د کډوالو عالي کمېشنري: افغانستان کې د بشري ناورين د کمېدو کومې نښې نهشته
شميمه د ننګرهار په ښېوې ولسوالۍ کې د بل چا په یوه نیمه ورانه جونګړه کې اوسيږي.
هغه کور چې خونې یې په دې سوړ ژمي کې نه دروازه لري او نه هم کړکۍ لري، خو د دې کونډې مېرمن چې زوی یې هم روږدی یا معتاد دی، د ۹ کسیزې کورنۍ ژوند یوازې سړه هوا نه ګواښي، بلکې د خوړو لپاره هم څه نهلري.
وايي، د شپې وږي ویده کېږي.
نوموړې وايي: "د ورځې که کوم شی پیدا شي هغه دی ګنې د شپي هیڅ نهلرو. دې کور ته چې راغلي یوو په دې ژمي کې را سره هیچا مرسته نهده کړې. ډېرې مرستې شا و خوا وشوې، زموږ نوم څوک نه ورکوي، وايي دوی دلته همسایهګان دي."
د ملګرو ملتونو سازمان رسمي شمېرې ښېي چې له ۲۸ میلیونه زیات افغانان له دې ډول یو برخلیک سره مخ دي.
په ورته وخت کې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د سازمان عالي کمېشنري نن یوه راپور کې لیکلي، چې په افغانستان کې د بشري ناورین د کمېدو نښې نهښکاري.
یو این ایچ سي ار په ۲۰۲۳ کال کې د یو شمېر هېوادونو د وضعیت په اړه خپل خپاره کړې راپور کې د افغانستان په اړه زیاته کړې: "ښايي واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته په افغانستان کې جګړه ډېره کمه شوې وي، خو د بیو لوړېدل، مخ پر ځوړ اقتصاد او په نجونو او ښځو پرلهپسې محدودیتونه او بندیزونه د عامو افغانانو د بدبختۍ لامل ګرځېدلي."
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو سازمان عالي کمېشنري وايي، په افغانستان کې بېوزلي زیاته شوې او د دې هېواد له ۴۰ میلیونو انسانانو له نیمايي زیات یې د خوړو خوندیتوب نهلري.
یو این ایچ سي ار دغه شان د طالبانو لهخوا په نا دولتي موسسو کې د نجونو او ښځو په کار بندیز ته اشاره کوي لیکي، دا پرېکړه به د بشري مرستو رسولو بهیر له لوی خنډ سره مخ کړي او په ماشومانو او ښځو به ډېر بد اغېز ولري.
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو سازمان عالي کمېشنري وايي، په افغانستان همدا اوس ۳ میلیونه وګړي له خپلو اصلي مېنو بېځایه شوي دي.
دا ادراه پر نړیوالې ټولنې نیوکه کوي چې تر اوسه نهده توانېدلې د شخړو او د بېځایه کېدو مخنیوی وکړي.
یو این ایچ سي ار دوامداره بېکارۍ، د اقلیم بدلون، د ژوند د لګښتونو زیاتوالي او نړیوال اقتصادي بحران ته په کتو، ۲۰۲۳ کال د بېځایه شویو لپاره تیاره بولي.