ҲАМАС ва АҚШ орасида "баҳсли келишув" ҳақида хабарлар...
Араб ОАВларида Ғазо атрофидаги вазият бўйича янги, жуда баҳсли маълумотлар пайдо бўлди. Sky News Arabia Фаластин манбасига таяниб ёзишича, ҲАМАС ва АҚШ маъмурияти ўртасида маълум бир “тушуниш”га келинган: унга кўра, ҲАМАС ўз қуроллари ҳамда Ғазодаги туннеллар хариталарини тақдим этиши, эвазига эса сиёсий партия сифатида тан олиниши ва Исроил ҳужумларидан ҳимоя кафолатлари бўлиши мумкин.
Манбанинг таъкидлашича, келишувда яна бир муҳим банд бор: ҲАМАСнинг сиёсий ва ҳарбий етакчилари хоҳласа, Ғазо секторини тарк этиши мумкинлиги назарда тутилган. Шу билан бирга, АҚШ уларга ёки хориждаги бошқа ҲАМАС раҳбарларига зарба бермаслик позициясини ушлаб туриши эҳтимоли тилга олинган.
Яна бир жиҳат: хабарларда Вашингтон “ҲАМАСнинг айрим полициячилари ва собиқ ходимлари”ни Исроил ва АҚШ томонидан хавфсизлик текширувидан ўтказиш шарти билан Ғазонинг янги маъмуриятига қўшишга тайёр экани ҳам қайд этилмоқда. Яъни, гап фақат қуролни топширишда эмас — кейинги бошқарув тизимида ким қолиши, ким кетиши каби нозик масалаларда ҳам кетаётганга ўхшайди.
Бироқ манбага кўра, АҚШ воситачиларга Исроилнинг бир қатор келишувлар бўйича “муҳим шартлари” борлигини ҳам етказган. Хусусан, Исроил ҲАМАСни сиёсий партия сифатида сақлаб қолиш ғоясига қарши экани таъкидланади. Демак, ҳатто бундай тушуниш бўлган тақдирда ҳам, олдинда қаттиқ тортишувлар, “қизил чизиқ”лар ва шартлар кўп.
Қисқаси, ҳозирча бу — расмий тасдиқланган якуний келишув эмас, балки бир манбага таянилган хабарлар занжири. Лекин агар айтилган сценарийлар ростга яқин бўлса, у ҳолда Ғазо бўйича янги сиёсий форматга ўтиш уриниши бошланганини англатиши мумкин. Шу ерда энг катта савол: томонлар “қағоздаги келишув”ни ҳаётга кўчира оладими ёки барибир позициялар тўқнаш келадими?