Ευρωπαϊκή Κύπρος

Πιθανόν να μην το έχετε αντιληφθεί, αλλά από την 1η Ιανουαρίου του νέου έτους και για έξι μήνες ανέλαβε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι η μοναδική χώρα της Ευρώπης που, ακόμα σήμερα, είναι κομμένη στα δύο – αποτέλεσμα της μισαλλοδοξίας που κυριάρχησε τη δεκαετία του 1960, του χουντικού πραξικοπήματος στο νησί που έφερε τον Αττίλα και την κατοχή από τους Τούρκους του 37% των εδαφών του, και των επιλογών της πολιτικής ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας τα τελευταία χρόνια. Αυτό το τελευταίο ας μην το ξεχνάμε.

Το 2004 ο πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος στήριξε το Οχι στο σχέδιο Αναν και ουσιαστικά σε μια ευρωπαϊκή λύση αποδεκτή και από την Τουρκία (που τότε επεδίωκε την πρόσδεση στην ΕΕ). Και το 2017 ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης τίναξε στον αέρα την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας (ναι, στο θέρετρο που δυστυχώς σήμερα συζητάμε όλοι).

Ισως η εξέλιξη αυτή να ήταν αναμενόμενη για μια χώρα που βρέθηκε στο «κίνημα των Αδεσμεύτων» τα χρόνια του Μακαρίου, στην ουσία δηλαδή σε μια φάση πιο κοντινή στη Σοβιετική Ενωση στον Ψυχρό Πόλεμο. Κι αν αυτή η επιλογή μπορεί να δικαιολογηθεί ως αναδρομική αντίσταση στην αγγλοκρατία, το σίγουρο είναι ότι η Κύπρος τα τελευταία χρόνια είναι παράδεισος για ρώσους ολιγάρχες, εξού και οι μεγάλες ρωσικές κοινότητες κυρίως στη Λεμεσό. Σε έναν βαθμό, μπορεί να εξηγούν και την επιφυλακτικότητα απέναντι στην Ευρώπη, την οποία η κυπριακή πολιτική χρησιμοποιεί συνήθως ως τη δύναμη απέναντι στην Τουρκία.

Με δεδομένα όλα αυτά, έχει ενδιαφέρον η δήλωση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, ότι η στήριξη προς την Ουκρανία για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της θα παραμείνει σταθερή και αταλάντευτη. Είναι σαφής δήλωση ευρωπαϊκής πολιτικής. Αλλά το βασικό αγκάθι παραμένει: είναι μια λύση του Κυπριακού αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες – λύση δηλαδή στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Είναι εθνική ανάγκη. Είναι θέμα επιβίωσης του κυπριακού Ελληνισμού. Και είναι ευκαιρία, τώρα που οι Τουρκοκύπριοι, ακόμα μία φορά, έδειξαν με την ψήφο τους ότι θέλουν να είναι μέρος μιας τέτοιας λύσης.

Για να συμβεί αυτό, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης οφείλει να ξαναρχίσει αμέσως με αποφασιστικότητα τη σοβαρή διαπραγμάτευση. Χωρίς επιζήμιους τακτικισμούς και κουτοπονηριές. Ονειρώξεις περί περιφερειακών συνεργασιών που αποκλείουν και τιμωρούν την Τουρκία είναι αφελείς και επικίνδυνες. Ηδη έχει χαθεί πολύς πολύτιμος χρόνος – και κάθε μέρα που περνά εμπεδώνει την τουρκοποίηση των Κατεχομένων και επιδεινώνει τη θέση των Ελληνοκυπρίων.

Η ευρωπαϊκή προεδρία της Κύπρου είναι ευκαιρία για λύση του Κυπριακού. Μια λύση εντός της Ευρώπης που θα λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας της ενωμένης ευρωπαϊκής Κύπρου.

Οι πολιτικές εξελίξεις στην Κύπρο αναμένονται ραγδαίες. Μια λύση δίκαιη και για τις δύο κοινότητες, διαρκής και βιώσιμη θα ξαναμπεί στις πολιτικές διεργασίες, ενόψει των πολιτικών εξελίξεων μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2028. Κι αν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών, βάσιμη αναμένεται κάποια άλλη εκλογική πρόταση που θα τις περιλαμβάνει.

Η Κύπρος έχει ακόμα μία ευκαιρία κι είναι ανάγκη, αυτή τη φορά, οι πολίτες της να μην την αφήσουν να χαθεί.