Οι τέσσερις πονοκέφαλοι του Μαξίμου
Από την αρχική υποτίμηση και τη μετέπειτα αμηχανία, το Μέγαρο Μαξίμου έχει περάσει σε επιχείρηση αντεπίθεσης με γενικεύσεις, υποσχέσεις και απόπειρα υποβάθμισης της ποινικής διάστασης – «ξέπλυμα» ποινικών ευθυνών, το λένε στην αντιπολίτευση. Η ντρίμπλα που η ίδια η κυβέρνηση επιλέγει με Εξεταστική Επιτροπή, αντί Προανακριτικής βάσει της δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όπως προτείνουν ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ – Νέα Αριστερά, για τη διερεύνηση του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, τη φέρνει μπροστά σε δικές της αντιφάσεις και αυτογκόλ.
Το Μαξίμου έκλεισε ταχέως στο συρτάρι το μοντέλο Χρήστου Τριαντόπουλου και Κώστα Αχ. Καραμανλή – δηλαδή το «ναι» σε Προανακριτική και μάλιστα ανεξάρτητα από τα στοιχεία και απευθείας παραπομπή στο Δικαστικό Συμβούλιο -, που εφηύρε προ μηνών για να βγει από τον ασφυκτικό κλοιό των Τεμπών. Απορρίπτει την Προανακριτική και κατευθύνει τη διερεύνηση σε μια κοινοβουλευτική διαδικασία που ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης άδειαζε προ μηνών, μιλώντας για το δομικό πρόβλημα των Εξεταστικών στις οποίες κυριαρχεί η λογική της «κομματικής περιχαράκωσης» – αυτή τη φορά εκφράζεται ελπίδα, διά στόματος του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, «να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων» το πολιτικό σύστημα.
Επίσης η κυβέρνηση επιμένει να απαντά με δεσμεύσεις ότι «δεν υπάρχει αποσβεστική προθεσμία» στον τυχόν κίνδυνο παραγραφής αδικημάτων (τον Οκτώβριο, για τον Μάκη Βορίδη), όσο κι αν τον επισημαίνουν οι ευρωπαίοι εισαγγελείς ενόσω τέτοια ερμηνεία δίνουν και συνταγματολόγοι. Στην προσπάθεια να δικαιολογηθεί στην κοινή γνώμη σε ό,τι αφορά τυχόν ποινικές ευθύνες, το Μαξίμου παραπέμπει στη δυνατότητα μελλοντικής διερεύνησης (να εξελιχθεί η Εξεταστική σε Προανακριτική) αλλά ταυτόχρονα διαμηνύει ότι στις 3.000 σελίδες των ευρωπαίων εισαγγελέων δεν διακρίνει επιβαρυντικά στοιχεία για Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη.
Οι δύο υπουργοί αναφέρονται ρητά (γι’ αυτό η δικογραφία έφτασε στη Βουλή) στο διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Σε 36 σελίδες περιγράφεται μεταξύ άλλων ότι στην περίοδο 2019-2024 στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ σε συντονισμό με αρμοδίους του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, με εκπροσώπους των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (δηλαδή, των γραφείων στα οποία απευθύνονται οι παραγωγοί για αιτήσεις) και με αιτούντες ενισχύσεων ενήργησαν ώστε να πληρούνται «τεχνητά οι προϋποθέσεις» για πληρωμές και να αποτρέπεται ο αποτελεσματικός έλεγχος για «ανίχνευση και διερεύνηση περιπτώσεων απάτης» και την «ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών». Μπροστά στις ενδείξεις, σύμφωνα με τη δικογραφία, για τα αδικήματα της συνέργειας σε απιστία και της ηθικής αυτουργίας σε απιστία, η κυβέρνηση τραβάει το χρονικό εύρος της έρευνας στο 1998, εντάσσει στο κάδρο (και στη δημόσια συζήτηση, αφού η Εξεταστική θα έχει ανοιχτές κάμερες και μικρόφωνα) τις περιόδους ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ και εστιάζει στην «τεχνική λύση» για τα βοσκοτόπια. Κατά το ΠΑΣΟΚ, οι «μεθοδεύσεις» στοχεύουν σε «παραγραφή Βορίδη και αμνήστευση Αυγενάκη». Σε κάθε περίπτωση η υπόθεση είναι σε εξέλιξη και όσο κι αν, ενόψει και της ΔΕΘ, επιδιώκεται να κρατηθεί σε δεύτερο πλάνο της επικαιρότητας, υπάρχουν ήδη για το Μαξίμου προκλήσεις σε τέσσερα επίπεδα.
1
Οι διαρροές
Το σκανάρισμα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ξεκίνησε προς αποφυγήν εκπλήξεων στην «αριθμητική» των επικείμενων διαδικασιών στην Ολομέλεια. Οι ψηφοφορίες επί των αιτημάτων της αντιπολίτευσης για Προανακριτική θα είναι μυστικές. Εστω και μία γαλάζια ψήφος εκτός γραμμής στις κάλπες Βορίδη και Αυγενάκη θα δημιουργήσει σοβαρό ζήτημα, παρότι δεν διαφαίνεται ανησυχία για αντάρτικο στο αίτημα της ΝΔ για συγκρότηση Εξεταστικής. Εξελίξεις αναμένονται πιθανότατα στο διήμερο 29-30 Ιουλίου. Θα προηγηθεί (στις 22 Ιουλίου) η συζήτηση παραπομπής του Καραμανλή στο Δικαστικό Συμβούλιο με την αντιπολίτευση να έχει ήδη καταγγείλει αντισυνταγματικές μεθοδεύσεις με στόχο τη συγκάλυψη για τα Τέμπη.
2
Το χρήμα
Η κυβέρνηση ρίχνει το βάρος στην επιστροφή του χρήματος – «θα πάρουμε τα λεφτά από τους κλέφτες» υποσχέθηκε ο Μητσοτάκης. Αυτός είναι, όπως πιστεύουν και οι βουλευτές της ΝΔ, ο πιο καθοριστικός παράγοντας για το πολιτικό ταμείο. Εκτιμούν ότι απαιτείται άμεσα η πρώτη ροή επιστροφής, ενώ υπάρχει εισήγηση για δημιουργία πλατφόρμας ώστε να δημοσιοποιούνται τα ανακτηθέντα ποσά. Προς το παρόν υπάρχει η συνεργασία Οικονομικής Αστυνομίας και ΑΑΔΕ, με τους γνωρίζοντες να μιλούν για σύνθετη διαδικασία: οι διασταυρώσεις αφορούν πλήθος δεδομένων (δηλώσεις εκτάσεων, τιμολόγια, μισθωτήρια κ.λπ.) και είναι ανοιχτό το ερώτημα εάν για κάθε ΑΦΜ για το οποίο θα αποκαλύπτονται παρατυπίες «θα μπορούμε», όπως λέει αρμόδιος παράγοντας, «να προχωράμε άμεσα σε κατασχέσεις» – ή αν οι παράνομες επιδοτήσεις θα έχουν φαγωθεί, όπως εννοεί. Η κυβέρνηση προβάλλει επίσης την πρόθεση προσφυγής της μέσα στο καλοκαίρι κατά του προστίμου 415 εκατ. ευρώ που επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, όμως η διαδικασία δεν έχει άμεσο αποτέλεσμα.
3
Ο δείκτης
Στο Μαξίμου πιστεύουν ότι οι ενέργειες της κυβέρνησης από εδώ και πέρα μπορούν να ανατρέψουν το κλίμα, ωστόσο η εικόνα από τους ποιοτικούς δείκτες σε κυλιόμενες μετρήσεις δεν είναι ενθαρρυντική – ούτε οι αιχμηροί γαλάζιοι ψίθυροι που φτάνουν και στα ενδότερα του Μαξίμου για το πώς «ξέφυγε» ένα τόσο σοβαρό θέμα. Πληροφορίες λένε ότι το κεφάλαιο «διαφθορά» επιστρέφει στη λίστα των θεμάτων που οι πολίτες θεωρούν σημαντικά – με διψήφιο ποσοστό. Εξού και βουλευτές της ΝΔ αγωνιούν αφενός για τυχόν αντίκτυπο του σκανδάλου σε δεύτερο χρόνο, αφετέρου εμφανίζονται όλο και περισσότεροι σε γραμμή «δεν είμαστε όλοι ίδιοι», με ό,τι αυτό σημαίνει για τον στόχο της κυβερνητικής έδρας να υπάρχει ενιαίος λόγος και προθυμία για κοινή γραμμή στη γαλάζια παράταξη.
4
Το μέτωπο
Δεν είναι μόνο η αγωνία για τυχόν εσωκομματικό μέτωπο ή για εμπλοκή και άλλων προσώπων σε πιθανές νέες δικογραφίες. Είναι και ο φόβος για μέτωπο με τον συνεπή αγροτικό κόσμο – ένα κρίσιμο εκλογικά ακροατήριο. Το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην Ελλάδα από την ΕΕ απειλεί με μειωμένες ενισχύσεις στο 2026, προδιαγράφονται πλέον εξαντλητικοί έλεγχοι στους παραγωγούς, ενώ ειδικά στην Κρήτη, όπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ», υπάρχει πρώτη εικόνα κάμψης της ΝΔ, έστω και αν είναι μικρό το δείγμα και δεν έχει χτυπήσει ακόμα συναγερμός.