Земји од НАТО предупредуваат дека американските царини за Гренланд би можеле да ги загрозат сојузничките односи
Земјите-членки на НАТО кои беа цел на американските царини поради поддршката на Данска за Гренланд предупредија дека објавувањето на царините може да ги загрози односите меѓу сојузниците и да има далекусежни последици.
„Заканите со царини ги поткопуваат трансатлантските односи и ризикуваат опасна спирала надолу. Ќе продолжиме да бидеме обединети и координирани во нашиот одговор. Посветени сме на зачувување на нашиот суверенитет“, се вели во заедничката изјава од Данска, Финска, Франција, Германија, Холандија, Норвешка, Шведска и Обединетото Кралство.
Овие земји ја повторија својата посветеност на зајакнување на безбедноста на Арктикот и оценија дека воената вежба „Арктичка издржливост“, спроведена со сојузниците, ја задоволува оваа потреба и, според нив, не претставува закана за ниту една земја.
„Ние сме во целосна солидарност со Кралството Данска и народот на Гренланд. Надоврзувајќи се на процесот започнат минатата недела, подготвени сме да се вклучиме во дијалог заснован на принципите на суверенитет и територијален интегритет, зад кои цврсто стоиме“, се вели во соопштението од осумте земји-членки на Алијансата.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, на 17 јануари објави дека ќе воведе царини од 10 проценти за стоки увезени од осум европски земји од февруари поради нивното противење на третманот на Вашингтон кон Гренланд.
Оваа најава беше дочекана со силна осуда од европските земји.
Итен состанок на амбасадорите од земјите-членки на Европската Унија (ЕУ) е свикан за вечерта во недела, 18 јануари. Се очекува амбасадорите да ги презентираат ставовите на своите влади за време на состанокот, но не се очекуваат конкретни одлуки.
Канцеларијата на францускиот претседател Емануел Макрон потврди дека Франција ќе побара активирање на таканаречениот европски „инструмент против принуда“ во случај САД да воведат царини.
Што е „инструментот против принуда на ЕУ?“Тоа е инструмент на Европската Унија во областа на трговијата и надворешната политика што ѝ овозможува на ЕУ да одвраќа, да одговара и да се спротивставува на економската принуда од трети земји врз целата Унија или нејзините земји-членки.
Инструментот може да се активира ако трета земја користи трговски, инвестициски или други економски мерки за да изврши притисок врз ЕУ или земја-членка да промени одредена политика или одлука, или ако таквите мерки претерано се мешаат во суверените избори на ЕУ или нејзините земји-членки.
Инструментот стапи на сила во декември 2023 година, но сè уште не е активиран.
Зошто Трамп се заканува со царини?Американскиот претседател објави царини за некои европски земји бидејќи тие јавно се спротивставија на неговиот обид да ја преземе контролата врз Гренланд и испратија воен персонал на островот во поддршка на Данска и присуството на НАТО.
Данска, заедно со своите сојузници, спроведе координирани воени вежби во Гренланд со цел зајакнување на безбедноста на Арктикот. Овие вежби беа спроведени во соработка со своите сојузници.
На 14 јануари, Данска започна со испраќање засилувања и распоредување воени сили во Гренланд, на кои им се придружија и други европски земји, вклучувајќи ги и земјите кои сега се цел на американските царини.