Υπάρχει εν τέλει η Αριστεροδεξιά;
Το ερώτημα είναι προβοκατόρικο, αλλά όχι ρητορικό. Θα προτιμούσαμε να συμβαίνει το αντίθετο, αλλά εδώ είμαστε τώρα. «Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε αυτό το σημείο» όπως θα αναφωνούσε και κάποιος χαρακτήρας του Λένου Χρηστίδη. Σε ένα σημείο μπερδεμένο που όροι, έννοιες, ιδεολογίες, αλλά πρωτίστως η πολιτική και οι πολιτικοί φαίνονται ή/και είναι σε σύγχυση.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι νέο, όπως γίνεται κατανοητό με μια απλή ματιά στον Μεσοπόλεμο. Για τη σημερινή ιστορία όμως η κρίσιμη καμπή, κατά την κρίση μας, βρίσκεται την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Εκείνη την περίοδο υπήρξε μια γιγάντωση της δυσαρέσκειας προς το κατεστημένο, της αμφισβήτησης του πολιτικού και κομματικού συστήματος, της επιρροής της συνωμοσιολογίας κ.ά.(1)
Εκτοτε – και αδιάλειπτα έως σήμερα – υπάρχει μία εισχώρηση παραδοσιακών δεξιών θέσεων, ακροδεξιών ρηματικών σχημάτων, αλλά και τρόπου έκφρασης σε μερίδα της Αριστεράς. Δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά σε υιοθέτηση θέσεων αλλά σε μια διαδικασία σμίλευσης ενός κομματιού της Αριστεράς «α λα δεξιά».
Εως έναν βαθμό τα παραπάνω μπορούν να εγγραφούν, όπως παρατηρεί και η εγχώρια βιβλιογραφία, στην αναβίωση του αριστερού λαϊκισμού και πιο συγκεκριμένα εθνικολαϊκισμού. Ωστόσο, κατά την κρίση μας, υπερβαίνει αυτό το σχήμα και τείνει – ανεπιτυχώς – να δημιουργήσει κάτι άλλο. Κάτι πέρα και έξω από την παραδοσιακή διαιρετική τομή Αριστεράς – Δεξιάς και με κύρια συστατικά του το αντιπολιτικό και αντισυστημικό αφήγημα.
Σε βάθος χρόνου μπορεί να υποστηρίξει κάποιος πως η σύμπραξη Ζωής Κωνσταντοπούλου – Ραχήλ Μακρή ή οι εθνικιστικές κορόνες του προερχόμενου από το ΚΚΕ και μετέπειτα Αγανακτισμένου Καζάκη είναι χαρακτηριστικά «στιγμιότυπα» αυτής της διαδικασίας, καθώς στις μέρες μας τα παραπάνω – και όσα λόγω χώρου δεν μπορούν να παρουσιαστούν στο κείμενο – έχουν κατάληξη. Φέρανε ένα αποτέλεσμα στο οποίο κυριαρχεί το «ούτε δεξιά, ούτε αριστερά» ή πως το δίπολο Αριστερά – Δεξιά «είναι ταμπέλες παλιού τύπου», την επαναφορά του χρυσαυγίτικου «όλοι οι πολιτικοί ίδιοι είναι» και την εν γένει ρήξη με το Πολιτικό.
Το φαινόμενο ή μέρος αυτού τουλάχιστον δεν είναι αμιγώς ελληνικό. Πρόσφατα η αποχωρήσασα από την Die Linke Σάρα Βάγκενκνεχτ τάραξε τα νερά με την υιοθέτηση θέσεων που χαρακτηρίστηκαν αντιμεταναστευτικές και φιλορωσικές(2). Τόσο στη Γερμανία όσο και εδώ, όταν τα παραπάνω συνοδεύονται και από φλερτ με συνωμοσιολογικές θεωρήσεις είναι σαφές πως δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα πολιτικής. Μείγμα, που εξαιτίας της ουσίας του αλλά και του πομπού που το εκφέρει, είναι συνήθως ελκυστικό. Παραμένει ωστόσο επικίνδυνο καθότι θολό, και οδηγεί – παρά των αντιθέτων λεγoμένων – σε κάτι βαθιά συντηρητικό.
(1) Μένουμε σε αυτά, προφανώς υπάρχουν και άλλα στοιχεία που «ανέτρεψαν» το υπάρχον σύστημα, βλ. ενδεικτικά τον συλλογικό τόμο 2012: Ο διπλός εκλογικός σεισμός.
(2) Χαρακτηριστικό είναι πως η οργάνωση ΑΡΑΣ που αποτελεί κομμάτι της ΛΑΕ και – αποτελούσε κομμάτι – του ΜέΡΑ25 ήταν υπέρ του κόμματος Βάγκενκνεχτ, ενώ το τελευταίο κατά.