Ευτυχισμένο το 1970-1973
Τελικά υπήρξαμε καλά παιδιά ή μήπως τίποτα καριερίστες της επερχόμενης Μεταπολίτευσης;
Η φλυαρία των ανέγγιχτων καλά κρατεί, εκείνων που αγνοούν ότι την Ιστορία δεν την γράφουν τα γεγονότα. Την γράφουν τα συναισθήματα, την γράφει ο νοών νοείτω, η πάλη της δημιουργικότητας να αναπνεύσει με καλάμι.
Οσο διαβάζω το βιβλίο του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας Τριανταφύλλη «BIG BANG 1970-1973 – η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας» τόσο πιο πολύ πείθομαι ότι αυτή την μάχη την κερδίσαμε.
Γιατί δεν είχε γραφτεί κάτι τέτοιο νωρίτερα; Γιατί έπρεπε να κατασυκοφαντηθεί πρώτα μια γενιά και να χαθεί μια ενδιάμεση μέχρι να παραδεχτούμε κάτι που το ξέρουμε όλοι; Στα τελευταία της χρόνια – το λένε κι οι συγγραφείς – η χούντα, απασχολημένη καθώς ήταν να κρατάει το κράτος με το λουρί στο σβέρκο, είχε χάσει ολοσχερώς το παιχνίδι στην κοινωνία.
Κι όσες χαφιεδίστικες μεθόδους κι αν μετήλθε, της διέφυγε ότι ο Σαββόπουλος έβγαζε τότε τον Μπάλλο και Το βρώμικο ψωμί, ο Κάρολος Κουν γινόταν δεκτός παγκοσμίως σαν αρχηγός κράτους, ότι τα θέατρα της Αθήνας ευθυγραμμίζονταν με τις σημαντικότερες σκηνές της Ευρώπης, συχνά ξεπερνώντας τες, ότι παράλληλα με την εκδοτική έκρηξη που έφερε η μερική άρση της λογοκρισίας, ο Αγγελόπουλος έφτιαχνε τις Μέρες του ’36 και τον Θίασο, ο Παντελής Βούλγαρης Το προξενιό της Αννας, ο Κατσουρίδης το Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση, ο Παπαστάθης τα Γράμματα από την Αμερική, ο Χατζιδάκις τον Μεγάλο Ερωτικό, ο Μαρκόπουλος το Χρονικό, ο Ξαρχάκος, ο Λοΐζος, ο Κουνάδης, ο Καλδάρας – και το Ελεύθερο θέατρο στο Παγκράτι έβαζε φωτιά στα τόπια.
Θα αφήσω την τελευταία λέξη στον Μίκη Θεοδωράκη. Στο κάτω κάτω μόνον αυτόν κατάφεραν να φιμώσουν οι χουντικοί, ήσυχοι πια ότι με τους αριστερούς νεανίες είχαν καθαρίσει.
Είναι η στιγμή που ο Θεοδωράκης παραπονιέται στον Μπιθικώτση που πήγε και μαγάρισε το λαρύγγι του Αξιον εστί στις πίστες της χούντας.
– Τι να κάνω Μίκη μου; Εγώ παπάς είμαι. Οπου με καλούνε πάω και ψέλνω…
Ενα βροντερό γέλιο ακούστηκε τότε, κι ο Παντοκράτορας με τα μαύρα ρούχα, τα σγουρά μαλλιά και τα πελώρια χέρια αποκατέστησε την ειρήνη στις καρδιές των ανθρώπων.