Βουλγαρία: Η χώρα υιοθέτησε το ευρώ σχεδόν 20 χρόνια μετά την ένταξή της στην ΕΕ
Η Βουλγαρία υιοθέτησε επίσημα το ευρώ, καθιστάμενη η 21η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εντάσσεται στην ευρωζώνη, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την είσοδό της στην ΕΕ.
Τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, η βαλκανική χώρα που προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007 εγκατέλειψε το εθνικό της νόμισμα, το λέβα, το οποίο χρησιμοποιούνταν από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η μετάβαση στο ευρώ στοχεύει στην ενίσχυση των οικονομικών δεσμών με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, αν και πολλοί πολίτες εκφράζουν ανησυχία για πιθανή αύξηση των τιμών μέσα σε ένα εύθραυστο πολιτικό περιβάλλον.
Χιλιάδες κάτοικοι της Σόφιας αψήφησαν τις χαμηλές θερμοκρασίες για να παρακολουθήσουν τη συναυλία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, που διοργάνωσε ο δήμος μπροστά από το πρώην Βασιλικό Παλάτι. Στην πρόσοψη της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας, ένα ρολόι αντίστροφης μέτρησης έδειχνε τα λεπτά ως την αλλαγή του χρόνου, ενώ μεσάνυχτα προβλήθηκαν τα νέα βουλγαρικά κέρματα ευρώ.
«Η υιοθέτηση του ευρώ είναι το τελευταίο στάδιο της ενσωμάτωσης της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ σε τηλεοπτικό διάγγελμα λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Ωστόσο, εξέφρασε τη λύπη του που δεν διεξήχθη δημοψήφισμα για το ζήτημα, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη χώρα.
«Αυτή η άρνηση ήταν ένα από τα δραματικά συμπτώματα του βαθιού χάσματος μεταξύ της πολιτικής τάξης και του λαού», πρόσθεσε ο ίδιος, αναφερόμενος στις μαζικές διαδηλώσεις που σημειώθηκαν, παρά την αντίθετη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Πολιτική αστάθεια και φόβοι για ακρίβεια
Οι διαδηλώσεις, που στράφηκαν κυρίως κατά της διαφθοράς, οδήγησαν στα μέσα Δεκεμβρίου στην ανατροπή της συντηρητικής κυβέρνησης συνασπισμού, η οποία βρισκόταν στην εξουσία λιγότερο από έναν χρόνο. Η πολιτική κρίση ανοίγει τον δρόμο για νέες εκλογές, τις όγδοες μέσα σε πέντε χρόνια.
Η ισοτιμία ευρώ-λέβα παραμένει σταθερή στο 1 προς 1,9558 από το 2006. Ωστόσο, πολλοί Βούλγαροι φοβούνται ότι η μετάβαση στο ευρώ θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού, τη στιγμή που οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν τον Νοέμβριο κατά 5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.
Οι αρχές προσπαθούν να καθησυχάσουν τους πολίτες, υποστηρίζοντας ότι η ένταξη στην ευρωζώνη θα ενισχύσει την οικονομία της χώρας – μία από τις φτωχότερες στην ΕΕ – και θα τη φέρει πιο κοντά στη Δύση, περιορίζοντας τη ρωσική επιρροή.
Σύμβολο ευρωπαϊκής ένταξης
Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας Ντίμιταρ Ράντεφ τόνισε ότι «το ευρώ δεν είναι απλώς μια οικονομική απόφαση». «Δεν είναι απλώς ένα νόμισμα. Είναι ένα σημάδι ένταξης: απόδειξη ότι η θέση σου δεν είναι στην περιφέρεια, αλλά σε έναν χώρο κοινών κανόνων, εμπιστοσύνης και ευθύνης», ανέφερε σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Τράπεζας.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «το ευρώ θα αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη στους Βούλγαρους πολίτες και τις επιχειρήσεις», διευκολύνοντας τις μετακινήσεις, το εμπόριο και ενισχύοντας τη διαφάνεια στην αγορά.
Η μετάβαση στο νέο νόμισμα
Τις τελευταίες ώρες πριν από την αλλαγή, πολλοί πολίτες αντιμετώπισαν δυσκολίες στην εξεύρεση ευρώ, ενώ οι τράπεζες συνέστησαν να έχουν μαζί τους μετρητά, προειδοποιώντας για πιθανά προβλήματα στις πληρωμές με κάρτα και στις αναλήψεις από ΑΤΜ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, οι συναλλαγές σε λέβα θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτές, με τους εμπόρους να καλούνται να δίνουν ρέστα σε ευρώ.
Η τελευταία χώρα που είχε ενταχθεί στην ευρωζώνη πριν από τη Βουλγαρία ήταν η Κροατία, τον Ιανουάριο του 2023. Πλέον, περισσότεροι από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίοι χρησιμοποιούν το κοινό νόμισμα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.