ΕΦΚΑ: Σε οικονομικό αδιέξοδο1,4 εκατ. ελεύθεροι επαγγελματίες

Σε δεινή οικονομική κατάσταση βρίσκονται οι περισσότεροι από τους 1,4 ελεύθερους, επαγγελματίες και αγρότες.

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι μη μισθωτοί:

• Είχαν συνολική αύξηση ασφαλιστικών εισφορών ύψους 18,36% κατά την περίοδο 2023 – 2026.
• 7 στους 10 επαγγελματίες – αγρότες χρωστούν στον ΕΦΚΑ.
• 300.000 επαγγελματίες – αγρότες αδυνατούν να λάβουν σύνταξη λόγω χρεών.
• 8 στους 10 επαγγελματίες – αγρότες θα λάβουν σύνταξη έως 800 € μεικτά (752 € καθαρά).

Την ίδια ώρα, στο τέλος Φεβρουαρίου 2026 θα κληθούν να καταβάλουν τις νέες αυξημένες εισφορές 1,4 εκατ. ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, οι οποίοι πρέπει να επιλέξουν την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία επιθυμούν να ενταχθούν έως το τέλος Ιανουαρίου 2026. Αν δεν δηλώσουν επιλογή, θα παραμείνουν στην ίδια κατηγορία όπου είχαν ενταχθεί το 2025. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η Αυτόματη Αναπροσαρμογή Εισφορών (ΑΑΕ) σε ετήσια βάση αφορά όλους τους μη μισθωτούς ασφαλισμένους (ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες, αγρότες) και ισχύει από 1-1-2023 τόσο για κύριες και επικουρικές συντάξεις, όσο και για τα εφάπαξ (όπου υπάρχουν).

Οι ασφαλιστικές εισφορές

Η ετήσια αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών εισφορών, τόσο για κύρια όσο και για επικουρική ασφάλιση αλλά και για εφάπαξ, έφτασε για τα έτη 2023-2024 στο ύψος του πληθωρισμού (για το έτος 2022 περίπου 10%).

Από 1-1-2027 και για κάθε επόμενο έτος, η ετήσια αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών εισφορών θα ισούται με τον ετήσιο δείκτη μεταβολής των μισθών αφού και για το 2026, σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης και του ΕΦΚΑ η αναπροσαρμογή θα εξακολουθήσει να γίνεται με βάση τον δείκτη μεταβολής τιμών καταναλωτή.

Οι εισφορές για 1.400.000 ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες αυξήθηκαν κατά 9,6% από 1-1-2023, κατά 3,46% από 1-1-2024, κατά 2,7% από 1-1-2025 και επίκειται αύξηση κατά 2,6% από 1-1-2026, ήτοι συνολικά την τριετία 2023-2024-2025 κατά 18,36%.

Λόγω αδυναμίας κατάρτισης του νέου δείκτη μεταβολών των μισθών από την ΕΛΣΤΑΤ, και για το έτος 2026 η αύξηση των εισφορών θα γίνει με τον ισχύοντα δείκτη τιμών καταναλωτή. Ετσι από 1-1-2026 οι ασφαλιστικές εισφορές 1.423.532 ελεύθερων επαγγελματιών, επιστημόνων, αγροτών (σύμφωνα με στοιχεία του ΕΦΚΑ για τον Μάρτιο 2025 που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο 2025) θα αυξηθούν κατά 2,6%, όπως αποφάσισε η κυβέρνηση.

Στη χαμηλότερη κατηγορία

Επισημαίνεται ότι από τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης διαπιστώνεται ότι σχεδόν οι εννέα στους δέκα επαγγελματίες επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία. Στην εξέλιξη αυτή έχουν παίξει ρόλο δύο σημαντικοί παράγοντες.

Ο πρώτος είναι η σημαντική αύξηση των εισφορών κατά 16,5% από το 2020 μέχρι και το 2025.

Ο δεύτερος λόγος που οδηγεί τους ελεύθερους επαγγελματίες στην επιλογή της χαμηλότερης ασφαλιστικής κλάσης, και ειδικότερα τις νέες γενιές απορρέει από την αντίληψη ότι το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης έχει «χρεοκοπήσει» και ότι οι νέες γενιές δεν πρόκειται να λάβουν σύνταξη λόγω του δημογραφικού και της γήρανσης του πληθυσμού.