Η Λαγκάρντ… ανοίγει το κουτί της Πανδώρας
Βάσιμες διαψεύσεις ή προπέτασμα καπνού, στο φόντο μιας επερχόμενης ευρύτερης θεσμικής «καραμπόλας» στην ΕΕ; Το ερώτημα πλανάται στη Φρανκφούρτη και στις Βρυξέλλες, μετά τον σάλο από το προχθεσινό δημοσίευμα των «Financial Times» περί πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ από επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προ της λήξης της θητείας της τον Οκτώβριο του 2027, αλλά και των προεδρικών εκλογών την άνοιξη της ίδιας χρονιάς στη χώρα της, τη Γαλλία, υπό τον φόβο επικράτησης της ευρωσκεπτικιστικής λεπενικής Ακροδεξιάς. Ζητούμενο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι οι νυν ηγεσίες σε Βερολίνο και Παρίσι, ήτοι τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, να καταλήξουν έγκαιρα στην επιλογή αντικαταστάτη.
Τέσσερις πηγές του Reuters ανέφεραν χθες ότι, με ιδιωτικό της μήνυμα στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ, η Λαγκάρντ διαβεβαίωσε ότι παραμένει επικεντρωμένη στον θεσμικό ρόλο της, τονίζοντας ότι θα ενημερωθούν από την ίδια, και όχι από τον Τύπο, εάν επιθυμεί να αποχωρήσει. «Οι παραλήπτες του μηνύματος είπαν ότι αυτό έδειξε πως η Λαγκάρντ δεν ήθελε να φύγει αμέσως από την ΕΚΤ, χωρίς όμως να αποκλείει ξεκάθαρα ένα τέτοιο ενδεχόμενο», προσθέτει το διεθνές πρακτορείο.
«Αν και η Λαγκάρντ σχεδιάζει να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της θητείας της, δεν έχει αποφασιστεί το πότε», επέμειναν χθες οι «Financial Times», προσθέτοντας – επικαλούμενοι πηγές – ότι «η αναμενόμενη μετακίνησή της στο τιμόνι του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ δεν θεωρείται πλέον προδιαγεγραμμένη», στο φόντο των συζητήσεων «για τη μελλοντική κατεύθυνση του Φόρουμ, συμπεριλαμβανομένου τού κατά πόσο θα κλίνει περισσότερο προς τις ΗΠΑ».
Σύμφωνα πάντως με τον έγκριτο ευρωπαϊκό ιστότοπο Politico, οι διεργασίες για το ποιος θα μπορούσε να τη διαδεχθεί στην κεφαλή της EKT έχουν ήδη αρχίσει. «Γεγονός που υποδηλώνει ότι οι Βρυξέλλες ενδέχεται σύντομα να βρεθούν στο επίκεντρο του αγαπημένου, αλλά και πιο απευκταίου σεναρίου τους», συμπληρώνει το δημοσίευμα, «ενός “πακέτου” συμφωνίας».
Προς τούτο, το Politico μνημονεύει «προηγούμενα που δείχνουν τον Μάρτιο του 2027 ως ημερομηνία για την ανανέωση της θητείας του [πορτογάλου σοσιαλιστή] Αντόνιο Κόστα» στη θέση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την ενδιάμεση ανανέωση της θητείας της κεντροδεξιάς Μαλτέζας Ρομπέρτα Μέτσολα ως προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, «πιθανότατα τον Ιανουάριο του 2027». «Μια πρόωρη κενή θέση στην ΕΚΤ θα μπορούσε εύκολα να συμπέσει με αυτό το χρονοδιάγραμμα», επισημαίνει, αναφέροντας ως ορατό το ενδεχόμενο οι Βρυξέλλες «να βυθίζονται σε παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις για διορισμούς».
Ανησυχίες
Το «εάν οι ηγέτες θέλουν πράγματι να ανοίξουν ξανά αυτό το κουτί της Πανδώρας είναι άλλο ζήτημα», προσθέτει το δημοσίευμα. «Φυσικά, το σύστημα δεν υποτίθεται ότι πρέπει να λειτουργεί έτσι», παρατηρεί. «Η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητος θεσμός, αποσυνδεδεμένος από πολιτικά παζάρια. Η δε φημολογία για το μέλλον της Λαγκάρντ ήδη εγείρει ανησυχίες ότι μπορεί να υπονομευθεί η αξιοπιστία της Κεντρικής Τράπεζας», σχολιάζει.
Την ίδια άποψη εκφράζουν ειδικοί στο πρακτορείο Bloomberg, «δείχνοντας» με ανησυχία το προηγούμενο που έχει δημιουργήσει ο Ντόναλντ Τραμπ με τις ωμές πολιτικές παρεμβάσεις του στη Fed, την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. «Οι ευρωπαίοι πολιτικοί, όπως και αλλού, μπαίνουν στον πειρασμό να παρακάμψουν τους κανόνες για να εξασφαλίσουν ότι θα έχουν τον προτιμώμενο υποψήφιο ως επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας», λέει ο Αντριου Κάνινγκχαμ, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics. «Αυτό υπονομεύει την εικόνα της ΕΚΤ ως μιας από τις πιο ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως», προειδοποιεί. Στο ίδιο μήκος κύματος, η UniCredit τόνισε ότι οι ηγέτες της ΕΕ και η ΕΚΤ θα πρέπει να κινηθούν «με μεγάλη προσοχή». Μη χάνοντας ευκαιρία, δε, η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση στη Γαλλία – που έχει μεν εγκαταλείψει εδώ και καιρό το αίτημα για Frexit, αλλά προαναγγέλλει πιέσεις στην ΕΚΤ για ποσοτική χαλάρωση – καταγγέλλει ήδη την κυβέρνηση Μακρόν για αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις. Οπως πάντως επεσήμανε ανωνύμως διπλωμάτης στο Politico, «δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ θα είναι Γάλλος».