UPay тўлов тизимига эгалик қилувчи «Maroqand» АЖ банкрот деб топилди
Ўзбекистон финтех бозорида йирик шов-шувларга сабаб бўлган «Maroqand» акционерлик жамияти расман тўловга қобилиятсиз деб топилди. Тошкент туманлараро иқтисодий судининг 2026 йил 2 февралдаги қарорига кўра, машҳур UPay тўлов тизимига эгалик қилган ушбу компанияни тугатиш бўйича иш юритуви бошланди. Бу воқеа «Humans» экотизими атрофидаги муаммоларнинг мантиқий давоми сифатида кўрилмоқда.
UPay: Муваффақиятли стартдан банкротликкача
«Maroqand» АЖ томонидан бошқарилган UPay тизими ўз вақтида мамлакатимиздаги энг оммабоп платформалардан бири эди.
-
Хизматлар кўлами: Фойдаланувчилар тизим орқали коммунал тўловлар, давлат хизматлари, мобил алоқа ва интернет учун ҳақ тўлаш, шунингдек, картадан картага пул ўтказиш имконига эга бўлган.
-
Эгалик ҳуқуқи: Компания 2022 йилда «Humans» финтех-гуруҳи таркибига кирган эди. Бироқ, 2024 йил октябрида Марказий банк томонидан ўрнатилган 6 ойлик чеклов компаниянинг инқирозга юз тутишидан илк дарак эди.
Миллиардлаб ўғирланган маблағлар ва «Humans» можароси
2025 йил охирида «Humans» иловаси фойдаланувчилари катта молиявий йўқотишларга дуч келишди.
-
Фирибгарлик қурбонлари: Ижтимоий тармоқларда фуқароларнинг карталаридан рухсатсиз пул ечиб олингани ҳақида кўплаб шикоятлар пайдо бўлди.
-
Зарар миқдори: 2026 йил январь ойидаги маълумотларга кўра, 2 мингдан зиёд шахснинг жами 7 миллиард сўмга яқин маблағи талон-торож қилинган.
-
Компания муносабати: Humans раҳбарияти бу ҳолатни техник хатолик ва ташқи фирибгарлик билан изоҳлаб, ўз айбини рад этган бўлса-да, Марказий банк текширув натижаларини ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига тақдим этди.
Тизимли инқироз: Кетма-кет банкротлик
Эслатиб ўтамиз, 2025 йилнинг октябрь ойида «Humans» МЧЖнинг ўзи ҳам иқтисодий суд томонидан банкрот деб эълон қилинган эди. Эндиликда унинг тўлов инфратузилмасини таъминловчи асосий бўғини — «Maroqand» АЖ ҳам расман тугатилмоқда.
Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилган бўлиб, тергов ҳаракатлари давом этмоқда. Ўғирланган маблағларнинг эгаларига қайтарилиши ва айбдорларнинг жазоланиши жамоатчилик диққат марказида қолмоқда.
Сизнингча, тўлов тизимларидаги бу каби инқирозлардан сўнг электрон ҳамёнларга бўлган ишончни қайта тиклаш мумкинми?