Καρκίνος: Βρήκαν γονίδιο που τον εξολοθρεύει – Προοπτικές για νέα φάρμακα

Νέα γενετική ανακάλυψη δίνει ώθηση στην έρευνα για την ανοσοθεραπεία του καρκίνου, καθώς επιστήμονες εντόπισαν έναν «γενετικό διακόπτη» που αυξάνει θεαματικά την ικανότητα του οργανισμού να εξουδετερώνει καρκινικά κύτταρα.

Η ανακάλυψη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Monash University στην Αυστραλία σε συνεργασία με την εταιρεία βιοτεχνολογίας oNKo‑Innate στη Μελβούρνη, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Cell. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η απενεργοποίηση ενός συγκεκριμένου γονιδίου καθιστά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος πιο αποτελεσματικά στην καταπολέμηση των όγκων.

Ο ρόλος του φυσικού ανοσοποιητικού μηχανισμού

Ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει την πρωτεΐνη Interleukin‑15 (IL‑15), η οποία ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και ενισχύει τη δράση των κυττάρων που εντοπίζουν και καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα.

Ανάμεσα σε αυτά τα κύτταρα είναι τα λεγόμενα Natural Killer (NK) Cells, τα οποία αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού. Τα NK κύτταρα αναγνωρίζουν και εξουδετερώνουν ανώμαλα κύτταρα, όπως τα καρκινικά, όμως ο καρκίνος συχνά καταφέρνει να παρακάμπτει αυτή την άμυνα καταστέλλοντας τη δράση τους, ακόμη και όταν υπάρχει επαρκής παραγωγή IL‑15.

Το πρόβλημα των σημερινών θεραπειών

Τα τελευταία χρόνια δοκιμάστηκαν φάρμακα που ενεργοποιούν τον υποδοχέα της IL‑15 στα ανοσοκύτταρα, με στόχο την ενίσχυση της αντικαρκινικής δράσης. Ωστόσο, στην πράξη αποδείχθηκαν ιδιαίτερα τοξικά, καθώς προκαλούν γενικευμένη ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού σε όλο το σώμα, δημιουργώντας σοβαρές παρενέργειες.

Ο «γενετικός διακόπτης»

Η ομάδα του καθηγητή Nick Huntington εντόπισε ένα γονίδιο που ρυθμίζει την ευαισθησία των NK κυττάρων στο σήμα της IL‑15. Όταν το γονίδιο αυτό απενεργοποιείται, τα NK κύτταρα αποκτούν αυξημένη ανταπόκριση ακόμη και σε μικρές ποσότητες της IL‑15, επιτρέποντας στο ανοσοποιητικό να ενεργοποιείται πιο στοχευμένα χωρίς υψηλές δόσεις φαρμάκων.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την τεχνολογία CRISPR για να εντοπίσουν γονίδια που επηρεάζουν την αντίδραση των ανοσοκυττάρων σε αυξητικούς παράγοντες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναδείχθηκαν δύο κρίσιμα γονίδια που μπορούν να αφαιρεθούν σε κυτταρικές θεραπείες ή να μπλοκαριστούν με ειδικά φάρμακα.

Τα πειράματα έδειξαν ότι τα τροποποιημένα NK κύτταρα παρουσίασαν πολύ ισχυρότερη αντικαρκινική δράση, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη όγκων σε προκλινικά μοντέλα καρκίνου.

Εφαρμογές και προοπτικές

Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, καθώς στους όγκους αυτούς τα καρκινικά κύτταρα παράγουν συχνά μεγαλύτερες ποσότητες IL‑15 σε σχέση με τους υγιείς ιστούς. Αν τα NK κύτταρα γίνουν πιο ευαίσθητα στην IL‑15, μπορούν να ενεργοποιηθούν εντοπισμένα στην περιοχή του όγκου, χωρίς να επηρεάζουν άλλα όργανα.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα στρατηγική μπορεί να συνδυαστεί με υπάρχουσες θεραπείες ανοσοθεραπείας, όπως οι αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου που ήδη χρησιμοποιούνται σε διάφορους τύπους καρκίνου.

Η ανακάλυψη του «γενετικού διακόπτη» δημιουργεί προοπτικές για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων που θα ενισχύουν τη φυσική αντικαρκινική άμυνα του οργανισμού με πιο στοχευμένο και ασφαλή τρόπο. Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε κλινικές δοκιμές, η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου, αξιοποιώντας τις ίδιες τις άμυνες του ανθρώπινου σώματος για την αντιμετώπιση της νόσου.