Καθαρισμός οικοπέδων: Τι αλλάζει στο νομοσχέδιο και ποιες ενστάσεις θέτει η ΠΟΜΙΔΑ
Αλλαγές στο καθεστώς του υποχρεωτικού καθαρισμού οικοπέδων πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου φέρνει το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει τις περισσότερες από τις παρεμβάσεις, κάνοντας λόγο για εξορθολογισμό του πλαισίου, ωστόσο επισημαίνει ότι παραμένουν σημαντικά κενά και ασάφειες, τα οποία, αν δεν διορθωθούν, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν νέα προβλήματα στους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Αναλυτικά σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ΠΟΜΙΔΑ αναφέρει:
Με τα άρθρα 37-39 του υπό διαβούλευση σχεδίου Νόμου με τον τίτλο “ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ” του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επέρχονται οι εξής, θετικές και εξορθολογιστικές κυρίως, αλλαγές στο ισχύον νομικό πλαίσιο του ετήσιου καθαρισμού οικοπέδων, εν όψει της αντιπυρικής περιόδου, οι οποίες αφορούν και ενδιαφέρουν τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων εντός σχεδίου και εντός οικισμών κλπ. Υπάρχουν όμως και διατάξεις οι οποίες χρειάζονται διόρθωση ή συμπλήρωση για να αυξηθεί η λειτουργικότητά τους.
Οι νέες ρυθμίσεις και τα σχόλιά μας για τις αλλαγές αυτές, που θα αναλυθούν και στο επερχόμενο 43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙ(ΔΑ (Σάββατο, 31.1.2026, 10 π.μ. στο ΕΒΕΑ) είναι τα εξής:
1. ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ: Από μηνιαία (Απρίλιος) επεκτείνεται σε δίμηνη, από 1 Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με Υπουργική Απόφαση.
– Με την προτεινόμενη ρύθμιση οι δήμοι θα δικαιούνται να ξεκινήσουν ελέγχους από την 1η Ιουνίου, που σημαίνει ότι για το χρονικό διάστημα 1 – 15 Ιουνίου μπορούν να επιβάλουν πρόστιμο για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού αλλά όχι για τη μη δήλωση αυτού στην πλατφόρμα “Ακαθάριστα Οικόπεδα”.
– Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για επαύξηση του χρόνου καθαρισμού σε δίμηνο, με την ΠΟΜΙΔΑ να επιμένει να οριστεί τουλάχιστον έως και την 15η Ιουνίου, που είναι και το πλέον ρεαλιστικό.
2. ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΜΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ:
Διπλασιάζεται σε 1 €/τ.μ. από 0,5 €/τ.μ. Το ελάχιστο ποσό παραμένει στα 200 €.
– Ο διπλασιασμός του προστίμου ανά τ.μ. ακαθάριστου οικοπέδου θα αποβεί εξοντωτικός σε μεγάλου εμβαδού επιφάνειες, δεδομένου ότι σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο ο ιδιοκτήτης θα χρεωθεί και τα ουσιαστικά ανεξέλεγκτα ανά δήμο, έξοδα του καθαρισμού! Γι΄αυτό, όπως υπάρχει κατώτατο, έτσι πρέπει να καθοριστεί και ως ανώτατο όριο προστίμου το δεκαπλάσιο του κατώτατου, ήτοι το ποσό των 2.000 €.
3.ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ: Είναι η 15η Ιουνίου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση.
-Η πρότασή μας είναι να καθοριστεί και αυτή στις 30 Ιουνίου, χωρίς καμιά παράταση.
4. ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΜΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Το πρόστιμο αυτό, που επιβάλλεται είτε από τους Δήμους, είτε από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, μειώνεται:
(α) Όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός σε 500 € (από 1.000 €)
(β) Όταν έχει γίνει καθαρισμός σε 100 ευρώ (από 1.000 €)
-Εξαιρετική ρύθμιση με την οποία ικανοποιείται το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για δραστική μείωση των απόλυτα παράλογων προβλεπομένων προστίμων, ιδιαιτέρως όταν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός του οικοπέδου.
5. ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΨΕΥΔΟΥΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης διώκεται ποινικά και τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 € και φυλάκιση τουλάχιστον (6) μηνών.
-Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ η οποία είχε ζητήσει η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης να αντιμετωπίζεται με τις ίδιες ποινικές συνέπειες που ισχύουν για τις συνέπειες της κοινής υπεύθυνης δήλωσης (φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών), αντί της δρακόντειας ειδικής διάταξης που προέβλεπε φυλάκιση τουλάχιστον (2) ετών και χρηματική ποινή έως 54.000 €!
6. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Εισάγεται η δυνατότητα αυτή σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας υποβολής της ηλεκτρονικής δήλωσης (αδυναμία, ηλικία, αναπηρία κλπ.) κατόπιν έκδοσης Υπουργικής Απόφασης που θα ρυθμίζει τις λεπτομέρειες.
-Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται σχετικό αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ που να επιλύει το πρόβλημα των ανήμπορων πολιτών, αν και το καθαυτό αίτημά μας ήταν να αναλαμβάνουν οι δήμοι τη δήλωση στην πλατφόρμα “Ακαθάριστα Οικόπεδα” για λογαριασμό των ανήμπορων πολιτών, αντί της Πυροσβεστικής υπηρεσίας.
7. ΒΑΣΙΚΑ ΑΝΕΠΙΛΥΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:
* ΑΠΟΚΟΜΙΔΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Παρότι είναι γνωστό ότι οι πολίτες δεν έχουν πρακτικά τη δυνατότητα να προβούν μόνοι τους στην αποκομιδή αυτή, η οποία στην πράξη διεξάγεται από τους Δήμους, εν τούτοις εξακολουθεί να μην συμπεριλαμβάνεται ρητά στις υποχρεώσεις των Δήμων, όπως αυτές αναφέρονται στη διάταξη, περιοριζόμενες σε καθήκοντα ενημέρωσης των πολιτών, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
* ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ όπως αυτός εξειδικεύεται στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, στον οποίο περιλαμβάνεται και η αποκομιδή των υπολειμμάτων του καθαρισμού.
H διαβούλευση για τις διατάξεις του προσχεδίου νόμου θα λήξει την Δευτέρα, 26 Ιανουαρίου 2026 και ώρα 08:00 π.μ.