Ҳўрмуз бўғози очилиши мумкин: Трамп янги баёнот берди

АҚШ президенти Доналд Трамп яқин вақт ичида стратегик жиҳатдан ниҳоятда муҳим саналган Ҳўрмуз бўғозининг қайта очилиши эҳтимолини истисно қилмаслигини маълум қилди. У бу ҳақда журналистлар билан мулоқоти чоғида тўхталиб ўтди.

Оқ уй раҳбарининг таъкидлашича, агар барча жараёнлар режа асосида кечса, яқин кунларда денгиз орқали кема қатнови тўлиқ тикланиши мумкин. Трампнинг фикрича, бу йўналиш устидан АҚШ ва Эрон томонидан биргаликда назорат ўрнатилиши ҳам эҳтимолдан холи эмас.

Шунингдек, Америка етакчиси Эрон билан олиб борилаётган музокараларга ҳам алоҳида эътибор қаратди. Унинг сўзларига кўра, “самарали ва конструктив” мулоқотлар натижасида Вашингтон ҳозирча Эроннинг энергетика инфратузилмасига зарба бериш режасини кечиктирган.

Маълум бўлишича, Трампнинг махсус вакиллари Стив Уиткофф ва Жаред Кушнер 22 март куни кечқурун Эрон томонининг юқори мартабали вакили билан музокара ўтказган. Томонлар эҳтимолий келишувга эришишдан манфаатдор эканини билдирган ва алоқаларни давом эттиришга келишиб олган.

Бироқ Трамп музокаралар натижасига ҳали ҳам эҳтиёткорлик билан ёндашмоқда. Унинг айтишича, агар келишув амалга ошса, муаммо тинч йўл билан ҳал қилиниши мумкин. Акс ҳолда, АҚШ ўз позициясидан чекинмаслигини ва босимни кучайтиришда давом этишини билдирди.

Эрон расмийлари эса ҳозирча АҚШ раҳбари билан ҳеч қандай тўғридан-тўғри ёки билвосита мулоқот бўлмаганини таъкидлаб, бу борадаги маълумотларни рад этмоқда.

Ҳўрмуз бўғози жаҳон энергетика бозори учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга ҳисобланади. У орқали нефть ва газ таъминотининг қайта тикланиши глобал бозорда нархларнинг пасайишига, шу билан бирга ёқилғи қийматининг арзонлашишига олиб келиши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, 3 март куни Эрон ушбу бўғоз ёпилганини эълон қилган эди. Мамлакат ҳарбийлари бу ҳудуддан ўтишга уринилган ҳар қандай кемаларга нисбатан куч ишлатилиши мумкинлигини маълум қилган.

Шу орада халқаро майдонда ҳам бу масала долзарб бўлиб қолмоқда. Хусусан, НАТО бош котиби Марк Рютте аъзо давлатлар бўғозни биргаликда очиш масаласини муҳокама қилаётганини билдирган. Айрим маълумотларга кўра, АҚШ томони Эронни босим остига олиш мақсадида Харк ороли атрофидаги вазиятни ҳам кўриб чиқмоқда.

Қисқаси, Ҳўрмуз бўғози атрофидаги геосиёсий ўйинлар янада кескин тус олмоқда. Келгуси кунлар эса нафақат минтақа, балки бутун жаҳон энергетика бозори тақдири учун ҳал қилувчи бўлиши мумкин.