Η διαφορά

Δύο ραντεβού του Πρωθυπουργού ανακοινώθηκαν χθες το μεσημέρι: ένα με τους αγρότες την προσεχή Δευτέρα κι ένα με τον πρόεδρο Ερντογάν μέσα στον Φεβρουάριο. Κι είχε κανείς την εντύπωση ότι το πρώτο θεωρείται από το Μαξίμου πολύ σημαντικότερο από το δεύτερο: με έναν πρόχειρο υπολογισμό, η αναλογία των λέξεων που χρησιμοποίησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ήταν 5:1. Ενας λόγος μπορεί να είναι ότι η κυβέρνηση ενοχλήθηκε επειδή την είδηση για την ελληνοτουρκική συνάντηση κορυφής την έβγαλε πρώτη η τουρκική πλευρά. Αλλά σίγουρα δεν είναι ούτε ο μόνος ούτε ο πιο σοβαρός. Στην πραγματικότητα, είναι σαν να ντρέπεται λίγο η κυβέρνηση όταν αναφέρεται σε μια τέτοια συνάντηση. Σαν να θεωρεί τον διάλογο μια μορφή υποχώρησης και να θέλει να απολογηθεί γι’ αυτό.

Μια σύγκριση των χθεσινών δηλώσεων είναι αποκαλυπτική. Ο Χακάν Φιντάν είπε ότι στόχος της επόμενης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν είναι να λυθούν «το μόνιμο πρόβλημα του Αιγαίου, θέματα όπως χωρικά ύδατα και υφαλοκρηπίδα, καθώς και να μπει μια παρένθεση στα θέματα εξωτερικής πολιτικής». Ο Παύλος Μαρινάκης απάντησε ότι «όπως όλοι γνωρίζουν, μία είναι η διαφορά που μας χωρίζει με την Τουρκία, ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας επί τη βάσει του διεθνούς δικαίου». Χάσμα χωρίζει τις δύο πλευρές, θα σκεφτόταν ένας ανυποψίαστος παρατηρητής – και θα έστρεφε την προσοχή του στα αγροτικά μπλόκα.

Την ίδια περίπου εικόνα εκπέμπει η κυβέρνηση (η εκάστοτε κυβέρνηση), γνωρίζοντας ότι αν πει οτιδήποτε άλλο θα δεχθεί πυρά από την αντιπολίτευση (την εκάστοτε αντιπολίτευση). Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν υπάρχει κανένα χάσμα. Οπως και ότι η διαφορά δεν είναι μία: όπως είχε γράψει ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος πριν από είκοσι χρόνια, η θέση αυτή δεν είναι σοβαρή. Εκτός από την υφαλοκρηπίδα, υπάρχουν τουλάχιστον άλλες δύο σοβαρές διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες, που αφορούν τα χωρικά ύδατα και τον εθνικό εναέριο χώρο. Ο καθορισμός των χωρικών υδάτων είναι προαπαιτούμενο για τη συζήτηση της υφαλοκρηπίδας και μοιραία θα στηριχθεί σε μια «λύση-δαντέλα»: η μονομερής επέκταση στα 12 μίλια παντού δεν είναι ρεαλιστική, καθώς θα μετέτρεπε το Αιγαίο σε ελληνική λίμνη. Μόλις υπάρξει συμφωνία για τα χωρικά ύδατα, θα προσδιοριστεί και ο εναέριος χώρος, που είναι ακριβώς από πάνω τους, και θα σταματήσουν οι παραβιάσεις.

Ολα αυτά δεν είναι ούτε αιρετικά ούτε προδοτικά, προκύπτουν ακριβώς από το διεθνές δίκαιο το οποίο επικαλείται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και τα γνωρίζουν οι πάντες, απλώς κάνουν ότι δεν τα γνωρίζουν, ή δεν τα δέχονται, για να τα χρησιμοποιούν ως διαπραγματευτικά χαρτιά. Κάτι τέτοιο βέβαια προϋποθέτει να υπάρχουν διαπραγματεύσεις, γιατί διαφορετικά απλώς κοροϊδευόμαστε.

Με όλη αυτή τη μαυρίλα γύρω μας, μια συμφωνία για τα ελληνοτουρκικά δεν θα ήταν μόνο λυτρωτική, θα ήταν και διδακτική. Αλλά ποιος έχασε την τόλμη για να τη βρουν οι πολιτικοί;