Слободна Европа на македонски низ годините
Со овие зборови на 1 септември 2001 година започна емитувањето на програмата на Радио Слободна Европа на македонски јазик од студиото во Прага.
Оттогаш во овие речиси 25 години постоење низ него беа емитувани десетици илјади емисии во кои продефилираа илјадници соговорници - политичари, аналитичари, бизнисмени, пејачи, уметници. Но, најмногу обични граѓани за кои нашиот медиум беше отворен.
Илјадници стории, стотици радио емисии и телевизиски интервјуа, десетици проекти, и најмалку 50-тина медиумски работници поминаа низ редакцијата на Радио Слободна Европа на македонски јазик во изминатите години колку што постоеше на македонската медиумска сцена.
По децении присуство, медиумот кој важеше за еден од ретките конзистентни извори на проверени и независни информации го завршува своето работење, оставајќи празнина на медиумската сцена.
Причината за затворањето на македонскиот сервис на радио Слободна Европа лежи во буџетската состојба на медиумот. Претседателот и извршен директор на Радио Слободна Европа, Стивен Капус изјави дека затворањето на македонскиот сервис е загуба за публиката што ја опслужува.
„Но, сегашната буџетска состојба на Радио Слободна Европа нè принудува повторно да ги приоритизираме начините на кои ги распределуваме нашите ресурси. Оваа одлука е донесена со длабока благодарност за работата што ја имаат направено овие тимови и за стандардот на извонредност што го одржувале“, изјави Претседателот и извршен директор на Радио Слободна Европа, Стивен Капус.
Претходно, беше донесена одлука за затворање и на сервисите во Бугарија, Романија. И тие прекинуваат со емитување на 31 март. Во декември минатата година беше затворен и унагрскиот сервис на Радио Слободна Европа, како и бирото во Црна Гора.
Слобода, објективност и професионалност се вредностите што ги споделуваа сите вработени и провејуваа низ сите медиумски производи. Редакцијата ѝ понуди на публиката содржини кои беа препознавани како релеватни, објективни и независни.
Новинарите во изминативе речиси три децении во РСЕ ги исполнија највисоките стандарди на објективно новинарство и известување со фактите, недопрени од притисок или од обиди за влијание.
Во изминативе 25 години стекнавме доверба и кај публиката, и кај останатите медиуми. Македонските медиуми речиси секојневно нè цитираа.
Радио емисиите се работеа во Прага и Скопје и беа емитувани на локални радио станици. Низ гласовите на Гоце Атанасов, Љупчо Наќев и Зоран Ќука, граѓаните добиваа навремени и точни информации за политичките случувања во земјава и светот.
Во време на политичка поларизација, преку теренската работа на новинарите дознаваа за протести против системските пропусти, мигрантската криза, за етничките тензии, за судските процеси на поранешни функционери и за потребата од унапредување на човековите и граѓански права и слободи.
Еден од најпрепознатливите новинарски производи на Радио Слободна Европа беше неделното интервју кое редовно беше преземано од националните телевизии во земјава и од сите медиуми.
Пред камерата на РСЕ зборуваа многу македонски функционери, премиери, претседатели, странски амбасадори, политичари и аналитичари.
Гостуваа и странски дипломати како генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг, поранешните и актуелни еврокомесари како Штефан Филе, Јоханес Хан и Каја Калас.
Но најважното се слушаше гласот на граѓаните.
Работата беше надополнета и со истражувачки стории, кои беа препознаени од медиумските куќи во земјава, но и од граѓаните и публиката.
Голем дел од своето дигитално постоење, Радио Слободна Европа го посвети и на теми и приказни што ги интересираат младите. Со проектот Моја порака кој беше дел од Нова генерација на младите им помогнавме да се слушне нивниот глас. Јавноста ја запознавме со нивните предизвици и успеси.
Камерата на РСЕ ја „улови“ и радоста на децата со попречености во домовите на згрижувачките семејства во Крушево.
Реакцијата вложи сериозни напори да ги направи видливи тие што општеството ги има исклучено.
Пишувавме и за обидот на стотици хумани граѓани да му ја исполнат роденденската желба на основецот Леон, кој има аутизам, за весел роденден со многу гости и подароци.
Основната мисија на РСЕ е промоција на демократски вредности и институции, унапредување на човековите права со известување и вести во земји каде што слободното новинарство е попречувано од Владата или не е целосно воспоставено. Но, и специјални проекти, како на пример: за младите Нова генерација, за состојбите во здравството, њузлетерот „Што треба да знаете“, поткастот „Зошто“ и многу други...
Згаснувањето на РСЕ значи загуба на еден глас на објективноста и медиум кој беше доказ дека новинарството може да се работи со интегритет. Веста за затворањето предизвика реакции кај новинарската заедница и граѓанскиот сектор, каде што се оценува дека станува збор за значајна загуба за медиумскиот плурализам во земјата.