Kομήτης «καμικάζι» ταξιδεύει προς τον Ήλιο: Ορατός διά γυμνού οφθαλμού τον Απρίλιο
Κομήτης που κατευθύνεται προς τον Ήλιο έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, με τους αστρονόμους να ελπίζουν σε ένα σπάνιο ουράνιο θέαμα την άνοιξη. Ο C/2026 A1 (MAPS), ο οποίος εντοπίστηκε στις 13 Ιανουαρίου από το Παρατηρητήριο που βρίσκεται στην έρημο Ατακάμα, αναμένεται να περάσει εξαιρετικά κοντά από την επιφάνεια του Ήλιου στις 4 Απριλίου. Αν αντέξει τη θερμότητα, θα μπορούσε –θεωρητικά– να γίνει τόσο φωτεινός ώστε να διακρίνεται ακόμη και με γυμνό μάτι, ακόμη και μέρα μεσημέρι.
Ο κομήτης ανήκει στην οικογένεια των Kreutz, τους γνωστούς «κομήτες που αγγίζουν τον Ήλιο». Πρόκειται για μια ιστορική ομάδα σωμάτων που έχει χαρίσει στην ανθρωπότητα μερικά από τα πιο εντυπωσιακά –και καταστροφικά– περάσματα στην ιστορία της αστρονομίας. Οι Μεγάλοι Κομήτες του 1843 και του 1882 ήταν ορατοί ακόμη και σε πλήρες φως ημέρας, ενώ ο θρυλικός Ikeya–Seki το 1965 διαλύθηκε μετά το πέρασμά του, αφήνοντας όμως πίσω του ένα από τα πιο θεαματικά ουράνια γεγονότα του 20ού αιώνα.
Η ανακάλυψη του C/2026 A1 θεωρείται ήδη ιστορική. Τέσσερις ερασιτέχνες αστρονόμοι –ο Alain Maury, ο Georges Attard, ο Daniel Parrott και ο Florian Signoret– τον εντόπισαν με τηλεσκόπιο Schmidt 11 ιντσών στο αστεροσκοπείο AMACS1, στο San Pedro de Atacama της Χιλής. Είναι η πρώτη φορά που κομήτης της οικογένειας Kreutz εντοπίζεται τόσο νωρίς, περίπου 11,5 εβδομάδες πριν από το περιήλιο. Για σύγκριση, ο Ikeya–Seki είχε ανακαλυφθεί μόλις 33 ημέρες πριν τη δική του προσέγγιση.
Σύμφωνα με το Space.com, ο κομήτης θα περάσει μόλις 160.200 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του Ήλιου, κινούμενος με ταχύτητα που ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πυρήνα διαμέτρου έως 2,4 χιλιομέτρων – μέγεθος που ίσως του δώσει μια μικρή πιθανότητα να επιβιώσει στην ακραία θερμότητα.
Η αστρονομική κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη ως προς την τύχη του κομήτη. Ο Daniel Green από το Κεντρικό Γραφείο Αστρονομικών Τηλεγραφημάτων προειδοποιεί ότι το χαμηλό απόλυτο μέγεθος του C/2026 A1 «δεν προοιωνίζεται καλή έκβαση μετά το περιήλιο». Αντίθετα, ο Τσέχος αστρονόμος Jakub Černý θεωρεί πιθανό ο κομήτης όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να επανεμφανιστεί ως φωτεινό αντικείμενο ορατό με γυμνό μάτι.
Οι προβλέψεις για τη φωτεινότητα ποικίλλουν. Τα πιο αισιόδοξα σενάρια κάνουν λόγο για μέγεθος έως -7 κατά την πλησιέστερη προσέγγιση, αρκετό για ημερήσια παρατήρηση κοντά στον Ήλιο. Πιο συντηρητικές εκτιμήσεις τοποθετούν τη φωτεινότητα γύρω στο μέγεθος 0,7, που θα τον καθιστούσε απλώς έναν «καλό» κομήτη, χωρίς να γράψει ιστορία.
Πότε και από πού θα είναι ορατός
Αν ο C/2026 A1 επιβιώσει, οι καλύτερες συνθήκες παρατήρησης θα σημειωθούν στο Νότιο Ημισφαίριο, από τα μέσα έως τα τέλη Απριλίου, στο πρωινό λυκόφως. Στο Βόρειο Ημισφαίριο η θέαση θα είναι πιο δύσκολη, με μικρά χρονικά παράθυρα χαμηλά στον ορίζοντα. Η Νέα Σελήνη της 17ης Απριλίου θα προσφέρει πιο σκοτεινούς ουρανούς για τους παρατηρητές που θα θελήσουν να τον αναζητήσουν.
Όπως δήλωσε ο ανακαλυπτής Alain Maury, «κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι ο κομήτης θα είναι εντυπωσιακός». Με τους κομήτες που πλησιάζουν τόσο κοντά στον Ήλιο, το στοίχημα είναι πάντα το ίδιο: είτε γράφουν ιστορία είτε χάνονται μέσα σε μια λάμψη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι, μέχρι τις αρχές Απριλίου, όλα τα βλέμματα θα είναι στραμμένα προς τον Ήλιο.