Трамп НАТОни Эронга қарши урушда совуққонликда айблади
АҚШ ва унинг Европадаги иттифоқчилари ўртасидаги муносабатлар янада чигаллашиб бормоқда. Президент Дональд Трамп Эрон билан бўлган можаро ва Гренландия масаласида НАТОдан кўнгли қолганини яшириб ўтирмади. Zamin.uz Шимолий Атлантика алянси ичидаги совуқчилик ва Трампнинг шов-шувли баёнотларини таҳлил қилади.
«Керак пайтда ёнимизда бўлмади»: Трампнинг ғазаби
8 апрель, чоршанба куни Оқ уйда НАТО бош котиби Марк Рютте билан учрашган Дональд Трамп музокаралардан сўнг ўзининг Truth Social тармоғида иттифоқчиларга нисбатан кескин айбловлар ёғдирди. Президентнинг фикрича, АҚШ Эрон билан уруш ҳолатида бўлган бир пайтда, НАТОдаги ҳамкорлар Вашингтонни етарлича қўллаб-қувватламаган. Айниқса, Ҳўрмуз бўғозидаги хавфсизликни таъминлашда Европа давлатларининг мажбурият олишдан қочиши Трампни қаттиқ ғазаблантирган.
Гренландия — яна кун тартибида
Трамп ўз баёнотида яна бир бор Гренландия мавзусини кўтарди. Ушбу улкан Арктика оролини «катта ва ёмон бошқарилаётган муз бўлаги» деб атаган президент, иттифоқчиларга Гренландия масаласини эслатиб қўйди. Йил бошида АҚШ таркибига қўшиб олиш режалари эълон қилинган ушбу ҳудуд аслида Данияга тегишли. Трампнинг фикрича, агар АҚШ Гренландияни ўз назоратига олмаса, орол Россия ва Хитой олдида ҳимоясиз қолиши мумкин.
Ҳўрмуз бўғози ва нефть инқирози
Март ойида Эроннинг бўғозни тўсиб қўйиши жаҳон бозорида энергия ресурслари нархининг кескин кўтарилишига сабаб бўлди. Форс кўрфази орқали нефть ва газ ташиш деярли тўхтаб қолган бир пайтда, АҚШ иттифоқчилардан фаол ҳарбий ёрдам кутган эди. Бироқ Европа давлатларининг эҳтиёткорлиги Вашингтон билан алоқаларни совуқлаштирди.
Марк Рютте: «Икки дўстнинг очиқ мулоқоти»
Бош котиб Марк Рютте учрашувни «жуда очиқ мулоқот» деб атаса-да, Трампнинг алянсдан очиқчасига хафа эканини тан олди. У Европа давлатларининг ҳаммаси ҳам ваъдасини бажармаганини қайд этди. Шу билан бирга, Рютте АҚШнинг НАТОдан чиқиб кетиши ҳақидаги саволларни очиқ қолдирди. Эслатиб ўтамиз, АҚШ алянсни тарк этиши учун Сенатнинг учдан икки қисми розилиги керак, бу эса амалда жуда мураккаб жараёндир.
Дания ва Гренландиянинг қатъий рад жавоби
Гренландия ҳукумати ва Копенҳаген аннексия ғоясини қатъий инкор этмоқда. Дания Вашингтонни огоҳлантириб, Гренландияга нисбатан ҳар қандай тажовузкор қадам Ғарб мудофаа тизимининг якуни бўлишини билдирган. Шунга қарамай, НАТО Арктикада ўз ҳарбий иштирокини кучайтириш бўйича янги операцияларни бошлаб юборди.
Келажакда АҚШ ва НАТО ўртасидаги бу «ишонч инқирози» қандай якунланиши номаълум. Сулҳ тузилганига қарамай, минтақадаги геосиёсий вазият ниҳоятда мўрт бўлиб қолмоқда.
Азиз муштарийлар, сизнингча, АҚШ Гренландияни ўз таркибига қўшиб олиши керакми? НАТОнинг Эрон можаросидаги позицияси ҳақида нима деб ўйлайсиз?