά και χαμηλότερα από τον κόκκινο αστέρα Αλντεμπαράν.

Ο Ερμής εμφανίζεται ως πλανήτης της αυγής στα μέσα και τέλη Μαρτίου, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου, ενώ ο Άρης και ο Ποσειδώνας παραμένουν πολύ κοντά στο ηλιακό φως για να φανούν.

Προσοχή: Ποτέ μην στρέφετε τηλεσκόπιο ή κιάλια κοντά στον Ήλιο, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει άμεση και μόνιμη βλάβη στην όραση.

Άστρα και αστερισμοί

Κοιτάζοντας προς τα νοτιοδυτικά μετά τη δύση, ξεχωρίζει το λεγόμενο Χειμερινό Εξάγωνο – ένας σχηματισμός από τα πιο φωτεινά άστρα του ουρανού της εποχής.

Ξεκινήστε από τον Σείριο, το λαμπρότερο άστρο στον ουρανό, στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Πιο πάνω βρίσκεται ο Ρίγκελ κάτω από τη χαρακτηριστική Ζώνη του Ωρίωνα, ενώ προς τα δεξιά λάμπει ο κόκκινος Αλντεμπαράν του Ταύρου.

Ανεβαίνοντας ψηλότερα, θα δείτε την Καπέλα στον Ηνίοχο, ενώ πιο ανατολικά ο Πολυδεύκης στους Διδύμους συμπληρώνει το σχήμα. Ανάμεσά τους, ο Προκύων του Μικρού Κυνός ολοκληρώνει το εξάγωνο.

Αστρικά σμήνη και αντικείμενα βαθέος ουρανού

Οι νύχτες γύρω από τη νέα σελήνη είναι ιδανικές για να διακρίνει κανείς τα αρχαία αστρικά σμήνη που φωτίζουν τον ανοιξιάτικο ουρανό. Μετά από περίπου είκοσι λεπτά προσαρμογής στο σκοτάδι, κοιτάξτε ξανά προς τον αστερισμό του Ταύρου.

Το σχήμα «V» που εκτείνεται από τον Αλντεμπαράν σχηματίζει το σμήνος των Υάδων, ενώ δεξιότερα λάμπουν οι Πλειάδες, γνωστές και ως «Επτά Αδελφές». Με κιάλια φαίνονται τα επτά φωτεινότερα άστρα, ενώ με μικρό τηλεσκόπιο αποκαλύπτονται δεκάδες ακόμη.

Αριστερά των Διδύμων βρίσκεται ο αστερισμός του Καρκίνου, όπου διακρίνεται το σμήνος Κυψέλη (M44), ένα νεφέλωμα από περίπου εκατό άστρα, ορατό ως μικρή φωτεινή κηλίδα σε νύχτες χωρίς φεγγάρι.

Η άνοιξη είναι επίσης η εποχή των γαλαξιών, καθώς πολλοί αστερισμοί φέρνουν σε θέαση μακρινούς σχηματισμούς πέρα από τον Γαλαξία μας.

Ζωδιακό φως

Τις τελευταίες νύχτες του Μαρτίου, ίσως φανεί μια απαλής απόχρωσης στήλη φωτός να υψώνεται από τον δυτικό ορίζοντα μετά τη δύση του Ήλιου. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως ζωδιακό φως, προκαλείται από την αντανάκλαση του ηλιακού φωτός πάνω σε σκόνη που απλώνεται κατά μήκος του επιπέδου της εκλειπτικής.

Για όσους θέλουν να παρατηρήσουν καλύτερα τα θαύματα του νυχτερινού ουρανού, ένα καλό τηλεσκόπιο ή ζευγάρι κιάλια αποτελεί απαραίτητο εργαλείο. Οι φωτογράφοι μπορούν να αποτυπώσουν το φαινόμενο με φακούς και κάμερες κατάλληλες για αστροφωτογραφία.