Рухшона ва Улфатхоним. Вазъи ду бонуи тоҷик дар зиндон
Созмони Гузоришгарони Бидуни Марз (RSF) аз ҳукумати Тоҷикистон талаб кард, ки хабарнигори зиндонӣ Рухшона Ҳакимоваро аз маҳбас раҳо кунад. Даъвати ин созмон дар солгарди эълони ҳукми ӯ, ки ҳомиёни ҳуқуқ дорои ангезаҳои сиёсӣ медонанд, нашр шуд.
Жанна Кавелйе, мудири дафтари Аврупои Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ дар созмони Гузоришгарони Бидуни Марз дар як паёми видеоӣ аз Порис ба Радиои Озодӣ гуфт: "Рухшонаро барои пурсише дар мавриди нуфузи Чин дар Тоҷикистон ҷазо доданд. Барои пурсише, ки ҳеч гоҳ нашр нашудааст. Ин ҳукм худсарона аст ва паёми хашине ба ҳар нафарест, ки аз пайи таҳқиқот ё савол додан мешавад. Гузоришгарони Бидуни Марз ҳукми Рухшона Ҳакимоваро ба шиддат маҳкум ва даъвати худро барои озодии фаврӣ ва беқайду шарти Рухшона такрор мекунад. Ҷустуҷӯи иттилоъ хиёнат нест ва ҳеч нафар набояд барои ин ҳабс шавад.”
Рухшона Ҳакимоваи 32-сола рӯзи 5-уми феврали соли 2025 дар доираи парвандаи ба ном "кӯшиши табаддулот" дар қатори ҳашт сиёсатмадору мақомдори собиқ, ки ҳама аз 8 то 27 сол ҳабс шуданд, пушти панҷара рафт. Ҳакимова худро бегуноҳ меномад. Пайвандонаш моҳи декабр ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ӯ аз шароити зиндон шикоят надорад ва аҳволаш хуб аст. Дар маҳфилҳои зиндон ширкат мекунад ва забони англисӣ меомӯзад.
Улфатхоним Мамадшоева чӣ ҳол дорад? Дар нишасти хабарии ваколатдори ҳуқуқи башари Тоҷикистон, ки 9-уми феврал дар Душанбе барпо шуд, аз мақомот вазъи саломати Улфатхоним Мамадшоева, як бонуи дигари маҳбусро пурсиданд, ки ҳомиёни ҳуқуқ бовар доранд, парвандааш на ҷиноӣ, балки сиёсист.
Як масъули ин идора гуфт, бо Рухшона Ҳакимова ва Улфатхоним Мамадшоева “шахсан” суҳбат кардааст ва “онҳо шикояти хосе надоштанд, Улфатхоним ҳатто гуфт, ки ман ба занони дигар дарсҳои забони англисӣ ташкил кардаам”. Ин намоянда бобати талаби даҳҳо созмони ҷаҳонӣ, ки Рухшона ва Улфатхоним озод карда шаванд, чизе нагуфт.
Мамадшоеваи 69-сола соли 2022 дар паи саркӯби эътирозҳо дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ) бо айбномаи ташкили тазоҳурот дар Хоруғу Рӯшон ва иттиҳомоти дигар ба 21 соли ҳабс маҳкум шуд. Ҳамагӣ чанд соат пеш аз дастгир шуданаш дар моҳи майи он сол худаш ба хабарнигорони Радиои Озодӣ гуфта буд, ки ҷинояте накардааст ва ҳеч гуноҳ надорад. Мурофиа паси дарҳои баста гузашта, ягон далели боварбахши қонуншикании ӯ ба ҷомеа пешкаш нагардид.
Бино ба иттилои маҳдуд аз дохили зиндон, Мамадшоева аз фишорбаландӣ ва дарди чашм шикоят мекард ва мақомоти идораи зиндонҳо соли 2024 гуфтанд, ёрии зарурии тиббиро дастрас мекунанд. Аммо дар як соли гузашта 7 маҳбус дар Тоҷикистон ба иллати дастрас накардани кумаки тиббӣ даргузаштанд.
Дар зиндони занонаи Тоҷикистон, ки дар шаҳри Норак ҷойгир аст, ҳоло 471 зан бо ҳукм ва айбномаҳои гуногун нигаҳдорӣ мешаванд.