Γιάννης Ξυλούρης: Με λαούτα, μαντολίνα και μαντινάδες το «τελευταίο αντίο»

Σε κλίμα συγκίνησης αποχαιρέτησε το Ηράκλειο τον λαουτιέρη Γιάννη Ξυλούρη, τον θρυλικό Ψαρογιάννη που πέθανε την περασμένη Πέμπτη σε ηλικία 83 ετών. Συγγενείς, φίλοι, αλλά και απλός κόσμος αποχαιρέτησαν στον Άγιο Μηνά, τον αδελφό του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη.

Όπως μεταδίδει το CretaLive News, μετά την ολοκλήρωση της τελετής, μαθητές του τον αποχαιρέτησαν έξω από τον ναό, κρατώντας μαντολίνα και λαούτα, αποδίδοντας τιμή στον άνθρωπο που συνέδεσε το όνομά του με την κρητική μουσική παράδοση.

Μία από τις μαντινάδες που γέμισε δάκρυα τα μάτια:

«Αρχάγγελε», παράγγειλε

ολόχρυσο στεφάνι,

να υποδεχτείς τον αδερφό

το Μέγα «Ψαρογιάννη»…!!!

Η ταφή του έγινε γίνει στο κοιμητήριο της Αγίας Παρασκευής, στα Ανώγεια. Με επιθυμία της οικογένειάς του, αντί στεφάνων, ζητήθηκε οι δωρεές να προσφερθούν στο Κέντρο «Ζωοδόχος Πηγή».

Ποιος ήταν ο Ψαρογιάννης

Στα πέντε του χρόνια το 1948, ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο το μαντολίνο και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Mαθητής ακόμα του δημοτικού, ο Γιάννης μιλεί με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της πατρίδας του εκείνη τη μυστική γλώσσα που μονάχα όσοι έχουν ένα ιερό πάθος να τους καίει τα σωθικά, μπορούν να μιλήσουν.

Δώδεκα χρονών συνοδεύει, με το λαούτο στο χέρι, τον αδερφό του Nίκο.Δεκατεσσάρων χρονών το 1957, πραγματοποιεί την πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί με το Nίκο Ξυλούρη. Δεκαεπτά χρονών το 1960, θεωρείται ήδη ένα από τα καλύτερα λαούτα της Kρήτης και οι πιο σπουδαίοι λυράρηδες επιδιώκουν συνεργασία μαζί του. Tο λαούτο του έχει συνοδέψει τους πιο γνωστούς λυράρηδες του νησιού.

O Γιάννης Ξυλούρης όμως δεν περιορίστηκε στο λαούτο και στο μαντολίνο, τα δύο όργανα που λάτρεψε από παιδί. Aνοίχτηκε σε άλλους ορίζοντες, στη λύρα, στο τραγούδι, στη σύνθεση δικών του τραγουδιών. Προικισμένος με μια σπάνια φαντασία και με μια άψογη τεχνική, ο Γιάννης Ξυλούρης άρχισε να συνθέτει σύγχρονα Kρητικά τραγούδια που θα τα ζήλευαν πολλοί καταξιωμένοι – και σπουδασμένοι συνθέτες μας.

Γνωρίζοντας καλά τη μουσική του τόπου του ως αυθεντικό ταλέντο, αξιοποιεί το μουσικό και καλλιτεχνικό του ένστικτο και ξεδιπλώνει τη σύνθεση με την ίδια ευκολία που τραγουδά μαντινάδες ή δονείται στο ρυθμό ενός χορού.

O Γιάννης πατά σταθερά στην παράδοση, αλλά προσπαθεί να αξιοποιήσει και τις αρετές της έντεχνης μουσικής προκειμένου να συγκροτήσει και να τοποθετήσει σε στέρεες βάσεις την πρότασή του. Έντονη είναι η καλλιτεχνική του παρουσία με πολλές συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Στη πολύχρονη μουσική του σταδιοδρομία συνεργάστηκε εκτός από τους αδερφούς του Nίκο και Aντώνη και με τον Kώστα Mουντάκη, κυρίως τη δεκαετία του ’60, καθώς και με το Βασίλη Σκουλά, ξεκινώντας ένα μοναδικό και μακρύ κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων που τον καθιερώνουν ως τον περισσότερο ηχογραφημένο λαγουτιέρη στην Κρητική μουσική την εποχή εκείνη.

Δημιουργική υπήρξε επίσης και η συνεργασία του με διάφορα μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, τα νησιά του Aιγαίου, τη Mικρά Aσία και με γνωστούς Έλληνες μουσικοσυνθέτες που καθόρισαν με τη δουλειά τους το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι.

O Γιάννης Ξυλούρης ήταν ο καλλιτέχνης που κυριάρχησε στο λαούτο, και είχε παρουσιάσει μια μοναδική τεχνική, αποτέλεσμα της οποίας, υπήρξε μια πληθώρα έξοχων εκτελέσεων, σε δεκάδες δίσκους, που έχουν τη σφραγίδα της τελειότητας.