Կմշակվի փոքր դպրոցների զարգացման հայեցակարգ. Լևոն Մկրտչյան
ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Լևոն Մկրտչյանն այսօր «Մոսկվայի տուն» մշակութագորածարարական կենտրոնում ներկա է գտնվել Երևանի հանրակրթական դպրոցների տնօրենների օգոստոսյան խորհրդակցությանը, որը վարել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը:
Խորհրդակցության սկզբում Երևանի քաղաքապետարանի կրթության վարչության պետ Գայանե Սողոմոնյանը ներկայացրել է 2015-2016 ուսումնական տարվա ամփոփ հաշվետվությունն ու դպրոցական համակարգի ձեռքբերումները:
ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Լևոն Մկրտչյանն իր խոսքում անդրադարձել է կրթության համակարգի հիմնական խնդիրներին, ներկայացրել իրավական և ծրագրային վերջին փոփոխությունները, դրանցից բխող հաջորդ քայլերը, որոնք պետք է կատարվեն առաջիկայում:
Ծրագրային փաստաթղթերից ԿԳ նախարարն առանձնացրել է վերջերս Կառավարության կողմից ընդունված կրթության որակավորման ազգային շրջանակը, կրթության զարգացման 2016-2025 թվականների ռազմավարական ծրագիրը, որն առաջիկայում կներկայացվի կառավարության հաստատմանը:
Այս երկու փաստաթղթերին հաջորդելու է կրթակարգի ընդունումը, որով կամբողջանա հանրակրթության կարևոր փաստաթղթերի եռյակը. «Պետք է ընդհանուր քաղաքական ուղղվածության մեջ կարևորենք առաջնահերթությունները՝ հստակեցնենք կրթության առաքելությունն ու նպատակը: Հանրակրթության համակարգում վերջին տարիներին բավականաչափ փոխվել ու այսօր էլ շարունակվում են փոխվել կրթական չափորոշիչները»:
Նախարարը նշել է, որ այդ փոփոխությունները հաճախ կատարվել են ոչ կանոնակարգված և ստեղծվել է մի վիճակ, երբ «մենք չգիտենք, թե ինչու է այս կամ այն առարկան, այս կամ այն ծավալով հայտնվել դպրոցական դասացուցակում: Այս իմաստով դպրոցների նկատմամբ կա մեծ ճնշում. ամեն առարկայի թիկունքում կանգնած է այս կամ այն հզոր ուժը՝ միջազգային կառույցներ, պետություն, եկեղեցի»:
«Բայց մենք պետք է հասկանանք, որ չափորոշիչների հանրագումարը չի կարող գերազանցել աշակերտի շաբաթական թույլատրելի ծանրաբեռնվածության ծավալը: Մեզ մոտ բոլոր տեսակի նոր առարկաների ներմուծումը, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, կատարվել է բնագիտական առարկաների հաշվին: Այդ իմաստով մենք այսօր կանգնած ենք լուրջ խնդրի առջև. պիտի հասկանանք, ապագայում մեր երկրի գերակա խնդիրների լուծման համար որ ուղղություններն են առաջնային: Մենք պիտի՞ կարողանանք մեր ատոմակայանը պահպանել ու զարգացնել, պիտի՞ կարողանանք զ ենքի արտադրություն կազմակերպել: Մենք պարտավոր ենք զարգացնել բնական գիտությունների ուղղությունը՝ սկսած կրտսեր դպրոցից, և դրա ծավալը պետք է լինի անձեռնմխելի ու այն արձանագրվի պետական կրթակարգում: Մենք պետք է ամրագրենք նաև հումանիտար և հայագիտական առարկաների պարտադիր ծավալը»,- իր խոսքում ընդգծել է նախարարը:
Ոլորտի հիմնական խնդիրներից նախարարն առանձնացրել է նաև փոքր դպրոցների զարգացման ռազմավարական հայեցակարգի մշակումը: Վիճակագրական տվյալների համաձայն հանրապետության 1390 դպրոցների 70 տոկոսը՝ ավելի քան 900 դպրոց ունի մինչև 300 աշակերտ. մասնավորապես 427 դպրոց ունի մինչև 100 աշակերտ, 527 դպրոց ունի 101-300 աշակերտ:
«Շատ մեծ խնդիր է փոքր թվաքանակ ունեցող դպրոցների հարցը, քանի որ երկկոմպլեկտ, եռակոմպլեկտ կրթության ձևաչափը կրթության որակի վրա ազդում է: Պետք է հասկանանք, թե այդտեղ ինչ պետք է անենք: Ըստ էության` խնդրի լուծումը դեռ չունենք: Մեր դպրոցների զգալի հատվածը 300-ից քիչ աշակերտ ունի, և այդ երեխաները մեղավոր չեն, որ, ասենք, 3000 մ բարձրության վրա են ապրում: Մեխանիկական լուծում չենք կարող առաջարկել, այսինքն` փակել դպրոցը և բոլորին ավտոբուսով տեղափոխել մեկ այլ դպրոց: Մենք պարտավոր ենք նոր մեթոդներ մշակել, և հիմա համաշխարհային փորձն ենք ուսումնասիրում, քանի որ Կանադայում, ՌԴ-ի հյուսիսային շրջաններում նույնպես կան նման դպրոցներ և մենք պարտավոր ենք անել ամեն ինչ այդ կարգի դպրոցներում ևս բավարար կրթության որակ ապահովել»,- նշել է նախարարը:
Լևոն Մկրտչյանը, անդրադառնալով կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին, որպես օրինակ նշել է Մոսկվայում վերջին շրջանում կատարված դպրոցների միավորման գործնթացը։ «4000 դպրոցների միավորման արդյունքում ստեղծվել է 700 դպրոց, սակայն որևէ դպրոց չի փակվել, ոչ մի ուսուցիչ չի կրճատվել, ընդամենը կենտրոնացվել է կառավարման համակարգը և ստեղծվել է ցանցային դպրոցի մոդել: Մենք պետք է քննարկենք և լուծումներ գտնենք նաև մեր դպրոցների համար»,- նշել է նախարար Լևոն Մկրտչյանը:
Նախարարը պատասխանել է խորհրդակցությանը ներկա տնօրենների հարցերին, որոնք վերաբերել են աշակերտների տեղափոխման և փոխադրման կարգին, վարկանիշավորման համակարգին, ուսումնական պլաններում կատարվող փոփոխություններին, դպրոցների անձնագրավորմանը և այլ խնդիրների: Մասնավորապես առաջարկ է եղել օտար երկրներից վերադառնալու դեպքում կրթությունը նույն աստիճանում և համարժեք դասարանում շարունակելու հնարավորություն տալ՝ վերանայելով գործող կարգը:
ԿԳ նախարարը՝ ի պատասխան բարձրացված հարցի նշել է, որ այստեղ իրականում կա խնդիր՝ հատկապես, եթե հաշվի առնենք, որ Հայաստանում սոցիալական գործոններով պայմանավորված կա ոչ միայն արտագաղթ, այլ նաև ներգաղթ։
«Շատ դեպքերում, օրինակ` ծնողները խուսափում են իրենց երեխաներին Ռուսաստանից տեղափոխել Հայաստան, քանի որ նրանք այստեղ տարի են կորցնում: Ես կարծում եմ, որ պետք է մտածենք մեր դպրոցներում օտար լեզվի բաղադրիչով կրթությունն ուժեղացնելու մասին, որպեսզի հնարավորինս շատ հայ երեխաների ներգրավենք հայաստանյան դպրոցներում»,- նշել է նախարարը:
Խորհրդակցության ընթացքում Երևանի քաղաքապետի կողմից մայրաքաղաքի տնօրեններին տրվել են ուսումնական տարվա մեկնարկին առնչվող մի շարք կազմակերպչական հանձնարարականներ: ԿԳ նախարարն ու Երևանի քաղաքապետը պատասխանել են նաև լրագրողների հարցերին: